w sprawie roli dyplomacji technologicznej w polityce zagranicznej Polski
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 21-06-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3215 Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie roli dyplomacji technologicznej w polityce zagranicznej przekazuję poniżej odpowiedzi na zadane pytania:
Zadania z zakresu polityki technologicznej wynikają pośrednio z ustawy o działach administracji rządowej, której dział „sprawy zagraniczne“ obejmuje m.in. wspieranie działań promujących polską gospodarkę oraz technikę i naukę, realizowanych w ramach innych działów.
Ważnym instrumentem wsparcia w promocji polskiej gospodarki jest dyplomacja ekonomiczna, mająca w szczególności na celu wspieranie i ochronę interesów polskich przedsiębiorstw polskich za granicą. MSZ i placówki dyplomatyczne/konsularne promują polskie firmy, interweniują w przypadkach dyskryminacji lub naruszania praw, dostarczają wiedzy o funkcjonowaniu na danym rynku, prezentują warunki i klimat inwestycyjny w Polsce, zachęcając do lokowania kapitału w naszym kraju, a także wspierają współpracę technologiczną i naukowo-badawczą.
W związku z tym, że o pozycji międzynarodowej państw w coraz większym stopniu decyduje ich potencjał gospodarczy, w szczególności zaś potencjał technologiczny, działania z zakresu dyplomacji ekonomicznej coraz bardziej ukierunkowują się na promowanie na rynkach zagranicznych oferty rodzimych firm w sektorach nowoczesnych technologii. Niemniej jednak, resortem wiodącym w tym obszarze jest resort właściwy do spraw gospodarki.
W projekcie dokumentu pt. „Kierunki rozwoju ekspansji zagranicznej“, opracowanym przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, w którym wśród najważniejszych wyzwań systemowych stojących przed polskim eksportem wskazuje się na konsekwentne przesuwanie się Polski na wyższe poziomy w globalnych łańcuchach wartości dodanej, szczególnie w innowacyjnych branżach i na kluczowych etapach wytwarzania, w tym zwiększenie udziału wyrobów wysoko przetworzonych i wyrobów wysokiej techniki w polskim eksporcie.
MSZ, w zakresie swojej właściwości, kontynuuje działania z obszaru dyplomacji ekonomicznej, w szczególności te mające na celu zwiększenie stopnia internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw działających w kluczowych i innowacyjnych sektorach gospodarki, a poprzez to promowanie Polski i kształtowanie jej wizerunku jako wytwórcy i dostawcy nowoczesnych rozwiązań technologicznych. W tych działaniach uwzględniamy dokumenty programowe i strategiczne opracowywane przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. W wygłoszonym w kwietniu br. exposé minister R. Sikorski wskazał, że kontrolowanie przepływu technologii wrażliwych stanowi ważny element walki z autokracją, wspieranie za granicą polskich produktów i technologii stanowi główne zadanie naszej dyplomacji ekonomicznej.
Oba resorty (MSZ i MRiT) współpracują na bieżąco przy okazji realizacji przedsięwzięć z zakresu dyplomacji ekonomicznej, ukierunkowanej na promowanie oferty technologicznej. Taka współpraca dokonuje się m.in. przy okazji wizyt zagranicznych przedstawicielu obu ministerstw, w których coraz częściej uwzględniany jest tzw. komponent gospodarczy, czyli udział polskich firm, prezentacja ich oferty oraz spotkania B2G lub B2B z potencjalnymi partnerami.
Placówki dyplomatyczne/konsularne coraz większą wagę przykładają do śledzenia bieżących trendów technologicznych na rynkach państw akredytacji, a także informują o istotnych inicjatywach z zakresu polityki technologicznej, podejmowanych w tych krajach, podobnie jak o zapotrzebowaniu na określone rozwiązania technologiczne. Informacje te są przekazywane do obu resortów.
Działania z zakresu promocji polskich technologii na rynkach międzynarodowych są realizowane przede wszystkim przez resort właściwy do spraw gospodarki. Promowanie polskich technologii na rynkach międzynarodowych jest istotnym elementem strategii rozwoju gospodarki i innowacyjności kraju. Polska realizuje szereg działań mających na celu wspieranie i promowanie rodzimych technologii oraz przedsiębiorstw, każde z nich jest dostosowywane do indywidualnych potrzeb polskich podmiotów oraz potencjalnych odbiorców, z uwzględnieniem specyfiki danego rynku. Celem jest zmiana percepcji i budowanie marki Polski jako kraju zaawansowanych technologii. Warto zaznaczyć, że nasze działania związane są nie tylko z promowaniem polskiej myśli technologicznej i poszczególnych rozwiązań jako takich, ale powinny wpisywać się także w światowe łańcuchy dostaw oraz zapewnienie bezpieczeństwa kraju i regionu.
Wymiana technologiczna i innowacyjna Polski z innymi krajami odbywa się w oparciu o umowy międzynarodowe, zwykle o charakterze dwustronnym, których realizacja pozostaje w gestii właściwych resortów.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych wspiera – w zakresie swoich właściwości – udział Polski w pracach globalnych i regionalnych organizacji, instytucji i struktur (np. UE, OECD, ONZ) odnoszących się do rozwoju technologicznego, determinujących go megatrendów (np. zielona transformacja, transformacja cyfrowa) czy poszczególnych technologii i związanych z nimi wyzwań i zagrożeń (np. AI).
MSZ współpracuje z właściwymi organami administracji publicznej oraz agencjami rządowymi w wypracowywaniu stanowisk w odniesieniu do agendy technologicznej.
Z uwagi na fakt, że promocja gospodarki, a tym samym polskich technologii znajduje się we kompetencjach ministra właściwego ds. gospodarki, to konsekwentnie również w tym resorcie rozdysponowywane są środki na promocję konkretnych projektów.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu