Interpelacja nr 4854

do ministra spraw zagranicznych

w sprawie cenzury w Brazylii i braku reakcji MSZ RP

Zgłaszający: Paweł Jabłoński

Data wpływu: 16-09-2024

Szanowny Panie Ministrze,

30 sierpnia br. władze Brazylii (Najwyższy Sąd Federalny – najwyższy organ władzy sądowniczej) zakazały używania na terenie tego kraju portalu "X" (dawniej: "Twitter”), nakazały dostawcom Internetu odcięcie dostępu do tej platformy, a na użytkowników korzystających z niej za pośrednictwem oprogramowania typu VPN nałożyły drakońską grzywnę w wysokości 50 tys. reali (ok. 35 tys. zł) dziennie.

Działanie to stanowi przejaw niedopuszczalnej cenzury i narusza podstawowe prawa człowieka, w szczególności prawo do swobody wypowiedzi i wyrażania swoich poglądów, oraz do poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania informacji wszelkimi środkami, bez względu na granice.

Jest też złamaniem międzynarodowych zobowiązań Brazylii, w szczególności Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz Międzynarodowego Paktu Praw Politycznych i Obywatelskich (art. 18 i 19).

Co gorsza, skutki cenzury dotykają bezpośrednio obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, z których wielu mieszka w Brazylii (według różnych szacunków nawet 2 mln ludzi w tym kraju ma polskie korzenie). Ich prawa obywatelskie są naruszane, a każdego dnia grożą im wielosettysięczne grzywny za korzystanie z tych praw. Ograniczona została działalność naszej ambasady – konto @PLnoBrasil milczy od 1 września br., co także utrudnia polskim obywatelom dostęp do informacji o działalności placówki i ważnych dla Polski sprawach.

W trakcie posiedzenia Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu RP 12 września br., zapytany o tę kwestię min. Władysław Bartoszewski stwierdził, że nie wie (sic!) jakie jest stanowisko MSZ w tej sprawie – po czym wskazał, że sprawa jest „analizowana” i „monitorowana” a Polska rozmawia o niej – ale nie z Brazylią, tylko z partnerami w Unii Europejskiej.

Sytuacja ta budzi poważne zaniepokojenie. Jeden z największych krajów świata wprowadza cenzurę i łamie podstawowe prawa człowieka – a rząd RP nie jest w stanie określić jakie działania podjął lub zamierza podjąć w tej sprawie.

Mając to na uwadze, uprzejmie proszę o wskazanie:

1. Dlaczego rząd RP nie zareagował dotąd w żaden sposób na cenzorskie działania władz Brazylii?
2. Jakie kroki zostały podjęte w tej sprawie? Czy MSZ lub Ambasada RP w Brasilii zwróciły się do strony brazylijskiej o wyjaśnienia w tej sprawie? Jeżeli nie - dlaczego? Jeżeli tak – kiedy, kto konkretnie, w jakiej formie – a przede wszystkim jaka była odpowiedź strony brazylijskiej?
3. Jakie działania zostały podjęte wobec innych państw i na forach międzynarodowych w związku z łamaniem przez Brazylię praw człowieka i naruszeniem jej zobowiązań międzynarodowych? Jeżeli nie zostały podjęte żadne działania – dlaczego? Jeżeli zostały – kto konkretnie, w jakiej formie i wobec kogo je podjął?
4. Jakie dalsze działania planowane są w tej sprawie?

Z wyrazami szacunku

Paweł Jabłoński