Interpelacja nr 2922

do ministra rozwoju i technologii

w sprawie projektu ustawy o "kredycie mieszkaniowym #naStart"

Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki

Data wpływu: 21-05-2024

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana z głębokim zaniepokojeniem w sprawie projektu ustawy „o kredycie mieszkaniowym #naStart“, zakładającej publiczne wsparcie w postaci dopłat dla podmiotów korzystających z finansowania kredytowego dla nabycia nieruchomości mieszkalnych, co na podstawie doświadczeń związanych ze skutkami wdrożenia przez poprzedni rząd programu bezpieczny kredyt 2% pozwala z dużą dozą prawdopodobieństwa stwierdzić, że wprowadzenie programu kredyt #naStart przyczyni się do wzrostu cen nieruchomości mieszkalnych w Polsce, a co za tym idzie do zmniejszenia dostępności mieszkań dla obywateli.

Wprowadzenie programu bezpieczny kredyt 2% doprowadziło bowiem do wzrostu cen nieruchomości w Polsce – ceny nieruchomości na rynku pierwotnym na 7 największych rynkach w Polsce (Gdańsk, Gdynia, Łódź, Kraków, Poznań, Warszawa, Wrocław) zgodnie z danymi NBP po ogłoszeniu programu w grudniu 2022 roku wzrosły do końca 2023 roku średnio o 11,8%.

W przypadku programu kredyt #naStart należy zauważyć, że już sama prezentacja projektu ustawy doprowadziła do skokowego wzrostu cen mieszkań w największych polskich miastach, budząc tym samym obawy społeczeństwa. W wielu miejscach ceny ofertowe mieszkań wzrosły od kilku do nawet kilkunastu procent.

Wedle doniesień prasowych (m.in. To już efekt kredytu 0 proc.? Z dnia na dzień popodnosili ceny mieszkań, Business Insider, 11 kwietnia 2024 r.) opublikowanie projektu sprawiło, że w przypadku części ofert dostępnych na rynku można było zaobserwować nagły wzrost cen, w niektórych przypadkach o kilkanaście procent. Przypadki tego typu można zaobserwować również m.in. na portalu zametr.pl, który analizuje oferty nieruchomości dostępnych na największych portalach ogłoszeniowych w Polsce.

Obserwowana sytuacja budzi zatem wiele wątpliwości co do efektywności proponowanego rozwiązania oraz jego celowości, bowiem zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy ma on zwiększyć dostępność mieszkań dla obywateli, gdyż finalnie może ono sprawić, że coraz mniej osób będzie w stanie zakupić własne mieszkanie, pogłębiając tym samym problem, jaki mamy obecnie w Polsce.

Ponadto należy zauważyć, że według danych zebranych podczas Narodowego Spisu Powszechnego 2021 w Polsce znajduje się obecnie ok. 1,8 mln pustostanów. Dokładniejsze analizy, m.in. te przeprowadzone przez Instytut Analiz Monitor Rynku Nieruchomości, wskazują, że w samym tylko Krakowie znajduje się aż 50 tys. lokali, które zostały zakupione w celach inwestycyjnych i pozostają cały czas niezamieszkane. Wielu właścicieli z racji na obecne przepisy albo boi się wynajmować lokale, albo nie chce tego robić z racji na możliwość szybkiej sprzedaży nieruchomości z dużym zyskiem. Przykład ten pokazuje, że w Polsce istnieje dość istotny zasób mieszkań, który pozostanie niewykorzystany, a co za tym idzie – przyczynia się do spadku poziomu dostępności mieszkań dla obywateli.

Mając powyższe na względzie, proszę o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart zostały przeprowadzone analizy dotyczące wpływu programu na poziom cen mieszkań na polskim rynku? Jeśli tak, to jaki był wynik tych analiz?
  2. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart zostały przeprowadzone analizy dotyczące prognozowanej podaży mieszkań na rynku pierwotnym i rynku wtórnym w Polsce oraz czynników, które mają lub mogą mieć wpływ na ograniczenie tej podaży? Jeśli tak, to jaki był wynik tych analiz?
  3. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart zostały przeprowadzone analizy dotyczące możliwości występowania obecnie na polskim rynku nadzwyczajnych warunków, które uzasadniałyby nazwanie obecnej sytuacji bańką cenową?
  4. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart rozważano wprowadzenie ograniczeń w zakresie cen nieruchomości objętych wsparciem na postawie programu, analogicznie do rozwiązań przyjętych w programie „Mieszkanie dla młodych”, który był dostępny w latach 2014 – 2018?
  5. Czy w ramach prac nad projektem ustawy o kredycie mieszkaniowym #naStart brano pod uwagę rozwiązania funkcjonujące w innych krajach? Jeśli tak, to czy analizowano wpływ tych rozwiązań na ceny rynkowe nieruchomości mieszkalnych?
  6. Czy prowadzone są prace mające na celu zwiększenie podaży mieszkań przez aktywizację obecnych właścicieli pustostanów, w szczególności przez zastosowanie rozwiązań fiskalnych?