do ministra rozwoju i technologii
w sprawie zmian w funkcjonowaniu Sieci Badawczej Łukasiewicz - Warszawskiego Instytutu Technologicznego i jego współpracy z ośrodkami szkolenia
Zgłaszający: Rafał Komarewicz
Data wpływu: 11-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
po otrzymaniu informacji od przedstawicieli firm i przedsiębiorstw, w tym Stowarzyszenia Małych i Średnich Przedsiębiorstw „Krak-Business” z siedzibą w Krakowie, Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Transportu, Energetyki, Mechanizacji Budownictwa i Ochrony Pracy z siedzibą w Częstochowie oraz ośrodków szkolenia operatorów maszyn z Krakowa, Częstochowy, Torunia, Brzegu i innych regionów w Polsce, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o podjęcie rozstrzygających działań poprawiających współpracę, w tym proces egzaminowania operatorów maszyn, z Siecią Badawczą Łukasiewicz - Warszawskim Instytutem Technologicznym (dalej WIT). Wymieniony instytut jest jedyną jednostką przeprowadzającą egzaminy i wydającą uprawnienia dla operatorów maszyn roboczych (np. koparki, ładowarki, spycharki itp.) na mocy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (Dz. U. Nr 118, poz. 1263). Organem zarządza dyrektor instytutu, a w strukturze występuje tzw. Centrum Egzaminowania Operatorów (dalej CEO).
W związku z działaniami CEO dochodzi do szeregu sytuacji, które negatywnie wpływają na współpracę pomiędzy CEO a ośrodkami szkolenia w całej Polsce wręcz uniemożliwiając tę współpracę. Ośrodki szkolenia operatorów jako placówki kształcenia ustawicznego są nieodzowną częścią systemu edukacji, umożliwiają zdobywanie i podnoszenie kwalifikacji osobom pracującym w zawodach deficytowych, a poprzez to wpływają na wzrost innowacyjności i rozwoju gospodarki. Zważywszy na fakt, iż w skali kraju funkcjonuje ponad 300 ośrodków szkolenia operatorów maszyn, sytuacja dotyka bezpośrednio w skali roku około 50 tys. osób, które w tych placówkach podnoszą umiejętności i zdobywają kwalifikacje, często jednocześnie pracując zawodowo w ważnych dla gospodarki przedsiębiorstwach.
Obszary negatywnej działalności obejmują między innymi następujące zagadnienia:
1. Wprowadzenie „Regulaminu dotyczącego zasad nabywania uprawnień do eksploatacji maszyn i urządzeń technicznych do robót ziemnych budowlanych i drogowych”, który pomimo nałożenia obowiązków dla dwóch stron (CEO i ośrodki szkolenia) jest stosowany przez CEO jednostronnie, stawiając wymagania tylko ośrodkom szkolenia.
2. Odmowę akceptacji zgłaszanych terminów o sesje egzaminacyjne. Zgodnie z regulaminem sesje mogą być prowadzone od poniedziałku do soboty w godzinach 8.00-18.00. W rzeczywistości sesje są prowadzone od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00-16.00, co ogranicza ośrodkom możliwość prowadzenia szkoleń weekendowych kierowanych do osób pracujących. Należy zaznaczyć, że sesje egzaminacyjne przed zmianami odbywały się 7 dni w tygodniu.
3. Bardzo długi czas oczekiwania na podanie przez CEO terminu sesji egzaminacyjnej. Od kilkudziesięciu lat egzaminy w całej Polsce na operatorów maszyn roboczych odbywały się rytmicznie i na bieżąco w wyznaczonych terminach proponowanych przez ośrodki szkoleniowe, zaraz po zakończeniu części praktycznej szkoleń. Przyjęto nadal obowiązującą, słuszną zasadę, że egzamin z części praktycznej odbywa się jako pierwszy przed częścią teoretyczną, by ciężkie maszyny do robót ziemnych budowlanych i drogowych mogły jak najszybciej opuścić poligony egzaminacyjne ze względu na czynniki organizacyjne, logistyczne, transportowe, techniczne i ekonomiczne. System uzgadniania terminu egzaminu został w 2020 roku zmieniony, co powoduje ponad 2-3 tygodniowe oczekiwanie na sesję.
4. Zatrudnianie w komisjach egzaminacyjnych ludzi o niewielkim doświadczeniu praktycznym w zakresie eksploatacji maszyn, małej wiedzy teoretycznej, z nieznajomością nazewnictwa potocznego stosowanego w eksploatacji i budowie maszyn i praktycznie braku umiejętności rozwiązywania sytuacji konfliktowych.
5. Kształtowanie polityki nieuzasadnionego podnoszenia ceny za egzamin - ostatnia podwyżka z 250 zł na 350 zł, czyli o 40 procent. Również za czynności usługowe instytut nalicza sobie astronomiczne kwoty, szczególnie za czynności sprawdzające, jak np. za wniosek o wydanie tzw. potwierdzenia (2160,00 zł plus koszty delegacji), wniosek o rozszerzenie tzw. potwierdzenia (1440,00 zł plus koszty delegacji), choć zazwyczaj czynności te prowadzone są przez osobę, która przeprowadza w tym dniu egzamin w danym ośrodku, co powoduje naliczenie nienależnej CEO kwoty wynikającej właśnie z delegacji.
Zamierzeniem jest, aby wprowadzane w regulaminie zmiany były wynikiem wspólnych ustaleń ośrodków świadczących usługi rozwojowe i CEO z uwzględnieniem potrzeb i oczekiwań obydwu stron. We wcześniejszej działalności IMBiGS (aktualnie WIT) funkcjonowała rada programowa, która opiniowała działania jako strona społeczna. Radę programową rozwiązał dyrektor WIT po objęciu stanowiska.
W niniejszym piśmie wskazane są tylko nieliczne problemy wpływające niekorzystnie na jakość procesów egzaminowania i nadawania kwalifikacji. W razie pytań i potrzeby szerszego naświetlenia istniejących problemów i ich skutków, ja oraz przedstawiciele branży wymienieni na wstępie pisma jesteśmy dyspozycyjni, aby w trakcie spotkania przedstawić je i zreferować dogłębnie w szerszym gronie osób doświadczonych i zainteresowanych naprawą zaistniałej sytuacji.
Mając to na względzie, proszę Pana Ministra o zorganizowanie spotkania z przedstawicielami ośrodków szkolenia w celu wypracowania odpowiednich procedur, które umożliwią wprowadzenie systemu korzystnego dla wszystkich zainteresowanych stron zarówno kursantów, pracodawców, CEO, jak i ośrodków szkolenia.
Ponadto proszę o informacje:
Czy ministerstwo podejmuje kroki zmierzające do poprawy współpracy pomiędzy Siecią Badawczą Łukasiewicz - Warszawskim Instytutem Technologicznym i przedsiębiorcami i ośrodkami szkoleniowymi, a jeśli tak, to jakie? Jeśli natomiast działania takie nie są prowadzone, czy w związku z przedstawioną problematyką ministerstwo zamierza podjąć działania, w tym zorganizować spotkanie z zainteresowanymi stronami?
Rafał Komarewicz
Poseł na Sejm RP