Interpelacja nr 4146

do ministra klimatu i środowiska

w sprawie katastrofy ekologicznej w Kanale Gliwickim

Zgłaszający: Wojciech Szarama

Data wpływu: 29-07-2024

Jak informują media, w Kanale Gliwickim od trzech miesięcy pojawiają się w masowej liczbie śnięte ryby. Pierwsze zgłoszenia o śniętych rybach w wodach Kanału Gliwickiego pojawiły się w dniu 29 kwietnia br. Wtedy też pracownicy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie odłowili ponad 80 kg śniętych ryb – głównie płoci, karasi i leszczy. W następnych dniach odnajdywano kolejne skupiska padłych zwierząt. Łącznie do końca maja z kanału wyciągnięto ponad 1,5 tony śniętych ryb, a eksperci prognozują, iż najgorsze dopiero przed nami. Według dostępnych informacji przyczyną śnięcia ryb w Odrze, w tym w Kanale Gliwickim, jest tzw. złota alga, czyli glon, który w sprzyjających warunkach wypuszcza toksynę śmiertelnie groźną dla całego życia biologicznego w rzece. Z kolei w dniu 13 czerwca br. w komunikatach z posiedzenia Zespołu Zarządzenia Kryzysowego Ministerstwa Klimatu i Środowiska pojawiła się informacja o prymnezynie jako przyczynie śnięcia ryb w Odrze.

Obejmując urząd ministra klimatu i środowiska, zadeklarowała Pani, iż poprawa sytuacji hydrologicznej, stanu jakości rzek i jezior jest dla nowego kierownictwa priorytetem, a na czołowe miejsce wybija się poprawa stanu Odry po katastrofie ekologicznej z 2022 r. Jeszcze wcześniej, w dniu 25 sierpnia 2022 roku, napisała Pani na swoim profilu Facebook: „Czas na zmianę polityki wodno-ściekowej i zdecydowane działania państwa”.

Niestety nic takiego nie nastąpiło i - jak podkreśla Pani Dorota Serwecińska - specjalistka ds. Ochrony Ekosystemów Rzecznych WWF Polska - Wszystkie działania w zakresie zarządzania kryzysowego powinny być jawne i publicznie dostępne. Chodzi o to, aby w momencie wystąpienia nagłego zdarzenia każdy wiedział, jak postępować, a lokalna społeczność wiedziała, jakie są procedury postępowania, co i od kogo może egzekwować oraz skąd uzyskać pomoc. Obecnie doniesienia z terenu mówią nam znów o chaosie kompetencyjnym i informacyjnym.

Biorąc powyższe informacje pod uwagę, proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jak konkretne działania podjął rząd, aby ochronić Kanał Gliwicki i ograniczyć jego zasolenie oraz rozkwit złotych alg, a tym samym wyeliminować zagrożenie masowego śnięcia ryb w Kanale Gliwickim?
2. Czy kierowane przez Panią ministerstwo posiada wiedzę na temat przyczyn śnięcia ryb w Kanale Gliwickim?
3. Dlaczego nie są publikowane na bieżąco wyniki badań śniętych ryb, które podawałyby przyczynę ich śmierci?
4. Z informacji przekazanych przez GIOŚ badania pod kątem prymnezyny są wykonywane w ramach prac zespołu zarządzania kryzysowego w MKiŚ. Dlaczego zatem nie są publikowane na bieżąco wyniki stężenia prymnezyny w próbkach wody pobieranych z miejsc śnięcia ryb? Czy takie badania wskazują na obecność prymnezyny w Kanale Gliwickim?
5. Kiedy zostanie opracowany i wdrożony komplementarny plan zarządzania kryzysowego, obejmujący wszystkie szczeble samorządu, organy administracji rządowej oraz wszystkie instytucje, w kompetencjach których znalazło się w jakimkolwiek zakresie zarządzanie wodą?