Odpowiedź na interpelację nr 4304

w sprawie problemów w procesie rekrutacji na studia w Polsce dla studentów z Indii i Algierii

Odpowiadający: minister nauki Dariusz Wieczorek

Warszawa, 14-10-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na Pani interpelację w sprawie problemów w procesie rekrutacji na studia w Polsce dla studentów z Indii i Algierii, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji zawierających odpowiedzi na pytania sformułowane w interpelacji w zakresie pozostającym we właściwości Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Na wstępie warto zwrócić uwagę na olbrzymi nakład pracy wykonanej w ostatnich latach przez polskie szkolnictwo wyższe na rzecz umiędzynarodowienia systemu nauki oraz promocji zagranicznej. Wysiłki te doprowadziły do osiągnięcia wskaźnika umiędzynarodowienia na poziomie 8,7% w ubiegłym roku akademickim, co stanowi wynik na poziomie średniej europejskiej. Liczba studentów zagranicznych w Polsce w ubiegłym roku przekroczyła 105 tysięcy, z czego ponad 70% stanowią studenci z państw europejskich (głównie z Ukrainy i z Białorusi). Umiędzynarodowienie stanowi warunek skutecznego dążenia do doskonałości w badaniach naukowych, a także instrument służący podnoszeniu jakości kształcenia i uzyskiwaniu przez studentów kompetencji niezbędnych do funkcjonowania we współczesnym zglobalizowanym świecie.

Bezpieczeństwo państwa jest bezsprzecznie najważniejszym celem obecnego rządu, zwłaszcza w kontekście aktualnej sytuacji geopolitycznej. Wypracowanie odpowiednich narzędzi pozwalających na lepsze kontrolowanie napływu osób z krajów trzecich stanowi priorytet. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego dąży do wypracowania jak najskuteczniejszych regulacji, aby wyeliminować niekorzystne zjawiska w tym zakresie, jakie zaistniały w ostatnich latach. Ściśle współpracujemy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, aby wprowadzić sprawny system. Uważamy, że zmiany powinny być wprowadzane w duchu wzajemnego dialogu, również w porozumieniu ze środowiskiem akademickim.

Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym RP (UD 126) przewidujący nowelizację kilku ustaw (w tym ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) jest koordynowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych i zawiera kompleksowy katalog zmian (w tym dotyczących rekrutacji studentów zagranicznych na polskie uczelnie).

Proponowane rozwiązania będące w zakresie właściwości Ministra Nauki obejmują m.in.:

• postulat aby kształcenie cudzoziemców na studiach było prowadzone w uczelniach akademickich, a w przypadku uczelni zawodowych – wyłącznie w ramach programu Erasmus+, przy jednoczesnym wprowadzeniu limitu by w danym roku akademickim w danej uczelni cudzoziemcy kształcący się na studiach stanowili maksymalnie 50% ogólnej liczby studentów w tej uczelni;
• propozycję rozszerzenia katalogu baz danych Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on określonego w art. 342 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, o wykaz kandydatów na studia i do szkół doktorskich oraz osób przyjętych na studia i do szkół doktorskich, oraz umożliwienia dostępu do tych danych urzędu właściwego do spraw zagranicznych, kierowników urzędów konsularnych i urzędników konsularnych oraz przez wojewodów i Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców – w celu prowadzenia postępowań w sprawie udzielenia lub cofnięcia wizy lub zezwolenia na pobyt czasowy;
• propozycję rozszerzenia kompetencji Dyrektora NAWA do wydawania pisemnej informacji o uprawnieniach do ubiegania się o przyjęcie na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie w Polsce – w celu usprawnienia procedury uznawalności świadectw i innych dokumentów zagranicznych na wzór przepisów dotyczących uznawalności dyplomów ukończenia studiów;
• postulat wprowadzenia minimalnego poziomu znajomości języka wykładowego jako warunku niezbędnego do podjęcia studiów w języku polskim lub obcym;
• postulat wprowadzenia możliwości przeprowadzenia egzaminów wstępnych i rozmów rekrutacyjnych sprawdzających wiedzę oraz umiejętności kandydatów cudzoziemców.

Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym Rzeczypospolitej Polskiej (UD 126) znajduje się na wstępnym etapie rządowego procesu legislacyjnego i podlega aktualnie uzgodnieniom międzyresortowym, opiniowaniu i konsultacjom społecznym. Ostateczny kształt ustawy może zatem ulec zmianie.

Z wyrazami szacunku

Dariusz Wieczorek
Minister Nauki