w sprawie politycznego charakteru nominacji w państwowych instytutach
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 04-10-2024
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację grupy Posłów na Sejm RP – Pana dr. Adriana Zandberga, Pani dr Doroty Olko, Pani Darii Gosek-Popiołek, Pana Macieja Koniecznego, Pani Marty Stożek, Pani Joanny Wichy i Pani Marceliny Zawiszy w sprawie trybu powołania dyrektora instytutu badawczego nadzorowanego przez Ministra Edukacji oraz stanowiska Ministra Edukacji wobec propozycji zmiany tego trybu.
Szanowni Państwo Posłowie,
w związku z przedłożoną przez Państwa Posłów interpelacją nr 4642 proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ad 1. Ilu dyrektorów podległych Ministerstwu instytutów zostało powołanych w trybie pozakonkursowym, z pominięciem rad naukowych, od grudnia 2023 roku? Proszę o wyszczególnienie tych instytutów. Jeśli do takich sytuacji doszło, jakie merytoryczne wymogi postawiło Ministerstwo przy pozakonkursowym doborze osób na stanowiska dyrektorów?
Minister Edukacji sprawuje nadzór wyłącznie nad jednym instytutem badawczym – Instytutem Badań Edukacyjnych (IBE) w Warszawie. Z dniem 8 stycznia 2024 r. został powołany na stanowisko jego dyrektora dr hab. Maciej Jakubowski, prof. UW. Powołanie nastąpiło z zachowaniem wszystkich wymogów wynikających z art 24 ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2024 r. poz. 534). Prof. Jakubowski jest cenionym badaczem interesującym się wieloma aspektami procesu kształcenia. Ukończył na Uniwersytecie Warszawskim studia socjologiczne, a następnie uzyskał doktorat z zakresu nauk ekonomicznych. W 2020 r. zdobył stopień doktora habilitowanego, po czym został powołany na stanowisko profesora uczelni. W l. 2005-2008 pracował jako ekspert Centralnej Komisji Edukacyjnej zajmując się zagadnieniem edukacyjnej wartości dodanej. W l. 2008-2012 był analitykiem w zespole badawczym programu PISA w centrali Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w Paryżu. W l. 2012-2014 pełnił urząd podsekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej. W 2014 r. założył Fundację Evidence Institute, której głównym celem było prowadzenie i popularyzacja badań edukacyjnych na zlecenie różnego typu interesariuszy systemu oświaty. Fundacja publikowała raporty i noty badawcze. Wykonywała także badania na potrzeby organów prowadzących szkoły i placówki oświatowe. Prof. Jakubowski jest autorem 123 indeksowanych w międzynarodowych bazach artykułów naukowych oraz współautorem i redaktorem kilku publikacji książkowych. Wspierał także ekspercko reformy edukacyjne w Arabii Saudyjskiej i Libanie.
Z punktu widzenia Ministerstwa Edukacji Narodowej najistotniejszym zadaniem IBE jest prowadzenie krajowych i międzynarodowych badań edukacyjnych. Opisane powyżej kwalifikacje prof. Macieja Jakubowskiego dają w mojej opinii rękojmię rzetelnego i efektywnego wykonywania przezeń obowiązków dyrektora Instytutu. Powołanie prof. Jakubowskiego na tę funkcję ma więc charakter wyraziście merytoryczny.
Ad 2. Czy Ministerstwo poprze nowelizację ustawy o instytutach badawczych, przywracającą instytutom niezależność od polityków poprzez powrót do trybu konkursowego przy powoływaniu dyrektorów?
Zwracam uwagę, że Minister Edukacji nie jest gestorem ustawy o instytutach badawczych. Znajduje się ona w obszarze odpowiedzialności ministra właściwego do spraw nauki i szkolnictwa wyższego. Do niego należy więc kierować dotyczące ich funkcjonowania uwagi, propozycje i sugestie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu