w sprawie budzącego zastrzeżenia sposobu naliczania emerytury stosowanego wobec byłych pracowników Wydziałów Realizacji Urzędów Kontroli Skarbowej obecnie będących funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej względem innych funkcjonariuszy obecnej Służby Celno-Skarbowej
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański
Warszawa, 30-10-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 5267 Pana Posła Marka Rząsy w sprawie budzącego zastrzeżenia sposobu naliczania emerytury stosowanego wobec byłych pracowników Wydziałów Realizacji Urzędów Kontroli Skarbowej obecnie będących funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej względem innych funkcjonariuszy obecnej Służby Celno-Skarbowej, uprzejmie przedstawiam co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin[1], regulują zasady ustalania emerytury dla funkcjonariuszy objętych ustawą. Kluczowym czynnikiem decydującym o tym, które zasady mają zastosowanie w przypadku konkretnej osoby jest data pierwszego przyjęcia do służby. Przyjęcie do służby funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, będących wcześniej pracownikami określonych komórek urzędów kontroli skarbowej lub Inspekcji Celnej, po raz pierwszy nastąpiło w czerwcu 2017 r., a więc przy ustaleniu ich emerytury muszą być zastosowane zasady określone w art. 18a-18g (rozdział 1a w dziale II) ustawy. Zgodnie z ww. przepisami prawa m.in. emerytura przysługuje funkcjonariuszowi przyjętemu do służby po raz pierwszy po 31 grudnia 2012 r., który w dniu zwolnienia ze służby posiada co najmniej 25 lat służby. Wyjątek od zastosowania powyższej reguły określa art. 18a ust. 2 – przepisu ust. 1 nie stosuje się do funkcjonariusza, przyjętego do służby po 31 grudnia 2012 r., jeżeli przed tym przyjęciem pełnił służbę w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Służbie Celnej, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Więziennej, zawodową służbę wojskową lub służbę kandydacką, do której został przyjęty lub powołany przed 1 stycznia 2013 r. Przedmiotowy przepis prawa wskazuje na fakt pełnienia wcześniej określonego rodzaju służby, nie uwzględnia jednakże w tym zakresie okresów równorzędnych ze służbą. Zgodnie z powyższymi zasadami, w ocenie Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, ustalenie emerytury na podstawie rozdziału 1 w dziale II ustawy (tj. z warunkiem posiadania 15 lat służby) jest możliwe wyłącznie w przypadku pełnienia określonego rodzaju służby (a nie innych okresów równorzędnych ze służbą) przed 1 stycznia 2013 r.
Zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury dla funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w Służbie Celno-Skarbowej zostały określone w art. 5 ust. 1a w powiązaniu z art. 18f ust. 2-3 i 5 ustawy. Natomiast w art. 18f ust. 2a-2c ustawy uregulowano zasady uwzględniania wynagrodzenia przy ustalaniu wysokości podstawy wymiaru emerytury. Brak odesłania w art. 18f ust. 2a ustawy do art. 13 ust. 1 pkt 6 i 7 lub art. 18b ust. 2 pkt 4 ustawy (okresy równorzędne ze służbą dotyczące pracy w kontroli skarbowej i Inspekcji Celnej) uniemożliwia uwzględnienie w podstawie wymiaru emerytury kwoty wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w określonych komórkach organizacyjnych kontroli skarbowej lub Inspekcji Celnej, brak jest bowiem podstawy prawnej w ww. zakresie, tj. regulacji pozwalających na właściwe przeliczenie wynagrodzenia pobieranego z tytułu pracy w kontroli skarbowej lub Inspekcji Celnej. Podstawę wymiaru emerytury funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w Służbie Celno-Skarbowej stanowi zatem średnie uposażenie należne przez okres kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez funkcjonariusza. Podstawa wymiaru świadczenia, ustalana w oparciu o średnie uposażenie funkcjonariusza w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, może obejmować lata, w których jego wartość będzie równa 0 zł z uwagi na pobieranie w tym okresie wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia, a nie uposażenia. Należy podkreślić, że okresy zatrudnienia, traktowane jako okresy równorzędne ze służbą, za które pobierane było wynagrodzenie, w istocie zwiększają wysokość procentową wysługi emerytalnej.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że w resorcie spraw wewnętrznych i administracji nie są prowadzone prace legislacyjne, zmierzające do zmiany przepisów prawa w powyższym zakresie.
Ponadto, należy wskazać, że właściwy do oceny zasadności proponowanej zmiany obowiązującego stanu prawnego, jest Minister Finansów, który nadzoruje Krajową Administrację Skarbową i wchodzących w jej skład funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej.
Z poważaniem
z up. Wiesław Szczepański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1121 – dalej zwana „ustawą”.