do ministra infrastruktury
w sprawie rzeczywistych przyczyn opóźnienia w realizacji Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) w zakresie budowy drogi ekspresowej S8 Białystok-Augustów-Suwałki
Zgłaszający: Jarosław Zieliński
Data wpływu: 09-05-2024
Warszawa, 9 maja 2024 r.
Rada Ministrów w dniu 5 września 2023 roku przyjęła uchwałę nr 160/2023 zmieniającą uchwałę w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pn. „Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.)”, w którym została ujęta budowa drogi ekspresowej S8 Białystok (Knyszyn)-Suwałki (Raczki). W odpowiedzi na moją interpelację poselską w sprawie harmonogramu budowy drogi ekspresowej S8 Białystok-Augustów-Suwałki (węzeł Raczki) z dnia 3 stycznia 2024 roku (interpelacja nr 522) oraz w odpowiedzi na moje pismo z dnia 8 kwietnia 2024 roku, przy którym zostało przesłane oświadczenie wielu sygnatariuszy z dnia 27 marca 2024 roku dotyczące problemów związanych z realizacją tej inwestycji podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Pan Paweł Gancarz podaje niepokojące i budzące wątpliwości argumenty i okoliczności wymagające merytorycznego i szczegółowego wyjaśnienia.
Pierwsza z tych okoliczności odnosi się do strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. W obu przywołanych pismach podsekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury Pana Pawła Gancarza został zawarty fragment następującej treści: „Należy pamiętać, że zmiana zakresu rzeczowego Programu, aby była skuteczna wymaga nie tylko samej zmiany treści, ale także spełnienia procedur określonych w przepisach prawa, w tym tych związanych z przeprowadzeniem strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Brak spełnienia wszystkich wymogów wymaganych przez przepisy zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym może zagrozić możliwości pozyskania środków UE na drogi czy nawet na sektor transportu. Ministerstwo będzie prowadzić niezbędne pilne prace [prowadzi niezbędne pilne prace], aby został wykonany optymalny zakres rzeczowy, rozwiązujący problemy komunikacyjne tego regionu Polski, przy poszanowaniu przepisów prawa. W tym celu już trwają niezbędne konsultacje i uzgodnienia z odpowiednimi organami”.
Drugim aspektem przywoływanym w pismach Ministerstwa Infrastruktury jest sprawa „sprzeciwu organizacji pozarządowych” oraz „zainteresowanie przebiegiem dróg ekspresowych na Podlasiu ze strony Komisji Europejskiej”. W piśmie znak DDP-2.054.41.2024 z dnia 29 kwietnia 2024 roku znajduje się następujący fragment: „Ujęcie w zakresie rzeczowym programu wieloletniego realizacji drogi ekspresowej S8 na północ od Białegostoku, bez uprzedniego spełnienia wszystkich wymogów określonych przez przepisy zarówno krajowe, jak i unijne wywołało sprzeciw organizacji pozarządowych oraz zainteresowanie przebiegiem dróg ekspresowych na Podlasiu ze strony przedstawicieli Komisji Europejskiej”.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14, ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 roku o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 1996 Nr 73, poz. 350 z późn. zm.), uprzejmie proszę Pana Ministra o szczegółowe wyjaśnienie problemów zawartych w przywołanych wyżej cytatach oraz udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy w stosunku do wszystkich tytułów inwestycyjnych ujętych w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) w momencie ich włączania do tego programu były przeprowadzone „strategiczne oceny oddziaływania na środowisko”? Czy taka „strategiczna ocena oddziaływania na środowisko” była przeprowadzona w stosunku do odcinka drogi ekspresowej S16 Ełk-Knyszyn przed uwzględnieniem go w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) na mocy decyzji Rady Ministrów z dnia 19 maja 2016 roku?
2. Jakie konkretne kroki zostały poczynione przez Ministerstwo Infrastruktury (Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad) w celu „spełnienia procedur określonych w przepisach prawa, w tym tych związanych z przeprowadzeniem strategicznej oceny oddziaływania na środowisko” dla inwestycji polegającej na budowie drogi ekspresowej S8 Białystok (Knyszyn)-Augustów-Suwałki (Raczki)? Proszę o przedstawienie podjętych dotychczas konkretnych czynności w tej sprawie oraz ich wyników („w tym celu już trwają niezbędne konsultacje i uzgodnienia z odpowiednimi organami”).
3. Jakie organizacje pozarządowe zgłosiły swój sprzeciw wobec tej inwestycji i z jakich powodów? Proszę o udostępnienie treści wystąpień tych organizacji oraz odpowiedzi na nie Ministerstwa Infrastruktury.
4. Na czym w omawianym kontekście polega „zainteresowanie przebiegiem dróg ekspresowych na Podlasiu ze strony przedstawicieli Komisji Europejskiej” i jakie są ich zastrzeżenia w odniesieniu do „przebiegu dróg ekspresowych na Podlasiu”? Proszę o udostępnienie dokumentów i korespondencji w tej sprawie.
5. Dlaczego Ministerstwo Infrastruktury sugeruje, że decyzje w sprawie budowy dróg ekspresowych w Polsce (w tym przypadku w województwie podlaskim) nie mogą być podejmowane samodzielnie przez rząd Rzeczypospolitej Polskiej, a są uzależnione od stanowiska (opinii, decyzji) „przedstawicieli Komisji Europejskiej” (kim są ci „przedstawiciele” i jakie mają umocowanie prawne)? Zwracam uwagę, że Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) jest realizowany nie tylko z funduszy europejskich, ale również i przede wszystkim z własnych środków finansowych państwa polskiego, a droga ekspresowa Białystok-Augustów-Suwałki, która zgodnie z pierwotnym założeniem powinna być częścią europejskiego korytarza transportowego Via Carpatia i stanowi najkrótsze połączenie do krajów bałtyckich, a w aktualnej sytuacji geopolitycznej ma istotne znaczenie militarne dla bezpieczeństwa Polski i sojuszniczych państw NATO i Unii Europejskiej.