w sprawie zniesienia obowiązku zgłaszania kuratorowi oświaty organizacji zgrupowania - obozu sportowego z udziałem zawodników posiadających licencje Polskiego Związku Sportowego
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz
Warszawa, 26-06-2024
Szanowny Panie Marszałku,
nowelizacja[1] przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty[2] od 1 stycznia 1996 r. wprowadziła art. 92a, który określał, że w czasie wolnym od zajęć szkolnych dla uczniów mogą być organizowane kolonie, obozy i inne formy wypoczynku. W 2014 r. dodano przepisy zobowiązujące wychowawców i kierowników wypoczynku do potwierdzenia warunku niekaralności informacją z Krajowego Rejestru Karnego. Jednocześnie nadzór nad wypoczynkiem zawsze sprawował kurator oświaty.
Duża zmiana związana z prawidłowym umiejscowieniem norm prawnych nastąpiła w 2015 r.[3], kiedy to m.in. wprowadzono definicję wypoczynku. Ustawodawca w celu zabezpieczenia dzieci i młodzieży bez względu na formę oraz organizatora wypoczynku skonstruował dość pojemną zasadę określającą czym jest wypoczynek, związaną ze spełnieniem jednocześnie kilku warunków koniecznych, tj.:
Jedyne wyłączenie dotyczy organizowania wypoczynku dla dzieci własnych lub dzieci znajomych przez rodzinę lub osoby znane rodzicom osobiście.
Nadzorowi podlega nie tylko kwalifikacja kadry wypoczynku, ale także bezpieczne i higieniczne warunki realizacji wypoczynku, m.in. w obiekcie lub na terenie spełniającym wymagania ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz warunki higieniczno-sanitarne, określone w przepisach o ochronie przeciwpożarowej, ochronie środowiska i Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a w przypadku wypoczynku z udziałem dzieci i młodzieży niepełnosprawnej - w obiekcie lub na terenie dostosowanym do potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności uczestników wypoczynku.
Wychodząc z założenia, że to organizator jako podmiot autonomiczny sam określa nazwę realizowanej formy wypoczynku, nie można było pozostawić dowolności w interpretacji przepisu czym jest obóz sportowy. Ten fakt potwierdza analiza zgłoszeń w systemie bazy wypoczynku. Organizatorzy, których specyfika wyjazdów polega na atrakcjach sportowych zgłaszają je jako obozy sportowe.
Minister Edukacji zauważa zasadność wprowadzenia innych rozwiązań wobec zgłaszanych postulatów przez związki sportowe, które prowadzą szkolenia przygotowujące kadrę do zawodów sportowych.
Wydaje się, ze problem z klasyfikowaniem obozów sportowych i obozów szkoleniowo – sportowych o charakterze wyczynowym, zgrupowań sportowych dla zawodników - członków kadr ligowych, wojewódzkich i kadr narodowych w kategoriach wiekowych młodzika, juniora młodszego i juniora, polega na braku jednoznacznej definicji form sportu wyczynowego.
Obecnie funkcjonująca definicja sportu zawarta w art. 2 ustawy o sporcie[4] określa:
„1. Sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach.
1a. Za sport uważa się również współzawodnictwo oparte na aktywności intelektualnej, którego celem jest osiągnięcie wyniku sportowego.
2. Sport wraz z wychowaniem fizycznym i rehabilitacją ruchową składają się na kulturę fizyczną.”.
Jednocześnie ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw[5] dokonano zmian w art. 21 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich[6]. Rozszerzono katalog aktywności, które z uwagi na wynikającą z ich charakteru styczność z małoletnimi wymagają przed nawiązaniem stosunku pracy lub przed dopuszczeniem do innej działalności sprawdzenia czy osoba, z którą ma być nawiązany stosunek pracy lub która ma być dopuszczona do działalności, są zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze.
Powyższe zabezpieczenie może być impulsem do podjęcia współpracy z Ministerstwem Sportu i Turystyki w zakresie analizy ewentualnej zmiany przepisów ustawy o sporcie lub ustawy o systemie ustawy.
Obecnie obowiązujące przepisy kwalifikują obozy, w tym sportowe (np. kajakowe, judo, taneczne, brydżowe, szachowe, piłkarskie, itp.) zgodnie z definicją jako formę wypoczynku, który podlega wszelkim wymaganiom określonym w przepisach ustawy o systemie oświaty[7] i rozporządzenia w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży[8], w tym sankcjom karnym za niezgłoszenie wypoczynku do kuratora oświaty przez system bazy wypoczynku.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Paulina Piechna-Więckiewicz
Podsekretarz Stanu
[1] Ustawa z dnia 21 lipca 1995 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 1995 Nr 101, poz. 504).
[2] Dz. U. Nr 95, poz. 425, z późn. zm.
[3] Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1629).
[4] Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2023 r. poz. 2048).
[5] Dz. U. z 2023 r. poz. 1606.
[6] Dz. U. z 2024 r. poz. 560.
[7] Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2024 r. poz. 750).
[8] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży (Dz. U. poz. 452, z późn. zm.).