Odpowiedź na interpelację nr 3277

w sprawie funkcjonowania ośrodków dla uchodźców na terenie Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk

Warszawa, 04-07-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 3277^[1] Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie funkcjonowania ośrodków dla uchodźców na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, uprzejmie informuję co następuje.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (UdsC) prowadzi 9 ośrodków otwartych dla cudzoziemców, w tym: 4 będące w trwałym zarządzie UdsC (własne) oraz 5 administrowanych przez podmioty zewnętrzne – wyłonione w drodze przetargu na świadczenie usług zakwaterowania i wyżywienia dla cudzoziemców objętych pomocą socjalną udzielaną przez Szefa UdsC.

Ośrodki będące w trwałym zarządzie UdsC dysponują 895 miejscami, natomiast w ośrodkach administrowanych przez podmioty zewnętrzne jest dostępnych 630 miejsc. Łącznie ww. ośrodki posiadają 1525 miejsc.

Według stanu na 21 czerwca 2024 r. w ośrodkach prowadzonych przez UdsC było zajętych 997 miejsc (528 wolnych).

Powyższe ośrodki są zlokalizowane na terenie następujących województw:

1. mazowieckie: Ośrodek dla cudzoziemców w Podkowie Leśnej-Dębaku (zakwaterowanych^[2] 87 osób) oraz Ośrodek dla cudzoziemców w Lininie (zakwaterowanych 147 osób).
2. lubelskie: Ośrodek w Białej Podlaskiej (zakwaterowanych 150 osób), Ośrodek dla cudzoziemców w Łukowie (zakwaterowanych 121 osób), Ośrodek dla cudzoziemców w Bezwoli (zakwaterowanych 115 osób) oraz Ośrodek dla cudzoziemców w Kolonii Horbów (zakwaterowanych 105 osób).
3. podlaskie: Ośrodek dla cudzoziemców w Czerwonym Borze (zakwaterowanych 67 osób) oraz Ośrodek dla cudzoziemców w Białymstoku (zakwaterowanych 85 osób).
4. kujawsko-pomorskie: Ośrodek dla cudzoziemców w Grupie koło Grudziądza (zakwaterowanych 120 osób).

Natomiast Straż Graniczna (SG) administruje 6 strzeżonymi ośrodkami dla cudzoziemców (SOC), w których są umieszczane osoby na podstawie postanowienia sądu.

Zdolność kwaterunkowa obiektów detencji administrowanych przez SG wynosi 986 miejsc, (w tym 786 w oddziałach męskich i 200 w ośrodku o profilu rodzinnym). Według stanu na 24 czerwca 2024 r. w powyższych ośrodkach było zajętych 768 miejsc (218 wolnych).

Powyższe SOC są zlokalizowane w następujących miejscowościach: Kętrzyn (umieszczonych 142 cudzoziemców^[3]), Lesznowola (umieszczonych 42 cudzoziemców na oddziale męskim oraz 76 osób na oddziale o profilu rodzinnym), Przemyśl (umieszczonych 149 cudzoziemców), Biała Podlaska (umieszczonych 131 cudzoziemców), Białystok umieszczonych 148 cudzoziemców) oraz Krosno Odrzańskie (umieszczonych 80 cudzoziemców).

Odnosząc się do kwestii kosztów utrzymania cudzoziemców w poszczególnych rodzajach ośrodków należy wskazać, że:

1. w przypadku cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP, którym przysługuje pomoc socjalna udzielana przez Szefa UdsC, zakwaterowanych w ośrodkach dla cudzoziemców o charakterze otwartym, prowadzonych przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, średni miesięczny koszt utrzymania cudzoziemca w ośrodku wynosi: 3 630,21 zł (osoba/miesięcznie)^[4];
2. natomiast w odniesieniu do placówek administrowanych przez SG nie jest możliwe określenie miesięcznego kosztu utrzymania jednej osoby umieszczonej w ośrodku strzeżonym. Tak zwana „dzienna stawka żywieniowa” została określona w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie strzeżonych ośrodków i aresztów dla cudzoziemców^[5] i wynosi 18,75 zł dla osób do ukończenia 18. roku życia oraz chorych, kobiet w ciąży i kobiet karmiących, oraz 16,25 zł dla pozostałych cudzoziemców umieszczonych w ośrodkach. Pozostałe koszty mają charakter zmienny i wynikają z indywidualnej sytuacji dotyczącej cudzoziemca (np. koszty odzieży czy opieki medycznej).

Ogólny koszt prowadzenia ośrodków otwartych przez UdsC na koniec maja 2024 r. wyniósł 12 778 350 zł (wykonanie budżetu przeznaczonego na ten cel za okres styczeń–maj 2024 r.).

Natomiast uśredniony miesięczny koszt funkcjonowania wszystkich SOC administrowanych przez SG, uwzględniający: media, usługi komunalne, remonty, naprawy obiektów, sprzątanie, środki czystości, podatki, czynsze (bez kosztów utrzymania cudzoziemców) wyniósł w 2023 r. około 943 000 zł.

Odpowiadając na pytanie dotyczące narodowości cudzoziemców przebywających w ośrodkach prowadzonych przez UdSC, należy wskazać, że najliczniejszą grupę stanowią obywatele: Rosji, Etiopii, Erytrei oraz Somalii. Ponadto, w ww. ośrodkach przebywają osoby z następujących krajów:^[6] Afganistan, Armenia, Azerbejdżan Bangladesz, Białoruś, Bułgaria, Demokratyczna Republika Konga, Egipt, Gambia, Ghana, Gruzja, Gwinea, Indie, Irak, Iran, Jemen, Jordania, Kamerun, Kazachstan, Kolumbia, Komory, Kongo, Maroko, Mołdawia, Niemcy, Nigeria, Pakistan, Rumunia, Sri Lanka, Sudan, Syria, Tadżykistan, Tajlandia, Tanzania, Tunezja, Turcja, Uganda, Ukraina, Uzbekistan, Wybrzeże Kości Słoniowej, Zimbabwe, a także osoby bez obywatelstwa oraz wskazanej narodowości.

Natomiast najliczniejszą grupę cudzoziemców umieszczonych w detencji administracyjnej (ośrodki SG) stanowią obywatele Indii, Erytrei, Etiopii, Egiptu, Somalii, Pakistanu, Iranu oraz Gruzji.

W tym miejscu należy wskazać, że zwiększenie lub zmniejszenie liczby miejsc kwaterunkowych dla cudzoziemców ubiegających się o ochronę międzynarodową stanowi pochodną bieżącego zapotrzebowania w przedmiotowym zakresie. Sytuacja w tym obszarze jest analizowana w trybie ciągłym.

Ponadto, jak wyjaśniono na wstępie, w dyspozycji UdSC pozostają ośrodki administrowane przez podmioty zewnętrzne (ośrodki wynajmowane), które są wyłaniane w drodze przetargów.

Jednocześnie należy nadmienić, że SG obecnie nie planuje zwiększania zdolności kwaterunkowej obiektów detencji administracyjnej pozostających w strukturach formacji. Liczba dostępnych miejsc we wskazanych ośrodkach jest dostosowana do aktualnej sytuacji migracyjnej, będącej przedmiotem stałych analiz SG.

Z poważaniem

z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Skierowaną do Prezesa Rady Ministrów, przekazaną zgodnie z właściwością do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przez Pana Macieja Berka Ministra – Członka Rady Ministrów w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, pismem o sygn. DSP.INT.4610.937.2024.

^[2] Wszystkie dane dotyczące zakwaterowania na 21 czerwca 2024 r.

^[3] Wszystkie dane na 24 czerwca 2024 r.

^[4] Powyższa wartość wynika z następujących kosztów: 12 778 350,00 zł/5 miesięcy/704 osoby = 3 630,21 zł (osoba/miesięcznie), gdzie: 12 778 350 zł tj. wykonanie budżetu przeznaczonego na ten cel na koniec maja 2024 r. (za 5 miesięcy br.); 704 osoby tj. średnia miesięczna liczba cudzoziemców korzystających z pomocy socjalnej realizowanej w ośrodkach dla cudzoziemców w okresie styczeń–maj 2024 r.

^[5] Dz. U. z 2023 r. poz. 719.

^[6] Według stanu na 21 czerwca 2024 r.