w sprawie zatrzymań obywatelskich
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 26-07-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 3504 Pani Poseł Katarzyny Kierzek-Koperskiej w sprawie zatrzymań obywatelskich, uprzejmie przedstawiam informacje pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 243 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego[1], każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości. Osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w ręce Policji. Ujęcie obywatelskie ma charakter zachowania przejściowego, chwilowego. Czas jego trwania określono do czasu potrzebnego na przekazanie sprawcy Policji. W momencie przybycia funkcjonariuszy Policji, jeżeli zachodzą przesłanki z art. 244 § 1 k.p.k., zatrzymanie obywatelskie może przekształcić się w zatrzymanie właściwe lub jeżeli Policja uzna, że nie ma podstaw do zatrzymania, dokona natychmiastowego zwolnienia ww. osoby.
W nawiązaniu do zagadnienia odpowiedzialności za udział w zatrzymaniu obywatelskim warto podkreślić, że wyłącznie działanie niespełniające wymogów przewidzianych w art. 243 k.p.k., może pociągać za sobą odpowiedzialność cywilną za wyrządzoną szkodę, jak również odpowiedzialność karną.
Odnosząc się natomiast do kwestii ewentualnych zmian rozwiązań prawnych obowiązujących obecnie w omawianym obszarze, pragnę zauważyć, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej[2], za przygotowanie projektów kodyfikacji prawa karnego, obejmujące również systemowy obszar prawa wykroczeń, odpowiada minister właściwy do spraw sprawiedliwości.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 37, z późn. zm, dalej: „k.p.k.”.
[2] Dz. U. z 2022 r. poz. 2512, z późn. zm.