Odpowiedź na interpelację nr 5252

w sprawie krótkiego terminu aplikacji oraz promocji konkursu dla organizacji harcerskich

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz

Warszawa, 01-11-2024

Szanowni Państwo Posłowie,

uprzejmie informuję, że celem programu, ustanowionego Komunikatem Ministra Edukacji z dnia 26 września 2024 r. o ustanowieniu programu pod nazwą „Edukacja na rzecz budowania społeczeństwa obywatelskiego” na rok szkolny 2024/2025, jest wsparcie organizacji harcerskich w zakresie realizacji projektów obejmujących działania wspierające system oświaty. Do udziału w programie są uprawnione organizacje harcerskie działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i objęte Honorowym Protektoratem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Należą do nich:

• Niezależny Krąg Instruktorów Harcerskich „Leśna Szkółka”,
• Royal Rangers Polska,
• Skauci Europy Stowarzyszenie Harcerstwa Katolickiego „Zawisza” Federacja Skautingu Europejskiego,
• Stowarzyszenie Harcerskie,
• Stowarzyszenie „Skauci Króla”
• Związek Harcerstwa Polskiego,
• Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej.

Doceniając codzienny wysiłek wkładany przez organizacje harcerskie w wychowanie i rozwój dzieci oraz młodzieży, w planowanych programach Ministra Edukacji na rok 2024/2025 znalazł się również program skierowany do organizacji harcerskich. W związku z wprowadzonym stanem klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego oraz śląskiego , którego przyczyną była powódź, podjęto natychmiastowe działania, aby planowany program dla organizacji harcerskich dot. budowania społeczeństwa obywatelskiego, rozszerzyć o komponent dot. wsparcia przy usuwaniu skutków powodzi. Minister Edukacji Barbara Nowacka spotkała się z przedstawicielami wymienionych organizacji w celu skonsultowania i wypracowania założeń programu. Spotkanie odbyło się 20 września 2024 r. w gmachu Ministerstwa Edukacji Narodowej i wzięli w nim udział stacjonarnie lub zdalnie przedstawiciele wszystkich wymienionych wcześniej organizacji harcerskich.

Głównym celem spotkania było dostosowanie programu do realnych potrzeb dzieci i młodzieży poszkodowanych w wyniku powodzi. Po spotkaniu zostały zebrane wszystkie wnioski, które służyły jako wsparcie do stworzenia komunikatu ustanawiającego program pn. „Edukacja na rzecz budowania społeczeństwa obywatelskiego” na rok szkolny 2024/2025.

Realizację programów objętych finansowaniem podzielono na dwa główne obszary:

1. Działania związane z usuwaniem skutków powodzi, obejmujące m.in.:

1. udzielanie pomocy doraźnej, w tym w zakresie zakupu przyborów szkolnych i materiałów o charakterze edukacyjnym,
2. udzielanie pomocy w zakresie zakupu sprzętu lub narzędzi niezbędnych do usuwania skutków powodzi,
3. prowadzenie kampanii informacyjnych i edukacyjnych,
4. udzielanie wsparcia psychologicznego dla dzieci i młodzieży pochodzących z obszarów, na których wprowadzono stan klęski żywiołowej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego oraz śląskiego (Dz. U. poz. 1395 i 1412),
5. wspieranie i utrzymanie, w szczególności zapewnienie wyżywienia i zakwaterowania, wolontariuszy realizujących działania w zakresie usuwania skutków powodzi,
6. organizowanie zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych dla dzieci i młodzieży pochodzących z obszarów, na których wprowadzono stan klęski żywiołowej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego oraz śląskiego,
7. organizowanie wydarzeń, w tym: wyjazdów, biwaków, wycieczek, warsztatów;
8. podejmowanie innych działań doraźnych służących usuwaniu skutków powodzi.

2. Działania na rzecz aktywizacji społeczeństwa, obejmujących m.in.:

1. tworzenie i dystrybucje pomocy dydaktycznych oraz materiałów o charakterze edukacyjnym,
2. tworzenie i dystrybucje kampanii edukacyjnych, w tym w zakresie cyberbezpieczeństwa i dezinformacji,
3. organizowanie szkoleń w zakresie pierwszej pomocy dla dzieci i młodzieży oraz dla osób dorosłych pracujących z dziećmi i młodzieżą,
4. udzielanie wsparcia dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością,
5. organizowanie i uczestniczenie w konferencjach, szkoleniach oraz kursach specjalistycznych dla dzieci i młodzieży oraz dla osób dorosłych pracujących z dziećmi i młodzieżą,
6. organizowanie wsparcia psychologicznego dla uczniów oraz dla osób dorosłych pracujących z dziećmi i młodzieżą,
7. organizowanie zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych, w tym kształtujących aktywność społeczną i umiejętność spędzania czasu wolnego,
8. organizowanie debat, spotkań i projektów dla uczniów na temat edukacji obywatelskiej i społecznej,
9. organizowanie działań wspierających system obrony cywilnej oraz ochrony ludności.

Program został ogłoszony na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej 26 września 2024 roku. Organizacje harcerskie mogły składać wnioski od dnia 27 września 2024 r. do dnia 30 września 2024 r. Z uwagi na pilność potrzeb związanych z usuwaniem skutków powodzi, w które to działania zaangażowana była większość organizacji harcerskich, Ministerstwu zależało na jak najszybszym ogłoszeniu i rozstrzygnięciu programu. Komunikat o ustanowieniu programu pod nazwą „Edukacja na rzecz budowania społeczeństwa obywatelskiego” na rok szkolny 2024/2025 został ogłoszony na stronie MEN w zakładce „Programy i projekty”, a wszyscy potencjalni wnioskodawcy zostali o tym poinformowani drogą mailową lub telefoniczną.

Program „Edukacja na rzecz budowania społeczeństwa obywatelskiego” ma charakter wieloletni i w przyszłości planowane są kolejne inicjatywy mające na celu wsparcie organizacji harcerskich działających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Podejmowane działania przez organizacje harcerskie mają na celu:

• podniesienie świadomości dzieci i młodzieży w obszarze bezpieczeństwa,
• kształtowanie odpowiednich postaw i sposobów reagowania w sytuacjach zagrożenia, w tym bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia,
• pomoc w odbudowie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży dotkniętych skutkami powodzi,
• wspieranie wychowania patriotycznego i obywatelskiego, kształtowanie dumy narodowej oraz świadomości i postaw obywatelskich,
• motywowanie wolontariuszy i zapewnienie im niezbędnego wsparcia oraz aktywizacja dzieci i młodzieży do uczestnictwa w życiu społecznym,
• uświadomienie roli społeczeństwa obywatelskiego w funkcjonowaniu współczesnego państwa demokratycznego i we współpracy międzynarodowej,
• wzmacnianie spójności społecznej i terytorialnej na rzecz rozwoju społecznego przez rozwój aktywności oraz wzrost kompetencji wśród uczniów w zakresie działań społecznych oraz wzmacnianie poczucia tożsamości indywidualnej, kulturowej, narodowej, regionalnej i etnicznej,
• podniesienie kompetencji nauczycieli, wychowawców, pedagogów, opiekunów, instruktorów i wolontariuszy w zakresie pracy z dziećmi i młodzieżą,
• poprawa dobrostanu psychicznego dzieci i młodzieży,
• formowanie u uczniów poczucia godności własnej osoby i poszanowania praw człowieka,
• przeciwdziałanie polaryzacji i dezintegracji społecznej. Kształtowanie postawy dialogu.

Z poważaniem

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Paulina Piechna-Więckiewicz
Podsekretarz Stanu