do ministra spraw wewnętrznych i administracji, koordynatora służb specjalnych
w sprawie ujawnienia informacji niejawnej przez szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ministra Michała Dworczyka, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 lub 6 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych
Zgłaszający: Paweł Olszewski
Data wpływu: 06-06-2024
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP przedkładam Panu Marszałkowi interpelację do prezesa Rady Ministrów w sprawie ujawnienia informacji niejawnej przez szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ministra Michała Dworczyka, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 lub 6 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych. Interpelacja została złożona 25.09.2021 r., ale nie otrzymałem odpowiedzi na zadane pytania.
Serwis Telegram opublikował maila z dnia 28 marca 2021 r. z godz. 22:24, którego nadawcą był minister Michał Dworczyk korzystający z prywatnej skrzynki pocztowej m.dworczyk@wp.pl, a którego odbiorcą był prezes Rady Ministrów korzystający ze skrzynki pocztowej morawiecki@gmail.com zatytułowanego „PO szykuje konferencję prasową ws. Polaków na Białorusi”.
W treści przedmiotowego maila pojawiły się informacje, które nigdy nie powinny zostać ujawnione w ramach jawnej korespondencji prowadzonej przy wykorzystaniu prywatnych skrzynek pocztowych. W korespondencji tej, o ile zawiera prawdziwe informacje, minister Michał Dworczyk wskazuje osobę, która pracuje pod przykryciem prawdopodobnie dla Agencji Wywiadu lub Służby Wywiadu Wojskowego. Osoba ta była aktywna na Białorusi i teraz wszyscy, którzy aktywnie śledzili polskie zaangażowanie na Białorusi w ostatnim czasie wiedzą o kim jest mowa. Doszło do dekonspiracji tej osoby i teraz jej życie oraz wszystkich osób, które miały z nią kontakt jest zagrożone. Mogą zostać zatrzymani i pociągnięci przez białoruski reżimowy wymiar sprawiedliwości do odpowiedzialności karnej za szpiegostwo, za co grozić może wieloletnie więzienie lub najwyższy wymiar kary, którym na Białorusi pozostaje kara śmierci.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, zwanej dalej „ustawą”, informacjom niejawnym nadaje się klauzulę „ściśle tajne” jeżeli ich nieuprawnione ujawnienie spowoduje wyjątkowo poważną szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że:
• doprowadzi lub może doprowadzić do identyfikacji funkcjonariuszy, żołnierzy lub pracowników służb odpowiedzialnych za realizację zadań wywiadu lub kontrwywiadu, którzy wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze, jeżeli zagrozi to bezpieczeństwu wykonywanych czynności lub może doprowadzić do identyfikacji osób udzielających im pomocy w tym zakresie (art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy),
• zagrozi lub może zagrozić życiu lub zdrowiu funkcjonariuszy, żołnierzy lub pracowników, którzy wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze, lub osób udzielających im pomocy w tym zakresie (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy).
W związku z powyższym przedmiotowe informacje są informacją niejawną, która winna być oznaczona klauzulą „ściśle tajne”.
Minister Michał Dworczyk z dniem wyznaczenia na stanowisko sekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej (1 marca 2017 r.) miał obowiązek poddania się procedurze poszerzonego postępowania sprawdzającego, które wobec niego, zgodnie z przepisami ustawy, zostało przeprowadzone przez Służbę Kontrwywiadu Wojskowego i zakończone wydaniem poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą „ściśle tajne” oraz poświadczeń bezpieczeństwa organizacji międzynarodowych NATO, UE oraz ESA. Jednocześnie przed dopuszczeniem do informacji niejawnych został przeszkolony przez pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych MON w zakresie ochrony informacji niejawnych, które, zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy, przeprowadza się w celu zapoznania z:
1) przepisami dotyczącymi ochrony informacji niejawnych oraz odpowiedzialności karnej, dyscyplinarnej i służbowej za ich naruszenie, w szczególności za nieuprawnione ujawnienie informacji niejawnych,
2) zasadami ochrony informacji niejawnych w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy lub pełnienia służby, z uwzględnieniem zasad zarządzania ryzykiem bezpieczeństwa informacji niejawnych, w szczególności szacowania ryzyka,
3) sposobami ochrony informacji niejawnych oraz postępowania w sytuacjach zagrożenia dla takich informacji lub w przypadku ich ujawnienia.
Najważniejszym elementem oceny postępowania ministra Michała Dworczyka z informacją niejawną jest ocena jego świadomości. Minister Michał Dworczyk, będąc osobą przeszkoloną i świadomą w zakresie zasad ochrony informacji niejawnych, w praktyce postępuje z nią niewłaściwie. Podkreślić należy, iż jest to kolejny ujawniony e-mail zawierający treści niejawne pochodzące z jego prywatnej skrzynki pocztowej. Nie ogranicza intensywności i środków swojego działania, ani nie wybiera innej drogi, przez co swoim postępowaniem bezpośrednio naraża dobro ochrony informacji niejawnych na ujawnienie.
W tym miejscu należy wskazać – co wielokrotnie prezes Rady Ministrów podkreślał utrzymując w mocy decyzje Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Służby Kontrwywiadu Wojskowego odpowiednio o cofnięciu lub odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa – że:
• system ochrony informacji niejawnych podlega obostrzonym zasadom bezpieczeństwa, dostęp do informacji niejawnych jest wyraźnie ograniczony i mogą go uzyskać tylko osoby o stwierdzonej w wyniku przeprowadzonego postępowania sprawdzającego rękojmi zachowania tajemnicy. Limitowanie wydawania poświadczeń bezpieczeństwa wynika z dbałości o trwałość i nienaruszalność systemu ochrony informacji niejawnych i służy wyeliminowaniu przypadków nieuprawnionego ujawnienia informacji, które spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne;
• bezspornym jest, że limitacja wydawania poświadczeń bezpieczeństwa wynika z dbałości o trwałość i nienaruszalność systemu ochrony informacji niejawnych i wyeliminowania przypadków nieuprawnionego ujawnienia informacji. Ważność i znaczenie interesu państwowego, jakim jest ochrona informacji niejawnych jest zatem nadrzędna nad interesem indywidualnym i bezwzględnie wymaga ograniczenia jednostkowych uprawnień obywateli;
• osoba legitymująca się ważnym poświadczeniem bezpieczeństwa ma zatem swoim zachowaniem gwarantować właściwe postępowanie z informacjami niejawnymi, z którymi może się zapoznać lub już się zapoznała, w związku z wykonywaniem pracy, pełnieniem służby lub wykonywaniem czynności zleconych;
• o tym, czy dana konkretna informacja może zostać zakwalifikowana jako informacja niejawna świadczy treść takiej informacji i określenie, czy i jakie szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej spowodowałoby lub mogłoby spowodować jej nieuprawione ujawnienie albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne;
• zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy, w razie niedających się usunąć wątpliwości, o których mowa w art. 24 ust. 2 i 3, interes ochrony informacji niejawnych ma pierwszeństwo przed innymi prawnie chronionymi interesami. Z przepisu tego nie wynika obowiązek udowadniania, że okoliczności ustalone w toku postępowania sprawdzającego stanowią zagrożenie dla ochrony informacji niejawnych, wystarczy samo zaistnienie takiego zagrożenia. Jeżeli organ, w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, po dokonaniu jego szczegółowej analizy, uzna, że istnieją uzasadnione wątpliwości, które nie zostały usunięte jest zobowiązany, realizując interes ochrony informacji niejawnych, cofnąć wydane poświadczenie bezpieczeństwa, na podstawie art. 30 ust. 1, w zw. z art. 33 ust. 8 ustawy;
• warto podkreślić, że przepisy ustawy należy interpretować restrykcyjnie, a powstałe uzasadnione wątpliwości wobec osób ubiegających się o dostęp do informacji niejawnych działają na ich niekorzyść, bowiem w przypadku oceny rękojmi zachowania tajemnicy nie mają zastosowania zasady, wedle których w razie wątpliwości interpretuje się je na korzyść osoby sprawdzanej, jak ma to miejsce przykładowo w postępowaniu karnym lub postępowaniu podatkowym;
• w razie niedających się usunąć wątpliwości interes ochrony informacji niejawnych ma pierwszeństwo przed innymi prawnie chronionymi interesami, zgodnie z art. 24 ust. 4 cyt. ustawy. Oznacza to, że samo zaistnienie wątpliwości, o których mowa w treści niniejszego uzasadnienia, stanowi podstawę do przyjęcia, że interes ochrony informacji niejawnych ma pierwszeństwo przed ochroną jakiegokolwiek innego interesu. Z przepisu tego nie wynika obowiązek udowodnienia, że okoliczności ustalone w toku postępowania sprawdzającego stanowią zagrożenie dla ochrony informacji niejawnych, wystarczy samo zaistnienie takiego zagrożenia.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami, na które proszę o udzielenie odpowiedzi.
1. Pomimo, iż narracja obecnego rządu stara się narzucić opinii publicznej, iż minister Michał Dworczyk jest ofiarą cyberataku, to czy pomimo tej narracji ABW zamierza wszcząć wobec niego kontrolne postępowanie sprawdzające, zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy? Jeżeli nie, to dlaczego? Pragnę w tym miejscu przypomnieć, iż ABW nie miała wątpliwości dotyczących wszczęcia kontrolnego postępowania sprawdzającego wobec szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego Pawła Wojtunika. Był on wtedy w środku swojej drugiej, czteroletniej kadencji w roli szefa tej służby, a ABW zarzuciła mu „rzekome” ujawnienia informacji prawnie chronionej (nie informacji niejawnej) podczas rozmowy z minister Elżbietą Bieńkowską w restauracji „Sowa i Przyjaciele”. Już wtedy osoby znające tę sprawę wskazywały, iż przekazane przez Pawła Wojtunika informacje nie stanowiły informacji niejawnej i były publicznie znane. Mimo tego, szef ABW cofnął poświadczenie bezpieczeństwa, a prezes Rady Ministrów decyzję tą utrzymał w mocy. Dopiero w połowie 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnie uchylił decyzję prezesa Rady Ministrów i przywrócił Pawłowi Wojtunikowi poświadczenia bezpieczeństwa.
2. Czy brak wszczęcia kontrolnego postępowania sprawdzającego przez ABW wobec ministra Michała Dworczyka świadczy o tym, iż służby specjalne w Polsce realizując swoje zadania, które wynikają z przepisów ustawy, czynią to nie kierując się dobrem ochrony informacji niejawnych lecz wyłącznie na zamówienie polityczne – co już wielokrotnie wskazywałem w treści innych interpelacji?
3. Czy wobec ministra Michała Dworczyka zostało skierowane zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 K.k., w zw. z art. 265 § 1 K.k. Jeżeli tak, to przez kogo? Czy też prokuratura wszczęła śledztwo z urzędu?
Z poważaniem
Poseł Paweł Olszewski