w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wykroczenia związane z parkowaniem
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 27-06-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 2900 Pani Poseł Pauliny Matysiak, Pani Poseł Klaudii Jachiry i Pana Posła Franciszka Sterczewskiego w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wykroczenia związane z parkowaniem, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie pragnę poinformować, że w opinii resortu spraw wewnętrznych i administracji należy uznać za słuszną argumentację Państwa Posłów w zakresie potrzeby dokonania stosownej korekty rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 listopada 2003 r. w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń[1] w obszarze zatrzymania i postoju (lp. od 160 do 181), o którym mowa w tabeli B załącznika „Wysokość grzywien nakładanych w drodze mandatu karnego za wybrane rodzaje wykroczeń przez uprawnione organy” do rozporządzenia. Należy jednakże pamiętać, że co do zasady, „nieprawidłowe parkowanie” pojazdu obejmuje przede wszystkim naruszenia o charakterze porządkowym.
Jednocześnie należy zauważyć, że naruszenie przepisów prawa o zatrzymaniu i postoju pojazdów ujętych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym[2] może przybierać także postać skutkową, polegającą na przykład na tamowaniu lub utrudnianiu ruchu, zagrażaniu bezpieczeństwu lub mieć związek z naruszaniem wymogów ochrony środowiska. Powyższe oznacza odpowiednio możliwość zastosowania urządzenia do blokowania kół lub usunięcia pojazdu z drogi na koszt właściciela.
Dodatkowo pragnę nadmienić, że postępowanie mandatowe nie jest jedynym środkiem reakcji na wykroczenie ujawnione przez policjanta lub funkcjonariusza straży gminnej (miejskiej). Prawo wykroczeń (w odróżnieniu od prawa karnego gdzie obowiązuje zasada legalizmu, polegająca na obowiązku wszczęcia i przeprowadzenia z urzędu postępowania przygotowawczego) jest oparte na zasadzie oportunizmu (celowości ścigania sprawcy). Zgodnie z normami wynikającymi z przywołanego prawa, a także przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia[3], nie ma bezwzględnego obowiązku wszczęcia przez uprawnione podmioty czynności wyjaśniających w sprawie o wykroczenie[4]. Powyższe oznacza, że popełnienie wykroczenia niekoniecznie musi pociągać za sobą ściganie i ukaranie sprawcy przewidzianą karą i ewentualnie środkiem karnym.
Z kolei odnosząc się do postulatu nowelizacji art. 38 § 2 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń[5], przewidującego surowsze karanie za określone w nim wykroczenia w ruchu drogowym, popełnione w warunkach tzw. recydywy wielokrotnej, uwzględniając fakt, że ustawodawca zaliczył do nich naruszenia o najpoważniejszym charakterze z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, katalog określony w przywołanym przepisie prawa zawierający wykroczenia, mające stricte porządkowy charakter, w ocenie resortu spraw wewnętrznych i administracji, jest wyczerpujący.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2013 r. poz. 1624, z późn. zm.
[2] Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, z późn. zm.
[3] Dz. U. z 2022 r. poz. 1124, z późn. zm.
[4] Zob. A. Marek, Prawo wykroczeń (materialne i procesowe), Warszawa 2006, s. 160.
[5] Dz. U. z 2023 r. poz. 2119.