Interpelacja nr 2891

do ministra infrastruktury

w sprawie usuwania nielegalnie zaparkowanych pojazdów na koszt właściciela

Zgłaszający: Klaudia Jachira, Franciszek Sterczewski, Paulina Matysiak

Data wpływu: 19-05-2024

W ostatnich miesiącach w mediach pojawiły się informacje o braku skuteczności straży miejskich w walce z nielegalnym parkowaniem. W szczególności uwidoczniło się to na dwóch przykładach, w których strażnicy byli bezsilni wobec ewidentnego wykroczenia. Zarówno w przypadku tzw. betonowego auta z Łodzi, jak i nieusuwalnej skody zaparkowanej na placu Pięciu Rogów w Warszawie okazało się, że strażnicy mogli nałożyć mandat w maksymalnej wysokości 100 zł. W obu przypadkach strażnicy nie mieli legalnych podstaw do usunięcia tych pojazdów.

Zamknięty katalog sytuacji, w których pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jest zdefiniowany w art. 130a oraz art. 50a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 – Prawo o ruchu drogowym. Przeprowadziliśmy analizę funkcjonowania tych przepisów w praktyce, posługując się przykładami dwóch straży miejskich w Polsce: najefektywniejszej i największej.

Wg raportu NIK z 2016 roku najefektywniej w Polsce działa straż miejska w Szczecinie. Analizując ostatnie opublikowane sprawozdanie kwartalne tej jednostki, dowiadujemy się, że zrealizowane dyspozycje usunięcia pojazdów nastąpiły z powodu:

  1. 71 usuniętych pojazdów na podstawie pkt 1 art. 130a z doprecyzowaniem „blokowanie“,
  2. 27 usuniętych pojazdów na podstawie pkt 4 art. 130a z doprecyzowaniem „miejsce osoby niepełnosprawnej“,
  3. 68 usuniętych pojazdów na podstawie pkt 5 art. 130a z doprecyzowaniem „tabliczka T-24“,
  4. 68 usuniętych pojazdów na podstawie art. 50a tzw. „wraki“.

Wniosek z tego sprawozdania jest następujący: najefektywniejsza straż miejska w Polsce nie usuwa pojazdów stwarzających zagrożenie. Strażnik, aby wydać dyspozycję usunięcia pojazdu, albo musi mieć znak (T-24/T-29), albo usuwany pojazd musi utrudniać ruch innym pojazdom. Oznacza to, że straż miejska w Szczecinie nie wykorzystuje wszystkich możliwości usuwania pojazdów z nawet tak szczupłego katalogu sytuacji.

Odpowiedź na pytanie, dlaczego się tak dzieje, znajdziemy w największej straży miejskiej w Polsce: SM Warszawa. Niestety sprawozdania publikowane przez SM Warszawa nie pozwalają na przedstawienie zaprezentowanych powyżej statystyk. Z rozmów z kierownictwem tej formacji wynika jednak, że przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu zaparkowanego przed np. przejściem dla pieszych strażnicy muszą udokumentować sytuację „rzeczywistego“ zagrożenia, to znaczy wykonać zdjęcie w momencie, gdy przed przejściem znajduje się pieszy, a na drodze pojazd. Dopiero tak utrwalony dowód jest w opinii warszawskich sądów wystarczającym przesłaniem do usunięcia pojazdu.

Dziwi również fakt, że o ile strażnicy mogą zakładać blokady na każdy nieprawidłowo zaparkowany pojazd w pasie ruchu drogowego, to nie mają już takich uprawnień do wydawania dyspozycji usunięcia pojazdu.

Proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:

  1. Czy ministerstwo planuje umożliwienie usunięcia pojazdu z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia go w miejscu, gdzie jest to zabronione? Czyli wprowadzenie przepisu analogicznego do uprawnień strażników do zakładania blokad?
  2. Jeśli nie, to czy ministerstwo planuje stworzenie katalogu wykroczeń, które wypełniają znamiona „stwarzania zagrożenia“?

Źródła:

  1. https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/nik-o-finansowaniu-strazy-miejskich.html
  2. https://www.sm.szczecin.pl/application/files/4517/0048/7914/Sprawozdanie_SM_Szczecin_za_III_kwartal_2023.pdf
  3. https://drive.google.com/file/d/1cL2FNCiFhvKTg_7N7D8-11Xn9tYymxdd/view

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak, Klaudia Jachira, Franciszek Sterczewski