w sprawie programu "Akademik za złotówkę"
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marek Gzik
Warszawa, 03-10-2024
Szanowna Pani Poseł,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2023 poz. 742 z późn. zm.) uczelnie są autonomiczne na zasadach określonych w tej ustawie (ust. 2), zaś organa władzy publicznej mogą podejmować rozstrzygnięcia dotyczące uczelni tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach (ust. 5).
Przepisy ustawy nie dają ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego i nauki uprawnienia w zakresie kształtowania wysokości opłat za miejsca w domach studenckich. Rozstrzygnięcia wynikające z prowadzenia przez uczelnie domów studenckich i stołówek studenckich należą do wyłącznej kompetencji uczelni. To władze uczelni, dysponujące danymi w zakresie liczby kształcących się studentów i doktorantów oraz liczby dostępnych miejsc w domach studenckich, podejmują decyzje w zakresie podziału tych miejsc oraz wysokości opłat. Wysokość opłat za zakwaterowanie w domach studenckich, regulaminy kwaterowania (w tym także tryb i kryteria przyznawania miejsc) pozostają w zakresie ustawowej autonomii uczelni i są regulowane na poziomie wewnętrznych aktów prawnych stanowionych przez te podmioty.
Niezależnie od powyższego minister nauki podjął działania, które mogą w sposób pośredni wpłynąć na wysokość opłat za miejsca w domach studenckich. Polegały one na przekazaniu uczelniom 150 mln zł z przeznaczeniem na remonty domów studenckich, a ok. 250 mln zł na inwestycje w tym zakresie. Instrumentem, który w najbardziej bezpośredni sposób będzie oddziaływał na wysokość opłat pobieranych przez uczelnie, będzie fundusz dopłat w Banku Gospodarstwa Krajowego. Projekt ustawy w tym zakresie został opracowany przez ministra rozwoju i technologii przy współpracy z ministrem nauki. Projekt ten przewiduje, że od 2025 r. na budowy, przebudowy i remonty domów studenckich przeznaczonych zostanie 10% środków funduszu na dany rok, a przy tym ustawa zagwarantuje, że opłaty studentów za korzystanie z remontowanych lub wybudowanych ze środków funduszu akademików zostaną utrzymane na niewysokim poziomie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Nauki
Marek Gzik
Sekretarz Stanu