Odpowiedź na interpelację nr 2566

w sprawie utrzymania twórczości Marii Konopnickiej na liście lektur w polskich szkołach

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 09-05-2024

Szanowny Panie Marszałku,

uprzejmie informuję, że celem aktualnie procedowanych zmian, którym podlega także podstawa programowa języka polskiego, jest wyłącznie ograniczenie zakresu treści nauczania – wymagań szczegółowych^[1], które powinny dać nauczycielom i uczniom już od nowego roku szkolnego więcej czasu na spokojniejszą i bardziej dogłębną realizację programów nauczania (tj. zagadnień, które w podstawie programowej pozostaną).

Na wstępie pragnę zaznaczyć, że w obowiązującej podstawie programowej^[2] kształcenia ogólnego nie ma Roty Marii Konopnickiej tylko, jak Pan zauważył, wybór wierszy na liście lektur uzupełniających w szkołach ponadpodstawowych.

Prace zespołu ekspertów z języka polskiego odbywały się zgodnie z niżej wymienionymi kryteriami:

1. prace miały na celu ograniczenie wymagań aktualnej podstawy programowej do poziomu analogicznego jak w przypadku wymagań egzaminacyjnych,
2. zespoły mogły proponować jedynie ograniczenia treści nauczania - wymagań szczegółowych; ew. zmiany w celach kształcenia – wymaganiach ogólnych miały być proponowane, jeżeli są konieczne w związku ze zmianami w treściach nauczania – wymaganiach szczegółowych,
3. zmiany w aktualnej podstawie programowej polegające na jej ograniczeniu były przygotowywane przy założeniu, że podręczniki nie będą zmieniane.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że zespoły nie dokonywały zmiany koncepcji danego przedmiotu, tylko dokonywały ograniczeń wybranych wymagań.

Ograniczenie treści podstawy programowej kształcenia ogólnego jest równoznaczne z usunięciem niektórych utworów literackich.

Dodatkowo wyjaśniam, że konsultacje publiczne projektów podstaw programowych kształcenia ogólnego potrwają do 13 maja br. i dopiero po tym terminie będzie znany końcowy kształt rozporządzeń.

Należy jednocześnie pamiętać, że - jak stanowią przepisy ustawy Karta Nauczyciela^[3] - nauczyciel w realizacji programu nauczania ma prawo do swobody stosowania takich metod nauczania i wychowania oraz pomocy naukowych, jakie uważa za najwłaściwsze.

Uwzględniając powyższe, niezależnie od wyników konsultacji publicznych, nauczyciel może zdecydować o omawianiu utworów literackich wybranych również przez siebie, tj. spoza listy lektur umieszczonej w cyt. na wstępie aktach prawnych.

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu

^[1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 356 z późn. zm.)

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. z 2018 r. poz. 467 z późn. zm.)

^[2] j.w.

^[3] Art. 12 ust. 2 - t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 984.