w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących obowiązku przekazania skargi właściwemu organowi
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański
Warszawa, 24-07-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 3588 pani poseł Iwony Marii Kozłowskiej i pani poseł Anny Wojciechowskiej w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących obowiązku przekazania skargi właściwemu organowi uprzejmie przedstawiam, co następuje.
Zgodnie z art. 18b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym[1] rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta i gminnych jednostek organizacyjnych, wnioski oraz petycje składane przez obywateli i w tym celu powołuje komisję skarg, wniosków i petycji. Jednocześnie przepisy u.s.g. jednoznacznie wskazują, że rozpatrywanie skarg, petycji i wniosków należy do kompetencji rady gminy, co oznacza, że utworzenie ww. komisji nie przenosi przedmiotowej prerogatywy organu stanowiącego na jego organ wewnętrzny. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że rada gminy powinna rozstrzygać wszelkie kwestie związane z rozpatrywaniem skarg, wniosków i petycji w formie uchwał (art. 14 ust. 1 u.s.g.). Powyższe jest jedyną dopuszczalną prawem formą wyrażania stanowiska przez organ stanowiący gminy, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w rozstrzygnięciu z 14 lutego 2019 r.[2] stwierdził m.in.: „Zgodnie z treścią art. 231 KPA jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ. W ocenie Sądu niniejsza norma prawna w sposób kategoryczny przesądza, że wyłącznie organ (…), do którego została wniesiona skarga właściwy jest do przekazania jej innemu organowi – właściwemu do jej rozpatrzenia. A skoro tak, to przekazanie skargi może nastąpić tylko w formie uchwały (a nie czynności Przewodniczącego). Taką też formę powinna przybrać wypowiedź o stwierdzeniu braku właściwości, a więc o przekazaniu zgodnie z właściwością i powiadomieniu o organie właściwym“.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że obowiązujące obecnie rozwiązania prawne określają, iż to rada gminy jest organem uprawnionym do przekazywania, w formie uchwały, skargi zgodnie z właściwością innemu organowi. Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie zarówno w doktrynie, jak i judykaturze.
Natomiast w kontekście poruszonej w niniejszej interpelacji kwestii dotyczącej trudności w dochowaniu siedmiodniowego terminu na przekazanie skargi warto zauważyć, że organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy, w tym zasady zwoływania posiedzeń, określa statut (art. 22 u.s.g.). Jest to zatem akt regulujący schemat rozpatrywania skarg, wniosków i petycji wewnątrz rady gminy, w szczególności zasady zwoływania posiedzeń oraz terminy dokonywania poszczególnych czynności. Istotną rolę w kształtowaniu prawidłowej praktyki stosowania prawa w omawianym zakresie odgrywa również orzecznictwo sądów administracyjnych. Warto przy tym wspomnieć, że ww. termin siedmiu dni ma charakter instrukcyjny.
Pragnę poinformować, że w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) nie są prowadzone prace zmierzające do nowelizacji art. 231 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego[3].
Ponadto należy podkreślić, że zastosowanie w strukturach władz samorządowych form kolegialnych i monokratycznych jest ugruntowane, przede wszystkim jeśli chodzi o generalne, kierunkowe rozwiązania, wynikające z obowiązującego porządku prawnego. W świetle przyjętych rozwiązań w systemie organizacyjnym władz samorządu dominują struktury kolegialne, a jedynie w przypadku organów wykonawczych samorządu gminnego mamy do czynienia z organami monokratycznymi (wójt, burmistrz, prezydent miasta).
Jednocześnie informuję, że w MSWiA nie są prowadzone analizy w zakresie ewentualnych zmian w tym przedmiocie.
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. 2024 poz. 609 z późn. zm., dalej „u.s.g.“
[2] sygn. akt III Sa/Gd 1009/18
[3] Dz. U. 2024 poz. 572