w sprawie sytuacji kierunku psychologia prowadzonego przez uczelnie zawodowe (państwowe akademie nauk stosowanych) na profilu praktycznym
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Maria Mrówczyńska
Warszawa, 06-08-2024
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na postawione pytania uprzejmie informuję, że dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz. Urz. UE L 255, str. 22, z późn. zm.) wprowadziła wymóg harmonizacji kształcenia w zawodach sektorowych, tj. lekarz, lekarz dentysta, pielęgniarka, położna, farmaceuta, lekarz weterynarii oraz architekt. Polskie standardy kształcenia na studiach przygotowujących do wykonywania tych zawodów określone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki w drodze rozporządzenia zostały odpowiednio dostosowane do minimalnych wymogów kształcenia wynikających z przepisów tejże dyrektywy. Z tego względu, uznanie kwalifikacji uzyskanych w innych państwach członkowskich UE (lub EOG i Konfederacji Szwajcarii) w ww. zawodach odbywa się automatycznie. W załącznikach do dyrektywy 2005/36/WE znajdują się dyplomy i tytuły zawodowe potwierdzające kwalifikacje objęte automatycznym uznawaniem kwalifikacji zawodowych. Przepisy prawa unijnego nie odnoszą się natomiast do regulacji kształcenia w zawodzie psychologa. W związku z powyższym, kwestie dotyczące kształcenia na kierunku psychologia pozostają wyłączną kompetencją państw członkowskich UE.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.), dalej „ustawa PSWN”, misją systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest m.in. prowadzenie najwyższej jakości kształcenia oraz działalności naukowej, a także uczestnictwo w rozwoju społecznym. Mając na uwadze dbałość o jakość kształcenia oraz społeczną doniosłość i oddziaływanie kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu psychologa, zarządzeniem Ministra Nauki z dnia 3 lipca 2024 r. powołano zespół do spraw opracowania propozycji reguł i wymagań w zakresie kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu psychologa (Dz. Urz. MN poz. 59).
Odnosząc się do pytań Pana Posła dotyczących członków zespołu, informuję, że w jego skład wchodzi 16 członków - przedstawicieli środowiska akademickiego, uczelni akademickich oraz uczelni zawodowych – są to eksperci w zakresie psychologii, będący jednocześnie członkami stowarzyszeń zrzeszających psychologów różnych nurtów terapeutycznych, Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Komisji Akredytacyjnej, przedstawiciele Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwa Zdrowia, a także przedstawiciel Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej (członek Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ekspert ds. studenckich w Polskiej Komisji Akredytacyjnej). W pracach zespołu mogą uczestniczyć też, z głosem doradczym, osoby zaproszone przez przewodniczącego zespołu, których kwalifikacje, wiedza lub doświadczenie będą mogły być przydatne w realizacji zadań zespołu.
Uprzejmie informuję, że dotychczas odbyło się jedno (pierwsze) posiedzenie tego zespołu, w trakcie którego omówiono wstępne założenia związane z prowadzeniem kształcenia na studiach na kierunku psychologia. Podkreślam, że każdy członek zespołu ma możliwość przedstawienia na posiedzeniach swoich propozycji rozwiązań, a ustalenia zespołu są podejmowane w drodze uzgodnienia stanowisk. Do zadań zespołu, zgodnie z § 3 ww. zarządzenia, należy opracowanie propozycji reguł i wymagań w zakresie kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu psychologa, dotyczących sposobu organizacji kształcenia, osób prowadzących kształcenie, ogólnych i szczegółowych efektów uczenia się, sposobu weryfikacji osiągniętych efektów uczenia się, a następnie przedstawienie ich Ministrowi – wraz z uzasadnieniem. Prace zespołu w tym zakresie potrwają do końca grudnia 2024 r. W związku z powyższym wyjaśniam, że dopiero propozycje wypracowane przez zespół będą mogły stać się podstawą do określenia, w drodze rozporządzenia, przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, przy wsparciu zespołu, standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu psychologa. Powyższe wymaga uprzedniej zmiany ustawy PSWN w zakresie dodania przepisu upoważniającego ministra do wydania rozporządzenia. Dodatkowo wyjaśniam także, iż projekt rozporządzenia w sprawie ww. standardu kształcenia, zgodnie z § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2022 r. poz. 348), - jak każdy akt wykonawczy do ustawy - zostanie udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny i będzie podlegać opiniowaniu i konsultacjom publicznych, tym samym wszystkie zainteresowane osoby/podmioty będą miały możliwość zgłoszenia uwag.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Nauki
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu