do ministra aktywów państwowych
w sprawie niepokojących praktyk spółki MDR Inwestycje 8 sp. z o.o. w ramach Funduszu Mieszkań dla Rozwoju
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 27-09-2024
Szanowny Panie Ministrze,
kieruję do Pana interpelację w związku z sygnałami napływającymi od najemców korzystających z mieszkań zarządzanych przez spółkę Skarbu Państwa MDR Inwestycje 8 sp. z o.o., która działa w ramach rządowego programu Fundusz Mieszkań dla Rozwoju. Program ten ma na celu zwiększenie dostępu do mieszkań na wynajem w Polsce, co szczególnie w obliczu kryzysu mieszkaniowego jest ważnym elementem rządowej polityki mieszkaniowej. Jego celem powinno być nie tylko dostarczanie mieszkań, ale także tworzenie warunków stabilnego, bezpiecznego i długoterminowego najmu, który będzie przykładem dla rynku komercyjnego.
Z niepokojem jednak przyjmuję zgłaszane przez najemców informacje o szeregu nieprawidłowości oraz praktyk stosowanych przez MDR Inwestycje 8 sp. z o.o., które podważają zaufanie do tego programu oraz są sprzeczne z ideą ochrony praw lokatorów.
1. Umowy najmu na czas określony
Obecnie najemcy korzystający z mieszkań w ramach Funduszu Mieszkań dla Rozwoju podpisują umowy najmu na czas określony, najczęściej na okres 24 miesięcy. Tego rodzaju umowy nie zapewniają wystarczającego poczucia stabilności mieszkaniowej, szczególnie w kontekście programów rządowych, które powinny promować model długoterminowego i stabilnego najmu.
Należy zauważyć, że umowy na czas określony mogą prowadzić do częstej rotacji lokatorów, co destabilizuje zarówno samych najemców, jak i lokalną społeczność. Brak pewności co do możliwości przedłużenia umowy sprawia, że najemcy mogą unikać inwestowania w wystrój mieszkań czy budowania długoterminowych relacji z sąsiadami. Wprowadzenie standardów długoterminowego najmu w programach państwowych mogłoby być krokiem w kierunku zwiększenia poczucia bezpieczeństwa mieszkaniowego.
2. Wymóg podpisania aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji
W ramach umów najmu instytucjonalnego wprowadzono wymóg podpisania przez najemców aktu notarialnego, na mocy którego poddają się oni egzekucji, zobowiązując się do dobrowolnego opuszczenia mieszkania w przypadku rozwiązania umowy. Tego rodzaju zapis, wynikający z art. 777 § 1 pkt 4 i 5 Kodeksu postępowania cywilnego, wywołuje poważne zastrzeżenia, zwłaszcza w kontekście ochrony najemców przed bezdomnością. Wymóg ten jest szczególnie kontrowersyjny, ponieważ w praktyce odbiera najemcom możliwość skutecznej obrony swoich praw w sytuacji trudności finansowych lub innych nieprzewidzianych życiowych okoliczności, takich jak utrata pracy, choroba czy konieczność opieki nad członkiem rodziny.
W programach mieszkaniowych wspieranych przez państwo najemcy powinni mieć zapewnioną większą ochronę, z poszanowaniem ich praw i potrzeb życiowych. Istnieje ryzyko, że mechanizm ten może prowadzić do nadużyć, w tym do nieuzasadnionych i przedwczesnych eksmisji, które mogą doprowadzić do sytuacji kryzysowych, takich jak bezdomność.
Należy również zauważyć, że wymóg ten stoi w sprzeczności z filozofią długoterminowego i stabilnego najmu, który powinien być celem programów mieszkaniowych finansowanych ze środków publicznych. Odbierając najemcom możliwość skutecznej obrony w sądzie, nie tylko podważa się ich poczucie bezpieczeństwa mieszkaniowego, ale także wprowadza się nierównowagę pomiędzy stronami umowy, faworyzując wynajmującego.
Wprowadzenie bardziej zrównoważonych i sprawiedliwych mechanizmów ochrony praw wynajmujących i najemców mogłoby przyczynić się do budowy zaufania do tych programów oraz zapewnienia, że będą one realizować założone cele społeczno-ekonomiczne, bez narażania najemców na ryzyko utraty dachu nad głową w trudnych momentach ich życia.
3. Brak możliwości zameldowania na pobyt stały
Lokatorzy najemcy Funduszu Mieszkań dla Rozwoju zgłaszają również, że nie mają możliwości zameldowania się na pobyt stały w wynajmowanych lokalach, mimo że wiele z tych osób planuje długoterminowe zamieszkanie w tych mieszkaniach.
Ograniczenie dostępu do możliwości zameldowania na pobyt stały wpływa nie tylko na ograniczenie praw obywatelskich, takich jak możliwość głosowania, ale również negatywnie oddziałuje na codzienne życie najemców. Osoby te mogą mieć problemy z uzyskaniem kredytów, świadczeń socjalnych lub nawet korzystaniem z pełnej oferty usług publicznych. Długoterminowe najmy powinny być traktowane jak pełnoprawna forma zamieszkiwania, z równymi prawami dla najemców.
W związku z powyższymi nieprawidłowościami, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie wymogu podpisywania umów na czas nieokreślony w przypadku najmu w ramach programu Mieszkania dla Rozwoju?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zakazu wymagania od najemców podpisywania aktów notarialnych o dobrowolnym poddaniu się egzekucji w ramach programu Mieszkania dla Rozwoju?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zakazu umieszczania w umowach najmu zakazu meldunku na pobyt stały w ramach programu Mieszkania dla Rozwoju?
Czy ministerstwo planuje interwencję w sprawie praktyk stosowanych przez MDR Inwestycje 8 sp. z o.o., które są sprzeczne z prawem i dobrymi standardami najmu?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmian legislacyjnych, które zwiększą ochronę praw lokatorów w ramach programów mieszkaniowych finansowanych ze środków publicznych?
Czy ministerstwo zamierza przeprowadzić kontrolę warunków najmu oferowanych przez spółki zarządzające lokalami w ramach Funduszu Mieszkań dla Rozwoju w celu zapewnienia ich zgodności z obowiązującymi przepisami?
Czy ministerstwo planuje rozszerzenie programu na inne formy własności mieszkań, takie jak kooperatywy mieszkaniowe, które mogłyby uzupełniać ofertę najmu?
Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby monitorować i regulować warunki najmu instytucjonalnego, tak aby programy te faktycznie realizowały cele rządowe w zakresie stabilności mieszkaniowej?
Czy ministerstwo prowadzi analizę porównawczą z innymi krajami europejskimi w zakresie standardów najmu instytucjonalnego i czy planuje dostosowanie polskiego systemu do najlepszych europejskich wzorców?
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP