do ministra spraw zagranicznych
w sprawie działań podjętych wobec państwa Izrael w związku z trwającym postępowaniem w Międzynarodowym Trybunale Sprawiedliwości
Zgłaszający: Maciej Konieczny, Adrian Zandberg, Marcelina Zawisza, Joanna Wicha, Dorota Olko, Paulina Matysiak, Daria Gosek-Popiołek
Data wpływu: 07-05-2024
Szanowny Panie Ministrze,
artykuł 7. międzynarodowego Traktatu o handlu bronią mówi o zakazie udzielania licencji na transfer broni jeśli państwo wie lub podejrzewa, że broń może być użyta do popełnienia poważnego naruszenia praw człowieka, naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego oraz popełniania ludobójstwa lub zbrodni przeciwko ludności.
Na podstawie raportów o eksporcie uzbrojenia i sprzętu wojskowego z Polski, publikowanych przez MSZ, wiemy że Polska w poprzednich latach między innymi eksportowała do Izraela broń z 4 kategorii wykazu uzbrojenia “Bomby, torpedy, rakiety, pociski rakietowe, inne urządzenia i ładunki wybuchowe oraz związane z nimi wyposażenie i akcesoria specjalnie zaprojektowane do celów wojskowych oraz specjalnie zaprojektowane do nich elementy składowe” oraz kategorii 8 „Materiały wysokoenergetyczne” oraz substancje pokrewne.
W związku z trwającym postępowaniem przeciwko Izraelowi w Międzynarodowym Trybunale Sprawiedliwości o możliwości popełniania ludobójstwa na narodzie palestyńskim oraz poprzez istnienie wielu dowodów na łamanie praw człowieka przez Państwo Izrael w rejonie Strefy Gazy, takie jak np. celowe głodzenie ludności poprzez odcinanie dostaw oraz atakowanie konwojów humanitarnych (w jednym z takich ataków zginął polski pracownik humanitarny Damian Soból), ataki na obiekty cywilne, ataki na szpitale oraz personel medyczny oraz forsowanie nielegalnej okupacji na terenach Zachodniego Brzegu, proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie podmioty eksportowały do Izraela w 2023 broń, towary i usługi, wymienione w ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa? Co dokładnie i w jakich ilościach było eksportowane?
Jakie wnioski o wydanie licencji na sprzedaż broni, towarów i usług do Izraela wg rozumienia ustawy o obrocie (...) trafiły do MSZ-u celem wydania opinii w okresie od 07/10/2023 do 6/05/2024? Zwracamy się z prośbą o przedstawienie listy tych podmiotów i informacji o tym jakie towary, usługi i technologie planują eksportować.
Jakie licencje uprzednio zatwierdzone były aktywne w okresie od 7/10/2023 do 6/05/2024 zezwalające na obrót bronią, towarami, usługami i technologiami do Izraela?
Jakie działania podjął MSZ w celu kontroli ostatecznego przeznaczenia i faktycznego sposobu wykorzystania uzbrojenia i sprzętu wojskowego wysyłanego do Izraela?
Jakie działania podjął MSZ by zapobiec wykorzystaniu polskiego uzbrojenia i sprzętu wojskowego eksportowanego do Izraela w zbrodniach przeciwko ludzkości, zbrodniach wojennych i innych działaniach stanowiących pogwałcenie prawa międzynarodowego?
W czasie 49 sesji Rady Praw Człowieka ONZ w raportach o sytuacji w Izraelu i Palestynie (A/HRC/49/25, A/HRC/49/85 i A/HRC/49/87) stwierdzono, że Izrael popełnia zbrodnie apartheidu wobec Palestyńczyków zamieszkujących terytoria okupowane od 1967 roku. Czy po publikacji tych raportów MSZ podjęło dodatkowe działania w celu zapobiegania wykorzystania polskiego uzbrojenia i sprzętu wojskowego eksportowanego do Izraela w zbrodniach przeciwko ludzkości lub innych nielegalnych działaniach?
Czy po 7 października 2023 MSZ podjęło dodatkowe działania w celu zapobiegania wykorzystania polskiego uzbrojenia i sprzętu wojskowego eksportowanego do Izraela w zbrodniach przeciwko ludzkości, zbrodniach wojennych lub innych nielegalnych działaniach?
Czy po uznaniu przez Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości, że istnieje uzasadniona obawa, że Izrael popełnia ludobójstwo w Strefie Gazy, MSZ podjęło dodatkowe działania w celu zapobiegania wykorzystania polskiego uzbrojenia i sprzętu wojskowego eksportowanego do Izraela w zbrodniach przeciwko ludzkości, zbrodniach wojennych lub innych nielegalnych działaniach?
Czy i kiedy Ministerstwo Spraw Zagranicznych planuje wnioskować o wstrzymanie eksportu uzbrojenia i sprzętu wojskowego do Izraela, biorąc pod uwagę orzeczenie o środkach tymczasowych Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości wobec Izraela w sprawie możliwości zajścia zbrodni ludobójstwa w Strefie Gazy oraz potencjalną współodpowiedzialność rządu RP z powodu dostarczania wspomnianych materiałów do Izraela?
Czy w związku z wyrokiem sądu w Holandii, wskazującym, że eksport broni do Izraela stanowi naruszenie prawa unijnego, MSZ podjęło kroki by zweryfikować czy Polska również nie narusza tych samych przepisów?
W dniu 1.04.2024 doszło do tragicznego ataku wojsk izraelskich na konwój humanitarny, w którym zginął między innymi obywatel Polski. Izraelskie śledztwo w tej sprawie nie doprowadziło do adekwatnego ukarania winnych zabójstwa siedmiu osób niosących pomoc humanitarną w Strefie Gazy. Odwołanie trzech osób i nagana nie są akceptowalną karą za zabójstwo pracowników humanitarnych. Jakie działania już podjęto i jakie dalsze działania planuje MSZ wobec Izraela w celu pociągnięcia winnych do odpowiedzialności za tą zbrodnię? Czy MSZ wystąpiło już z wnioskiem do izraelskiego rządu, by Izrael umożliwił przesłuchanie podejrzanych i świadków tej zbrodni?
Czy MSZ podjął działania by zweryfikować czy polska broń trafia do brygady Nachal, odpowiedzialnej za zabójstwo pracowników WCK?