w sprawie budowy przejść granicznych: pieszo-samochodowego przejścia granicznego z Ukrainą w miejscowości Zbereże oraz przejścia kolejowego z Białorusią w miejscowości Orchówek
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk
Warszawa, 26-01-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 349 Pana Posła Jarosława Sachajki w sprawie budowy przejść granicznych: pieszo-samochodowegomiejscowości Orchówek, uprzejmie przedstawiam następujące informacje, przygotowane m.in. w oparciu o stanowisko Komendy Głównej Straży Granicznej.
Na przestrzeni ubiegłych lat strona ukraińska proponowała utworzenie nowych drogowych przejść granicznych zlokalizowanych na terytorium Ukrainy, m.in. w Adamczukach (przejście graniczne Zbereże-Adamczuki). Przedmiotowe, postulowane przejście graniczne byłoby zlokalizowane poza istniejącą siecią dróg oraz z dala od większych ośrodków zurbanizowanych i tym samym miałoby wyłącznie charakter lokalny.
Strona polska na forum Polsko-Ukraińskiej Międzyrządowej Rady Koordynacyjnej ds. Współpracy Międzyregionalnej w 2018 r. poparła propozycję strony ukraińskiej dotyczącą utworzenia w przyszłości wspomnianego przejścia granicznego pod warunkiem optymalnego wykorzystania infrastruktury istniejących przejść granicznych, a także zawarcia nowej umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o współpracy przy dokonywaniu kontroli osób, towarów i środków transportu przekraczających polsko-ukraińską granicę państwową.
Ewentualne utworzenie przejścia granicznego Zbereże-Adamczuki, zgodnie z ustaleniami z Polsko-Ukraińskiej Międzyrządowej Rady Koordynacyjnej ds. Współpracy Międzyregionalnej z 2019 r., powinno być realizowane na terytorium Ukrainy. Niezbędne jest tam również przygotowanie infrastruktury z jednoczesnym spełnieniem wymogów dotyczących ochrony środowiska. Aktualnie strona ukraińska nie prowadzi prac infrastrukturalnych w zakresie utworzenia przedmiotowego przejścia granicznego.
Odnosząc się do kwestii budowy i modernizacji infrastruktury przejść granicznych na odcinku polsko-białoruskiej granicy państwowej, uprzejmie informuję, że zagadnienia te były omawiane podczas posiedzeń Podkomisji ds. Przejść Granicznych i Infrastruktury Polsko-Białoruskiej Międzyrządowej Komisji Koordynacyjnej ds. Współpracy Transgranicznej. Podczas XII posiedzenia ww. Komisji, które odbyło się w dniach 25-26 maja 2017 r. w Augustowie, strona białoruska poruszyła kwestię ewentualnego wznowienia projektu infrastrukturalnego w zakresie budowy mostu kolejowego na rzece Bug w rejonie Włodawy oraz przedłużenia po stronie polskiej linii kolejowej o szerokości torów 1520 mm do szerokotorowej linii na stacji Zawada spółki PKP LHS Sp. z o.o. Następnie temat budowy kolejowego przejścia granicznego Orchówek-Tomaszówka został poruszony z inicjatywy kolei białoruskich, w trakcie spotkania Podkomisji 20 października 2017 r. w Białymstoku. Strona białoruska przedstawiła informację dotyczącą perspektyw uruchomienia ww. przejścia granicznego.
W kolejnych latach kwestia ta nie była przedmiotem rozmów w ramach spotkań dwustronnych z Białorusią. Podczas ostatniego posiedzenia Polsko-Białoruskiej Międzyrządowej Komisji Koordynacyjnej ds. Współpracy Transgranicznej, które odbyło się 7 grudnia 2018 r. w Mińsku, strona białoruska określiła intensyfikację prac nad projektem umowy w sprawie przejść granicznych oraz wznowienie ruchu towarowego w kolejowym przejściu granicznym Czeremcha-Wysokolitowsk jako priorytetowe przedsięwzięcia mające na celu aktualizację bazy prawno-traktatowej regulującej stosunki graniczne. Obecnie, w związku z aktualną sytuacją geopolityczną, nie odbywają się spotkania ww. Podkomisji.
Uprzejmie informuję ponadto, że Straż Graniczna popiera wszelkie inicjatywy mające na celu usprawnienie przekraczania granicy państwowej, stale monitoruje zmiany zachodzące w strukturze oraz natężeniu ruchu granicznego i poszukuje nowatorskich rozwiązań w kwestii ochrony granicy państwowej, jak również kontroli ruchu granicznego, które mogą mieć wymierny wpływ na realizację ustawowych zadań formacji, zwłaszcza w kontekście udogodnień w zakresie przekraczania granicy państwowej. Biorąc jednak powyższe pod uwagę, Straż Graniczna za działania priorytetowe uznaje obecnie optymalne wykorzystanie istniejących przejść granicznych, dokończenie rozpoczętych przedsięwzięć modernizacyjnych, a w następnej kolejności przeprowadzenie analizy potrzeb i możliwości w zakresie ewentualnej budowy nowych przejść granicznych, przy uwzględnieniu istniejącego potencjału infrastruktury komunikacyjnej po obu stronach granicy państwowej, który stanowi kluczowy element dla zapewnienia właściwego przepływu podróżnych w ruchu międzynarodowym.
Należy również wskazać, że wiodącą rolę, jeśli chodzi o inicjatywę budowy nowych przejść granicznych, pełni właściwy miejscowo wojewoda, który jako terenowy organ administracji rządowej odpowiada m.in. za utrzymanie przejść granicznych i jest gestorem środków finansowych przeznaczonych na realizację projektów budowlanych w tym zakresie.
Nadmieniam także, że na lądowej granicy Rzeczypospolitej Polskiej znajdują się 34 przejścia graniczne:
Przejścia graniczne na granicy państwowej z Niemcami, Czechami, Słowacją i Litwą zostały zlikwidowane 21 grudnia 2007 r. w związku z przystąpieniem Polski do strefy Schengen.
Z poważaniem
z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji