w sprawie wprowadzenia obowiązkowego montażu czujników dymu i tlenku węgla w mieszkaniach
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 15-11-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5355 Pana Posła Dariusza Mateckiego i grupy Posłów[1] w sprawie wprowadzenia obowiązkowego montażu czujników dymu i tlenku węgla w mieszkaniach, w oparciu m.in. o stanowisko Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (PSP), uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.
Projekt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zmieniającego rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, obejmujący m.in. rozwiązania w zakresie, o którym mowa w interpelacji, został przekazany do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych oraz opiniowania[2].
W procedowanym projekcie rozporządzenia założono zróżnicowane terminy obowiązkowego wyposażenia mieszkań w czujniki dymu lub tlenku węgla w odniesieniu do mieszkań istniejących (użytkowanych) oraz mieszkań nowych. Przewiduje się, że stosowanie przedmiotowych urządzeń w mieszkaniach będzie wymagane:
W celu określenia kosztów dla podmiotów, na które nakłada się obowiązek wyposażenia pomieszczeń w urządzenia umożliwiające wykrycie pożaru lub tlenku węgla, oszacowano średnią cenę autonomicznej czujki dymu lub tlenku węgla na poziomie odpowiednio około 50 i 100 zł. W związku z powyższym, nakłady na wyposażenie pojedynczego lokalu lub pomieszczenia w autonomiczną czujkę dymu lub tlenku węgla szacuje się odpowiednio na około 10 i 20 zł rocznie w ciągu 5 lat – czyli w okresie użytkowania urządzenia (gwarantowanego przez producenta). Wobec powyższego na obecnym etapie, z uwagi na stosunkowo niską cenę zakupu ww. urządzeń oraz długi czas na realizację obowiązku, nie przewiduje się wprowadzenia szczególnej formy wsparcia finansowego dla gospodarstw domowych.
Aktualnie procedowane przepisy prawa nie zakładają szczególnych rozwiązań w zakresie weryfikacji i kontroli realizacji obowiązku wyposażania mieszkań lub pomieszczeń w czujki dymu lub tlenku węgla przez organy administracji publicznej. Natomiast organy PSP będą weryfikowały sposób realizacji przedmiotowego obowiązku w ramach standardowych czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzanych na etapie przekazywania do użytkowania nowo wznoszonych budynków – zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej[3]. Dodatkowo, istotną rolę w powyższym zakresie będą odgrywały osoby dokonujące okresowych kontroli budynków, o których mowa w art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane[4]. Na upowszechnianie stosowania omawianych urządzeń będą niewątpliwie wpływać również ubezpieczyciele nieruchomości.
Ponadto pragnę poinformować, że z okazji Europejskiego Dnia Czujki Dymu, 22 listopada 2024 r., zaplanowano konferencję informacyjno-promocyjną poświęconą działaniom realizowanym w ramach prowadzonej kampanii społecznej „Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa”, która odbędzie się w Akademii Pożarniczej w Warszawie. Głównym celem wydarzenia jest propagowanie bezpiecznych zachowań w okresie zimowym w aspekcie zagrożeń związanych z możliwością powstania pożarów w mieszkaniach lub domach jednorodzinnych oraz zatruciem tlenkiem węgla. Podczas konferencji będzie upowszechniana wiedza dotycząca montażu i stosowania czujki dymu i czadu. Planowane jest także przekazanie informacji o zmianach w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
W kontekście powyższego należy również wskazać, że PSP od wielu lat organizuje i przeprowadza kampanie edukacyjno-informacyjne na temat zagrożeń związanych z możliwością powstania pożarów w mieszkaniach lub domach jednorodzinnych oraz zatruciem tlenkiem węgla, jak również uświadamiające obywatelom zasadność instalacji czujek dymu i tlenku węgla – szczególnie w kontekście zagrożeń, które pojawiają się w sezonie grzewczym. Tematyka przedmiotowych zagrożeń, w ramach działań prewencji społecznej PSP, jest poruszana w ciągu całego roku. Działania są mocno intensyfikowane w okresie jesienno-zimowym, kiedy zagrożenie znacznie wzrasta. Coroczna ogólnopolska kampania jest realizowana w okresie od 1 października do 30 marca. Głównym celem powyższej akcji jest zwiększenie wiedzy społeczeństwa na temat zagrożeń, które powstają w domach. Z uwagi na fakt, że w okresie jesienno-zimowym, w mieszkaniach i domach jednorodzinnych wzrasta ryzyko powstania pożarów, tematyka kampanii dotyczy zarówno zagrożeń oraz zapobiegania tym zagrożeniom i obejmuje m.in. kwestie dotyczące montażu, działania i konserwacji czujek dymu i czadu. Najczęściej do powstania zagrożeń dochodzi w wyniku wad albo niewłaściwej eksploatacji urządzeń grzewczych, elektrycznych i gazowych. Zatem istotnym działaniem jest uświadomienie korzyści, jakie niesie za sobą zamontowanie i właściwa eksploatacja czujek dymu i tlenku węgla w mieszkaniach lub domach jednorodzinnych.
Każdego roku, w ramach realizowanej kampanii, PSP przypomina właścicielom (zarządcom/administratorom budynków mieszkalnych) o obowiązujących przepisach i zasadach bezpieczeństwa przeciwpożarowego m.in.:
Akcja jest skierowana do ogółu społeczeństwa, m.in.: dzieci i młodzieży (spotkania w szkołach, zajęcia w salkach edukacyjnych, pikniki edukacyjne, konkursy) oraz osób dorosłych (spotkania z mieszkańcami w strażnicach, spotkania na uniwersytetach III wieku, spotkania w miejscach, w których na prelekcje są zapraszani strażacy).
Podczas spotkań strażacy m.in.:
W ramach prowadzonej kampanii PSP współpracuje m.in.: z jednostkami samorządu terytorialnego, korporacjami kominiarskimi, z zarządcami obiektów i spółdzielniami mieszkaniowymi. Akcja prowadzona jest także przy wykorzystaniu mediów, w tym mediów społecznościowych, takich jak: telewizja, radio, prasa, Facebook, Instagram, platforma X, YouTube. Wykorzystanie środków masowego przekazu oraz social mediów pozwala na szerokie dotarcie do różnych grup społecznych i skuteczne przekazanie informacji na temat bezpieczeństwa pożarowego w najbliższym otoczeniu. Planowana jest również kontynuacja działań w przedmiotowym obszarze, z uwzględnieniem nowych uwarunkowań prawnych.
Ponadto pragnę wskazać, że funkcjonariusze Policji każdego roku w ramach prowadzonych działań profilaktycznych, zwłaszcza w trakcie spotkań z seniorami, zwracają szczególną uwagę na potrzebę instalowania w lokalach mieszkalnych czujek dymu oraz tlenku węgla, do czego zachęcają obywateli. Policjanci przypominają również o zagrożeniach wynikających z niewłaściwej eksploatacji urządzeń grzewczych oraz niesprawnych systemów wentylacyjnych, a także informują o konieczności przeprowadzania regularnych przeglądów technicznych kominów i instalacji wentylacyjnych.
Dodatkowo, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) corocznie, od kilkunastu lat, prowadzi kampanię społeczną „Czad i ogień. Obudź czujność” we współpracy z Polskim Radiem. W ramach wskazanej kampanii społeczeństwo jest szeroko informowane m.in. o zagrożeniach i sposobach zapobiegania pożarom oraz zatruciom tlenkiem węgla, w tym o zaletach instalacji czujników czadu oraz dymu, które z wyprzedzeniem sygnalizują niebezpieczeństwo. Uzupełnieniem przedmiotowej kampanii są konkursy dla słuchaczy organizowane na antenach Polskiego Radia S.A.[5] Konkursy dotyczą bezpieczeństwa w miejscach zamieszkania w odniesieniu do pożarów oraz zatruć tlenkiem węgla. Nagrodami w ww. konkursach jest kilkaset czujek tlenku węgla przekazywanych przez MSWiA. Wszystkie edycje konkursów cieszyły się dotychczas ogromnym zainteresowaniem słuchaczy.
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Pana Posła Michała Wosia, Pana Posła Marcina Warchoła, Pana Posła Dariusza Stefaniuka, Pana Posła Piotra Uruskiego, Pana Posła Sebastiana Kalety i Pana Posła Michała Cieślaka
[2] Dostępny na stronie Rządowego Centrum Legislacji https://legislacja.gov.pl/projekt/12390656
[3] Dz. U. z 2024 r. poz. 1443, z późn. zm.
[4] Dz. U. z 2024 r. poz. 725, z późn. zm.
[5] w programie pierwszym, drugim oraz trzecim Polskiego Radia, a także w Polskim Radiu Kierowców