Interpelacja nr 4401

do ministra klimatu i środowiska

w sprawie obowiązku ustalania planu remediacji przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska

Zgłaszający: Gabriela Lenartowicz

Data wpływu: 20-08-2024

Warszawa, dnia 20-08-2024 r.

Szanowna Pani Minister,

działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 1996 nr 73 poz. 350 z późniejszymi zmianami) oraz art. 191-193 Regulaminu Sejmu, zwracam się do Pani w sprawie obowiązku ustalania planu remediacji przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska.

W związku z tym, że od lat zajmuję się kwestiami związanymi z gospodarką odpadami i jestem przewodniczącą podkomisji stałej do spraw monitorowania gospodarki odpadami do mojego biura poselskiego zwracają się wyborcy z prośbą o podjęcie interwencji poselskiej.

Niniejszym zwracam się z wnioskiem o interpretację przepisów:

1. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska – zwanej dalej „POŚ“,
2. ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie – zwanej dalej „ustawą szkodową“,

które w opisanym poniżej zakresie budzą istotne wątpliwości.

Zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia jest zakres stosowania ustawy szkodowej i POŚ dla spraw związanych z remediacją oraz istnienie prawnego obowiązku ustalania planu remediacji przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska (RDOŚ).

Zgodnie z art. 2 ustawy szkodowej znajduje ona zastosowanie do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku: 1) spowodowanych przez działalność podmiotu korzystającego ze środowiska stwarzającą ryzyko szkody w środowisku lub 2) spowodowanych również przez inną działalność niż ta, o której mowa w pkt. 1, podmiotu korzystającego ze środowiska, jeżeli dotyczą gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych oraz wystąpiły z winy podmiotu korzystającego ze środowiska.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy szkodowej nie znajduje ona zastosowania do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku, która zaistniała przed dniem 30 kwietnia 2007 r. lub wynika z działalności, która została zakończona przed dniem 30 kwietnia 2007 r., a także jeżeli od emisji lub zdarzenia, które spowodowały bezpośrednie zagrożenie szkodą lub szkodę w środowisku, upłynęło więcej niż 30 lat, w tym do historycznego zanieczyszczenia ziemi.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 2 i art. 13 ust. 1 i ust. 2a ustawy szkodowej w odniesieniu do szkody w środowisku w powierzchni ziemi podmiot korzystający ze środowiska jest zobowiązany do podjęcia działań naprawczych po ustaleniu planu remediacji przez RDOŚ.

Zgodnie z art. 101h ust. 1 i 101l ust. 2 POŚ władający powierzchnią ziemi, na której występuje historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi, jest obowiązany do przeprowadzenia remediacji zgodnie z planem remediacji ustalonym przez RDOŚ. Obowiązek ten nie dotyczy innych niż historyczne zanieczyszczenia powierzchni ziemi.

Powyższe oznacza, że wszystkie zanieczyszczenia powierzchni ziemi, które powstały po dacie 30 kwietnia 2007 roku i od których powstania nie upłynęło 30 lat i które miały miejsce w związku z działalnością stwarzającą ryzyko szkody w środowisku określoną w ustawie szkodowej i prowadzoną przez podmioty korzystające ze środowiska wskazane w ustawie szkodowej, powinny być klasyfikowane jako „szkoda w środowisku“ i usuwane po wcześniejszym ustaleniu planu remediacji przez RDOŚ w trybie określonym w ustawie szkodowej. Natomiast wszelkie historyczne zanieczyszczenia powinny być usuwane po wcześniejszym ustaleniu planu remediacji przez RDOŚ w trybie określonym w POŚ.

Powstaje jednak pytanie, jak należy postąpić w przypadku, gdy danego zanieczyszczenia powierzchni ziemi nie można zaklasyfikować jako historycznego w rozumieniu POŚ i jednocześnie zanieczyszczenie to zostało spowodowane nie przez podmioty korzystające ze środowiska wskazane w ustawie szkodowej lub powstały w wyniku działalności niesklasyfikowanej jako działalność stwarzająca ryzyko szkody w środowisku określonej w ustawie szkodowej lub nie został ustalony sprawca zanieczyszczenia, w szczególności:

1. Czy w takim przypadku istnieje obowiązek wykonania remediacji i na jakiej podstawie prawnej – w szczególności czy znajdzie zastosowanie art. 362 POŚ, czy też szczegółowe przepisy dotyczące remediacji z POŚ lub ustawy szkodowej?
2. Kto w takim przypadku ma obowiązek wykonać remediację – władający powierzchnią ziemi czy sprawca zanieczyszczenia (jeśli został ustalony)?
3. Czy plan takiej remediacji musi być ustalony przez RDOŚ lub przez inny organ ochrony środowiska, czy też plan ten może być ustalony samodzielnie przez władającego powierzchnią ziemi lub inny podmiot wykonujący remediację?

Odpowiedź na te pytania ma kluczowe znaczenie zwłaszcza w sytuacjach, gdy zanieczyszczenie nie ma charakteru historycznego, sprawca zanieczyszczania nie został ustalony albo sprawcą nie był podmiot korzystający ze środowiska lub zanieczyszczenia powstały w wyniku działalności niesklasyfikowanej jako działalność stwarzająca ryzyko szkody, a władający powierzchnią ziemi, który chce wykonać remediację swojej nieruchomości, spotyka się z odmową ustalenia planu remediacji przez RDOŚ.

Uprzejmie proszę o wyczerpującą odpowiedź.

Z wyrazami szacunku

Gabriela Lenartowicz