Interpelacja nr 4962

do ministra infrastruktury

w sprawie przygotowania rządu do powodzi

Zgłaszający: Adam Andruszkiewicz

Data wpływu: 20-09-2024

Szanowny Panie Premierze!

Od kilku dni Polacy zmagają się z ogromną tragedią – powodzią, której skutki dotyczą mieszkańców wielu polskich miast i terenów wiejskich. Wiele osób traci niestety dorobek swojego życia, są też niestety ofiary śmiertelne. To dramat wielu polskich rodzin. Mieszkańcy innych części Polski okazują wielką solidarność z powodzianami, przekazując im potrzebne dary oraz udzielając pomocy finansowej. Mieszkańcy, których bardzo mocno dotknęła ta katastrofa, słusznie domagają się pomocy organów państwa.

W związku z tym z ogromnym niepokojem przyjęta została wypowiedź minister klimatu i środowiska z 16.09.2024 r. w tej sprawie uwieczniona w oficjalnym wpisie Ministerstwa Klimatu i Środowiska na portalu X (16.09.2024 r., 10:08): „Przeznaczymy także ok. 100 mln zł na niskoprocentowe pożyczki na poziomie 1,5% do 2,5% na likwidację skutków powodzi”. Jeszcze 20.09.2024 r. ten skandaliczny wpis oferujący rządową „pomoc” powodzianom w postaci pożyczek był nadal widoczny. Spotkał się z ogromną negatywną reakcją Polaków, którzy mówią jasno: powodzianie potrzebują jak najszybszej rekompensaty za poniesione straty oraz realnej pomocy państwa.

Wśród mieszkańców wiele jest również wypowiedzi, w których oskarżają Pański rząd za zbyt późne poinformowanie o nadchodzącym żywiole. Wskazują, że nie mieli przez to czasu na przygotowanie, a odpowiednie służby nie otrzymały rozkazów z odpowiednim wyprzedzeniem. Tym bardziej niebywale niepokojąca była Pana wypowiedź z piątku 13 września 2024 roku: „Prognozy nie są przesadnie alarmujące; dzisiaj nie ma powodu, aby przewidywać zdarzenia w skali, która by powodowała zagrożenie na terenie całego kraju; nie ma powodu do paniki”.

Jeszcze bardziej niepokojąca jest wypowiedź komisarza UE ds. zarządzania kryzysowego Janeza Lenarczicza, który w środę 18 września 2024 roku wskazał, że Komisja Europejska, za pomocą systemu satelitarnego Copernicus, wysłała ostrzeżenie przed powodzią na kilka dni przed nadejściem żywiołu. Oto jego wypowiedź:

„W Europie Środkowej i Wschodniej monitorujemy sytuację uważnie od 9 września, zapewniając aktualne informacje z centrum koordynacji i reagowania kryzysowego - naszego hubu kryzysowego w Brukseli, który działa przez całą dobę w ścisłej współpracy ze wspólnym centrum badawczym. Przez całą dobę jesteśmy w kontakcie ze służbami reagowania w dotkniętych klęską państwach członkowskich. Dzięki systemowi świadomości powodzi w ramach systemu Kopernik zapewniliśmy wczesne ostrzeganie zagrożonym obszarom od 10 września. W kontakcie z organami państwowymi podnosimy świadomość sytuacji i oferujemy pomoc, jednocześnie wysyłając ponad 100 ostrzeżeń do władz z całym regionie do 13 września. Również na wniosek 5 państw członkowskich zapewniliśmy usługi szybkiego mapowania obszarów dotkniętych powodzią. Od samego początku zaoferowaliśmy wsparcie i szybką reakcję w ramach mechanizmu unijnego obrony cywilnej, gdzie mamy dostępny personel, mogący zareagować w razie potrzeby”. Komisarz Lenarczicz dodał, że jak dotąd jedynie Czechy skorzystały z unijnego mechanizmu ochrony ludności. Dzięki niemu Komisja Europejska może wysłać w miejsce wystąpienia klęski żywiołowej sprzęt i służby z innych krajów.

W tym kontekście Pana wypowiedź z dnia 13 września 2024 r.: „Prognozy nie są przesadnie alarmujące”, a więc 3 dni po tym, jak zdaniem Pana komisarza odpowiednie organy wyraźnie ostrzegły Pana rząd o zagrożeniu, jest absolutnie niedopuszczalna i mogła ponieść za sobą skrajnie negatywne konsekwencje.

Z uwagi na powyższe informacje, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 1996 r. nr 73, poz. 350, z późn. zm.), proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Kiedy dokładnie informacje o zagrożeniu powodziowym, przekazane za pośrednictwem europejskiego systemu ostrzegania przed powodzią w ramach systemu Copernicus, dotarły do polskich instytucji? Jakie instytucje otrzymały te informacje i co z nimi zrobiły?

2. Jakie dokładnie dane i prognozy dotyczące skali oraz ryzyka wystąpienia powodzi zostały przekazane tym instytucjom?

3. Czy polskie instytucje przekazały jakiekolwiek informacje zwrotne lub poprosiły o uściślenie informacji? Proszę o przedstawienie korespondencji instytucji europejskich z instytucjami polskimi w tym zakresie.

4. Proszę o przedstawienie wszystkich dokumentów dotyczących komunikacji pomiędzy rządem RP i instytucjami rządowymi a instytucjami Unii Europejskiej w ramach systemu Copernicus w sierpniu i we wrześniu 2024 r.

5. Z jakiego powodu, mimo wyraźnego ostrzeżenia poprzez system Copernicus, o którym mówił komisarz Janez Lenarczicz, kilka dni później powiedział Pan, że „prognozy nie są przesadnie alarmujące”?

6. Jakie konsekwencje wyciągnął Pan wobec podlegającej Panu minister klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski oraz sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Urszuli Zielińskiej w związku ze skandaliczną propozycją Ministerstwa Klimatu i Środowiska dotyczącą niskooprocentowanych pożyczek dla powodzian, co zostało potwierdzone w oficjalnym wpisie na portalu X Ministerstwa Klimatu i Środowiska w dniu 16 września 2024 roku?