Odpowiedź na interpelację nr 5783

w sprawie wydatków poniesionych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego i podmioty podległe - nadzorowane na cele promocyjne i reklamowe od 13 grudnia 2023 r.

Odpowiadający: minister nauki Dariusz Wieczorek

Warszawa, 04-12-2024

Szanowny Panie Marszałku,

składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP: Pana Dariusza Mateckiego, Pana Michała Wosia, Pana Marcina Warchoła, Pana Mariusza Goska, Pana Dariusza Stefaniuka, Pani Anity Czerwińskiej, Pana Michała Cieślaka, Pana Dariusza Piontkowskiego, Pana Sebastiana Kalety, Pana Przemysława Drabka w sprawie wydatków poniesionych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego i podmioty podległe/nadzorowane na cele promocyjne i reklamowe od 13 grudnia 2023 r.

Szanowni Państwo Posłowie,

uprzejmie informuję, że poniższe informacje odnoszące się działań Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej „MNiSW”, „ministerstwo”) dotyczą okresu od dnia 1 stycznia 2024 roku, czyli utworzenia Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

W odniesieniu do jednostek nadzorowanych - uczelni, należy wyjaśnić, że szkoły wyższe działają jako samodzielne i niezależne jednostki organizacyjne (osoby prawne), a z punktu widzenia zasad ich organizacji i funkcjonowania mają charakter samorządny i korporacyjny. Uczelnie są autonomiczne na zasadach określonych w ustawie.

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571), dalej „ustawa PSWN”, wyznacza pozycję prawną ministra w systemie szkolnictwa wyższego i nauki, a zarazem stanowi podstawę określonych kompetencji nadzorczo-kontrolnych przysługujących ministrowi wobec podmiotów tego systemu, w tym uczelni. Przepis art. 9 ust. 5 ustawy PSWN wprowadza ogólną zasadę, która zakłada, że organy władzy publicznej mogą podejmować rozstrzygnięcia dotyczące uczelni (wkraczać w jej działalność) tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach.

Uwzględniając powyższe uregulowania wynikające z konstytucyjnej zasady autonomii szkół wyższych, Minister Nauki w ramach wynikającego z przepisów prawa nadzoru nie gromadzi danych na temat wydatkowanych przez uczelnie środków finansowych na działalność promocyjną, reklamową, informacyjną, dotyczących zakresu tej działalności, prenumeraty prasy, czy na temat zawieranych przez uczelnie umów.

Zgodnie z art. 23 ustawy PSWN do zadań rektora należą sprawy dotyczące uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni, w szczególności: reprezentowanie uczelni, zarządzanie nią, prowadzenie gospodarki finansowej uczelni, zapewnianie wykonywania przepisów obowiązujących w uczelni (w tym dotyczących dysponowania środkami finansowymi). Jednocześnie rektor ponosi odpowiedzialność za swoje działania na zasadach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych (m.in. w przepisach ustawy o finansach publicznych czy ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych). Zatem wszelkie decyzje związane ze sposobem zarządzania uczelnią, w tym decydowaniem o wydatkowaniu środków na materiały promocyjne i reklamowe itp. leżą w kompetencji rektora.

Wydatki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w roku 2024 wspierały realizację kluczowych celów resortu i obejmowały szerokie spektrum działań informacyjnych, edukacyjnych oraz reklamowych. Dominującymi tematami w kampaniach promocyjnych i reklamowych były:

Najczęściej prenumerowaną prasą były dzienniki, tygodniki, prasa o tematyce ekonomicznej, finansowej, kadrowej, prawnej, naukowej.

Środki finansowe na rok 2024 Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczone na cele promocyjne zaplanowane zostały na dzień 14 listopada 2023 roku w kwocie 5 129 800,00 zł (cz. 28 i cz. 30). Decyzją Ministra Nauki kwota ta została zmniejszona ze względu na konieczność zachowania racjonalności wydatków. Na dzień 30 listopada 2024 r. wydano 1 541 116,06 zł (cz. 28).

Ta różnica w podejściu do wydatków ilustruje obecny nacisk na optymalne wykorzystanie środków publicznych.

Jednostki podległe/nadzorowane przez Ministra Nauki realizowały działania w tej samej kategorii w ramach swoich budżetów.

Z wyrazami szacunku

Dariusz Wieczorek
Minister Nauki