w sprawie zwolnień wśród nauczycieli
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 25-06-2024
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłanki na Sejm RP Pani Anny Dąbrowskiej-Banaszek w sprawie zwolnień wśród nauczycieli.
Szanowna Pani Posłanko,
zgodnie z danymi systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 31 maja 2024 r., we wszystkich szkołach i placówkach systemu oświaty łączna liczba rozwiązanych stosunków pracy w przeliczeniu na etaty wyniosła 1 490,56, natomiast liczba nauczycieli, w przeliczeniu na etaty, z którymi planuje się rozwiązać stosunek pracy wynosi 4 659,99 (w tym 1 216,40 etatów nauczycieli planowanych do rozwiązania na skutek wypowiedzenia i 1 285,62 etatów w związku ze skorzystaniem z prawa do renty, świadczeń kompensacyjnych lub uprawnień emerytalnych).
Jednocześnie z aktualnych danych systemu informacji o wolnych stanowiskach pracy w jednostkach systemu oświaty wynika, że występuje duże zapotrzebowanie na kadrę nauczycielską, szczególnie w dużych aglomeracjach miejskich.
Szacuje się że w roku szkolnym 2024/2025 liczba oddziałów klas I szkół ponadpodstawowych (liceum ogólnokształcące, technikum, branżowa szkoła I stopnia), których będzie dotyczyła zmiana nauczania przedmiotu Historia i teraźniejszość (HiT) wyniesie ok. 11,2 tys. W oddziałach tych będzie się uczyć ok. 226 tys. uczniów.
W wyniku braku realizacji 1 godziny HiT w technikum i branżowej szkole I stopnia oraz 2 godzin HiT w przypadku liceum ogólnokształcącego w wyżej wymienionych oddziałach szacuje się, że liczba etatów nauczycieli w skali całego kraju zostanie ograniczona o ok. 760 etatów. Należy zaznaczyć, że ograniczenie liczby etatów, będzie w większości przypadków oznaczało zmniejszenie wymiaru zatrudnienia poszczególnych nauczycieli, a nie likwidację całego etatu i zwolnienie nauczyciela.
Odnosząc się do pytania, „czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje uruchomienie dodatkowych programów dla szkół, np. na zajęcia dodatkowe (…), które pozwoliłyby wykorzystać wiedzę nauczycieli i pomóc uczniom rozwijać ich kompetencje, umiejętności techniczne, manualne (zwłaszcza potrzebne dla dzieci klas młodszych), czy na zajęcia pozwalające na rozwijanie kreatywności uczniów?”, informuję, że obowiązujące przepisy prawa oświatowego umożliwiają realizację w szkołach dodatkowych zajęć edukacyjnych, dla których nie określono podstawy programowej, lecz program nauczania został włączony do szkolnego zestawu programów nauczania. Decyzję w tym zakresie podejmuje dyrektor szkoły, który może wnioskować do organu prowadzącego szkołę o przyznanie środków finansowych na realizację tych zajęć. Maksymalny tygodniowy wymiar godzin dodatkowych zajęć edukacyjnych dla danego oddziału w danym roku szkolnym wynosi 3 godz.
Równocześnie informuję, że szkoły podstawowe oraz ponadpodstawowe są zobowiązane do realizacji zajęć rozwijających zainteresowania i uzdolnienia uczniów, a w szczególności zajęć związanych z kształtowaniem aktywności i kreatywności uczniów. Ramowe plany nauczania dla poszczególnych typów szkół uwzględniają godziny przeznaczone na realizację ww. zajęć dla uczniów, a decyzję o tematyce tych zajęć podejmuje dyrektor szkoły (mogą to być np. zajęcia rozwijające umiejętności manualne uczniów).
Minister Edukacji jest otwarta na szeroki dialog ze środowiskami zainteresowanymi sprawami oświaty, dlatego też mając na uwadze postulaty dotyczące koniecznych zmian w zakresie pragmatyki zawodowej nauczycieli oraz kierując się koniecznością wypracowania propozycji satysfakcjonujących rozwiązań, podjęła decyzję o wzmocnieniu dialogu z partnerami, dla których jest istotny status zawodowy nauczycieli. Dialog ten jest podejmowany na forum powołanego z dniem 30 kwietnia 2024 r. Zespołu do spraw pragmatyki zawodowej nauczycieli (zarządzenie Ministra Edukacji z dnia 26 kwietnia 2024 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw pragmatyki zawodowej nauczycieli, Dz. Urz. ME z 2024 r. poz. 32).
Zadaniem Zespołu jest przygotowanie propozycji rozwiązań w zakresie pragmatyki zawodowej nauczycieli, w szczególności w zakresie wynagradzania nauczycieli, awansu zawodowego i oceny pracy nauczycieli, odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli, emerytur nauczycieli oraz nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, a także kwalifikacji, kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli.
Wypracowany projekt zmian zostanie poddany szerokim konsultacjom społecznym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu