do ministra cyfryzacji
w sprawie kontroli nad nielegalnymi treściami reklamowymi zamieszczanymi w Internecie
Zgłaszający: Bartłomiej Pejo
Data wpływu: 09-08-2024
Szanowny Panie Premierze,
w niedawnej publikacji Wirtualnej Polski dotyczącej dostępu polskich konsumentów do usług nielegalnych operatorów hazardowych i bukmacherskich wskazano, że jednym z podstawowych kanałów docierania dostawców tego rodzaju portali są działania promocyjne w Internecie. Zarówno w wyszukiwarce Google, jak i w serwisach społecznościowych takich jak Facebook czy X bez trudu można odnaleźć materiały reklamowe skierowane do polskiego odbiorcy promujące usługi podmiotów z branży bukmacherskiej i hazardowej, które najprawdopodobniej nie posiadają zezwolenia na prowadzenie legalnej działalności w Polsce.
Zagadnienie to, w zakresie kompetencji i działań Ministerstwa Finansów, było przedmiotem interpelacji nr 14 w sprawie działań podejmowanych przez Ministerstwo Finansów w zakresie przeciwdziałania reklamie nielegalnego hazardu i zakładów wzajemnych na globalnych platformach internetowych złożonej w dniu 20 listopada 2023 r. przez posła Jarosława Sachajkę. W odpowiedzi Ministerstwo Finansów wskazało, że poprzez Centrum Kompetencyjne Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej w Środowisku Elektronicznym Krajowej Administracji Skarbowej (Cybercentrum) stara się współpracować z firmami globalnymi w ramach usługi ,,zgłaszania zabronionych treści” pozwalającej na usuwanie materiałów dotyczących reklamy i promocji hazardu w domenie krajowej. Jak poinformowano, w toku tej współpracy m.in. „dokonano 60 zgłoszeń prawnych we współpracy z Google w ramach usługi zgłaszania zabronionych treści, w wyniku czego doprowadzono do trwałego usunięcia filmów i innych publikacji związanych z nielegalnym hazardem w sieci Internet”.
Zarówno dane liczbowe przekazane pół roku temu przez Ministerstwo Finansów, jak i doniesienia medialne oraz pobieżna nawet analiza treści reklamowych dostępnych w wyszukiwarce Google oraz na największych platformach społecznościowych jasno wskazują, że dotychczas podejmowane działania w tym zakresie nie przynoszą oczekiwanych skutków. Jak wskazali w przytoczonej powyżej publikacji eksperci, m.in. Kamil Wyszkowski z UN Global Compact, najważniejszym krokiem w walce z tego rodzaju szkodliwymi i nielegalnymi praktykami powinna być systemowa współpraca pomiędzy polskim rządem i odpowiednimi instytucjami a operatorami platform. Skuteczność doraźnych działań polegających na zgłaszaniu pojedynczych naruszeń jest bardzo niska.
Wszechobecne reklamy nielegalnych bukmacherów i kasyn nie są jedynym problemem, jaki można dostrzec w ostatnich latach, jeśli chodzi o politykę udostępniania treści polskim odbiorcom przez operatorów globalnych serwisów społecznościowych. Niedawno apel do ministra sprawiedliwości w sprawie konieczności podjęcia zdecydowanych działań w walce z fake newsami wszechobecnymi na platformach takich jak Facebook czy X wystosowała Rada Polskich Przedsiębiorców. Stojący na czele tej organizacji Rafał Brzoska, a także jego rodzina wielokrotnie padali w ostatnich miesiącach ofiarami reklam wyświetlanych m.in. na Facebooku informujących fałszywie o tym, że określona osoba zmarła, popełniła przestępstwo lub trafiła do więzienia. Tego rodzaju treści były zresztą masowo publikowane także w odniesieniu do innych osób publicznych. Jak wynika z informacji udostępnionych przez Rafała Brzoskę, dotychczasowe próby przeciwdziałania temu zjawisku oraz porozumienia się z właścicielem Facebooka nie przyniosły żadnych efektów. Zdaniem założyciela Inpostu, a także innych przedsiębiorców zrzeszonych w ramach Rady Polskich Przedsiębiorców tylko zdecydowane działanie na poziomie rządowym może przynieść właściwy skutek. Warto także wskazać, że fałszywe i szokujące reklamy publikowane w serwisach społecznościowych są szkodliwe nie tylko dla osób, które są ich bohaterami, ale także dla samych użytkowników. Zawierają one bowiem co do zasady odnośniki mające na celu m.in. wyłudzanie danych wrażliwych, co w konsekwencji może spowodować, że nieświadomy odbiorca utraci np. środki zgromadzone na rachunku bankowym.
Wszystkie powyższe problemy wskazują jednoznacznie, że w relacjach z operatorami największych platform internetowych przedstawicielom polskiego rządu brakuje skutecznych narzędzi do egzekwowania od globalnych koncernów stosowania się do obowiązujących w Polsce przepisów oraz przeciwdziałania nieprawidłowościom. Doraźne i punktowe działania dotyczące wybranej wąskiej materii problematyki relacji globalnych platform z polskimi konsumentami oraz władzami krajowymi nie przynoszą widocznych i realnych efektów. Niezbędna jest koordynacja tego procesu na poziomie rządowym, a także stworzenie kanału bieżącej i systemowej komunikacji pomiędzy właściwymi polskimi instytucjami i organami a operatorami platform. Ministerstwo Cyfryzacji wydaje się instytucją właściwą merytorycznie do koordynacji tego procesu.
Szanowny Panie Premierze,
proszę w związku z powyższym o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Ile razy w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy zwracano się do operatorów internetowych platform społecznościowych lub podmiotów takich jak Google w sprawie nielegalnych treści reklamowych? Co dokładnie było przedmiotem tej korespondencji i jaki był jej skutek?
2. Czy Ministerstwo Cyfryzacji współpracuje z Ministerstwem Finansów w zakresie przeciwdziałania naruszeniom w przestrzeni internetowej przepisów regulujących funkcjonowanie w Polsce podmiotów z branży hazardowej i bukmacherskiej? Jeśli tak, to jaki charakter ma ta współpraca?
3. Czy w ramach prac ministerstwa analizowano problematykę związaną z potrzebą skutecznego przeciwdziałania pojawianiu się w Internecie reklam nielegalnych bukmacherów i kasyn?
4. Czy ministerstwo prowadzi bieżący i systemowy dialog dotyczący powyższej lub innej problematyki z operatorami internetowych platform społecznościowych lub podmiotami takimi jak Google? Jeśli tak, to czego dotyczy ten dialog i w jakich formach jest prowadzony?
5. Czy ministerstwu znany jest problem związany z publikowaniem na platformach społecznościowych materiałów reklamowych zawierających fałszywe informacje na temat realnych osób? Czy podjęto w związku z tym jakieś działania?
6. Czy ministerstwo zamierza podjąć działania zmierzające do stworzenia narzędzi pozwalających na skuteczną ochronę polskich konsumentów przed nielegalnymi lub fałszywymi treściami w Internecie, szczególnie na platformach społecznościowych? Jeśli tak, to jakie działania są planowane lub przygotowywane?
Z wyrazami szacunku
Bartłomiej Pejo