w sprawie paktu migracyjnego, w szczególności działań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej i jej obywateli
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk
Warszawa, 16-07-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 3411 Pani Poseł Anny Dąbrowskiej-Banaszek w sprawie paktu migracyjnego, w szczególności działań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej i jej obywateli[1], uprzejmie przedstawiam następujące informacje pozostające w zakresie właściwości Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz w oparciu o stanowisko Ministerstwa Spraw Zagranicznych (MSZ)[2].
Odnosząc się do twierdzenia, że Polska może stać się beneficjentem Paktu migracyjnego należy podkreślić, że Polska jako państwo z granicą zewnętrzną Unii Europejskiej może znaleźć się w sytuacji bezprecedensowej presji migracyjnej i tym samym potencjalnie mogłaby skorzystać z mechanizmu solidarności. Z drugiej strony Polska, jako kraj przyjmujący znaczącą liczbę uchodźców wojennych z Ukrainy w ramach ochrony czasowej oraz dotknięty skutkami zjawiska instrumentalizacji migracji na granicy polsko-białoruskiej, będzie uprawniona do wystąpienia o zwolnienie z uczestnictwa w jakichkolwiek środkach solidarnościowych na rzecz innych Państw Członkowskich.
Należy podkreślić, że Pakt w sprawie Migracji i Azylu nie przewiduje obowiązkowych relokacji, stąd brak prognoz finansowych w zakresie ich realizacji. Powyższe stanowisko potwierdziła, na wniosek polskiego rządu, Służba Prawna Rady UE.
W odniesieniu do pytania o sposób potwierdzania pobytu cudzoziemców, uprzejmie informuję, że cudzoziemiec w okresie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP) jest obowiązany posiadać ważny dokument podróży oraz dokumenty uprawniające go do pobytu na terytorium RP, jeżeli są wymagane. Zgodnie z art. 289 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach[3] kontrolę legalności pobytu cudzoziemców na terytorium RP prowadzą w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących warunków wjazdu cudzoziemców na to terytorium i pobytu na nim organy Straży Granicznej i Policji. Procedurę kontrolną i jej przebieg określają art. 290-298 wspomnianej ustawy.
Uprzejmie informuję ponadto, zgodnie ze stanowiskiem MSZ, że w I półroczu 2024 r. nastąpił wyraźny spadek liczby wydanych wiz w porównaniu do I półrocza 2023 r.: udzielono łącznie 31% mniej wiz wszystkich kategorii (spadek z 295.892 do 203.810), w przypadku wiz krajowych liczba ww. wydanych dokumentów zmniejszyła się o 34% (z 239.947 do 158.312).
Zgodnie z art. 59 ust. 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach, wiza krajowa uprawnia do wjazdu na terytorium RP i ciągłego pobytu na nim lub do kilku pobytów na tym terytorium następujących po sobie, trwających łącznie dłużej niż 90 dni w okresie ważności wizy. Okres ważności wizy krajowej nie przekracza 1 roku. Liczba wiz krajowych wydanych przez polskie urzędy konsularne została przedstawiona przez MSZ w załączniku (pierwsza zakładka).
Z kolei zgodnie z art. 24 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (Kodeks Wizowy)[4], okres ważności wizy Schengen nie może być dłuższy niż pięć lat. W drugiej zakładce załączonego pliku MSZ przedstawiło liczbę wydanych wiz Schengen w podziale na długość okresu ważności.
Pragnę również nadmienić, zgodnie ze stanowiskiem MSZ, że każda opłata wpływająca do konsulatu jest księgowana jako „opłata konsularna”. Opłaty konsularne w okresie od 1 stycznia do 30 maja 2024 r. wyniosły 44 231 873,83 zł.
W związku z ogłoszeniem w Dzienniku Ustaw rozporządzenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 21 maja 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat konsularnych[5], opłata podstawowa za przyjęcie i rozpatrzenie wniosku o wizę krajową od 1 czerwca 2024 r. wynosi 135 euro – dotychczas wynosiła 80 euro. Natomiast w związku z wejściem w życie rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2024/1415 z dnia 14 marca 2024 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 810/2009 w zakresie wysokości opłat wizowych[6], opłata podstawowa za przyjęcie i rozpatrzenie wniosku o wizę Schengen od 11 czerwca 2024 r. wynosi 90 euro – dotychczas opłata ta wynosiła 80 euro.
Ponadto Polska jest stroną umów z wybranymi krajami o zniesieniu opłaty za przyjęcie i rozpatrzenie wniosku wizowego, jak również istnieją kategorie wiz, które na podstawie obowiązujących przepisów są zwolnione z opłaty konsularnej.
Wszystkie opłaty konsularne zgodnie z art. 105 ust. 5 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. – Prawo konsularne[7] stanowią dochód budżetu państwa.
Z poważaniem
z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Skierowaną do Prezesa Rady Ministrów, przekazaną Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z 21 czerwca 2024 r. Pana Karola Grzybowskiego – Podsekretarza Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, o sygn. DSP.INT.4610.947.2024, w celu udzielenia odpowiedzi w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych.
[2] Przekazane pismem z 2 lipca 2024 r. Pani Justyny Chrzanowskiej – Dyrektora Departamentu Konsularnego w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, o sygn. DK.6001.21.2024/4.
[3] Dz. U. z 2024 r. poz. 769.
[4] Dz. Urz. UE. L Nr 243, poz. 1, z późn. zm.
[5] Dz. U. poz. 774.
[6] Dz. Urz. UE. L z 2024 r. poz. 1415.
[7] Dz. U. z 2023 r. poz. 1329.