Odpowiedź na interpelację nr 3338

w sprawie uznania boreliozy za chorobę zawodową strażników granicznych i żołnierzy

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 30-07-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 3338 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie uznania boreliozy za chorobę zawodową strażników granicznych i żołnierzy, w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA), na podstawie stanowiska Komendy Głównej Straży Granicznej, uprzejmie przedstawiam co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że choroba zawodowa jest chorobą, którą spowodowały szkodliwe czynniki występujące w miejscu pracy lub sposób wykonywania pracy oraz została wymieniona w wykazie chorób zawodowych, zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych[1] i dotyczy wyłącznie osób pracujących.

Natomiast funkcjonariusze resortu spraw wewnętrznych i administracji podlegają przepisom rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej[2]. W załączniku nr 1 Wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwości i warunki służby powodujące ich ujawnienie lub pogorszenie stanu zdrowia do ww. rozporządzenia w poz. 24 wskazano choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa.

Niezależnie od powyższego informuję, że borelioza jest wpisana do wykazu zakażeń i chorób zakaźnych, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu[3].

W sytuacji wystąpienia boreliozy u funkcjonariusza, w wyniku ukąszenia przez kleszcza w związku z pełnieniem służby, funkcjonariusz jest kierowany do Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa SWiA[4]. Komisja lekarska, na podstawie poz. 24 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą, wydaje orzeczenie określające boreliozę jako chorobę pozostającą w związku ze służbą.

W przypadku utrwalonych następstw boreliozy, Rejonowa Komisja Lekarska Ministerstwa SWiA, na podstawie poz. 206 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Ochrony Państwa[5], wydaje drugie orzeczenie ustalające procent uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza.

W celu zwiększenia ochrony zdrowia funkcjonariuszy w kontekście ryzyka zakażenia boreliozą, Straż Graniczna zapewnia wyposażenie funkcjonariuszy w preparaty odstraszające kleszcze oraz systematycznie przeprowadza szkolenia z zakresu bhp, obejmujące m.in. tematykę ochrony przed działaniem czynników biologicznych w czasie pełnienia obowiązków służbowych. Celem zmniejszenia skutków narażenia na biologiczne czynniki szkodliwe w środowisku służby są stosowane szczepienia ochronne.

W 2024 r. zwiększono budżet jednostek organizacyjnych Straży Granicznej na zakup szczepionek na łączną kwotę 663.792,00 zł, w tym m.in. na szczepionkę przeciw chorobie wirusowej przenoszonej przez kleszcze, czyli kleszczowemu zapaleniu mózgu.

Z uwagi na fakt, że na rynku nie ma aktualnie dostępnej szczepionki przeciwko boreliozie nie jest możliwe wprowadzenie takiego środka profilaktycznego.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Dz. U. z 2022 r. poz. 1836

[2] Dz. U. poz. 1046, z późn. zm., dalej rozporządzenie w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą

[3] Dz. U. z 2023 r. poz. 1045

[4] w celu ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, stopnia uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, minister właściwy do spraw wewnętrznych ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 310) powołał komisje lekarskie

[5] Dz. U. poz. 921