Interpelacja nr 2744

do ministra rozwoju i technologii

w sprawie działań podjętych przez władze Polski wobec Izraela w związku z trwającym postępowaniem w Międzynarodowym Trybunale Sprawiedliwości

Zgłaszający: Maciej Konieczny, Daria Gosek-Popiołek, Paulina Matysiak, Dorota Olko, Joanna Wicha, Adrian Zandberg, Marcelina Zawisza

Data wpływu: 07-05-2024

Szanowny Panie Premierze,

artykuł 7 międzynarodowego Traktatu o handlu bronią mówi o zakazie udzielania licencji na transfer broni, jeśli państwo wie lub podejrzewa, że broń może być użyta podczas popełnienia poważnych naruszeń praw człowieka, naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego oraz popełnienia ludobójstwa lub zbrodni przeciwko ludności. W związku z artykułem 6 ust. 3 ustawy o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, Rada Ministrów jest zobowiązana w drodze rozporządzenia określić listę krajów, do których eksport jest zakazany lub ograniczony, uwzględniając zobowiązania Rzeczypospolitej Polskiej wynikające z umów międzynarodowych.

Z raportów MSZ o eksporcie uzbrojenia i sprzętu wojskowego wynika, że Polska w poprzednich latach eksportowała bezpośrednio do Izraela m.in. broń z kategorii ML 4, czyli: „bomby, torpedy, rakiety, pociski rakietowe, inne urządzenia i ładunki wybuchowe oraz związane z nimi wyposażenie i akcesoria specjalnie zaprojektowane do celów wojskowych oraz specjalnie zaprojektowane do nich elementy składowe“ oraz kat. 8 „materiały wysokoenergetyczne“ oraz substancje pokrewne.

Uwzględniając fakt, że Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości uznał, że istnieje ryzyko popełnienia zbrodni ludobójstwa przez Izrael w Strefie Gazy, oraz fakt, że organizacje praw człowieka i agencje ONZ zebrały liczne dowody na łamanie praw człowieka przez Izrael, między innymi: celowe głodzenie ludności przez odcinanie dostaw pomocy oraz atakowanie konwojów humanitarnych, ataki na obiekty cywilne, w tym na szpitale oraz personel medyczny, a także pamiętając o trwającej 55 lat nielegalnej okupacji Zachodniego Brzegu i Wschodniej Jerozolimy i towarzyszącej jej przemocy izraelskich osadników i armii wobec palestyńskich cywilów, proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

  1. Czy rząd RP biorąc pod uwagę powyższe, a także oświadczenia szefa unijnej dyplomacji Josepa Borrella o tym, że Izrael stosuje głód jako narzędzie wojny, jest świadomy ryzyka popełnienia przez Izrael zbrodni wojennych? I czy w związku z tym zostały podjęte kroki, by rząd RP, zgodnie z obowiązującymi nas przepisami traktatów międzynarodowych, umieścił Izrael na liście krajów, do których transfer broni powinien zostać ograniczony?

  2. Czy władze RP transferowały broń, towary i usługi, wymienione w ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, do Izraela w okresie między 7.10.2023 r. a 6.05.2024 r.? Jeśli tak, to jaki rodzaj broni był transferowany, w jakich ilościach i na podstawie jakich decyzji?

  3. Czy rząd planuje podjęcie jakichkolwiek działań w celu ograniczenia polskiego współudziału w zbrodniach wojennych popełnianych przez Izrael?

  4. Czy i kiedy rząd planuje wnioskować o wstrzymanie eksportu uzbrojenia i sprzętu wojskowego, broni, towarów, technologii i usług wg rozumienia ustawy o obrocie (...) do Izraela?

  5. W dniu 1.04.2024 r. doszło do tragicznego ataku wojsk izraelskich na konwój humanitarny, w którym zginął między innymi obywatel Polski. Izraelskie śledztwo w tej sprawie nie doprowadziło do adekwatnego ukarania winnych zabójstwa siedmiu osób niosących pomoc humanitarną w Strefie Gazy. Odwołanie trzech osób i nagana nie są akceptowalną karą za zabójstwo pracowników humanitarnych. Jakie działania już podjęto i jakie dalsze działania rząd RP planuje wobec Izraela w celu pociągnięcia winnych do odpowiedzialności za tę zbrodnię?