Interpelacja nr 5857

do ministra spraw zagranicznych

w sprawie dyskryminacji delegacji polskiej w obchodach 79. rocznicy wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego KL Ravensbruck w dniu 14 kwietnia 2024 r.

Zgłaszający: Michał Wawer, Konrad Berkowicz, Karina Anna Bosak, Bartłomiej Pejo, Grzegorz Adam Płaczek, Krzysztof Szymański, Ryszard Wilk

Data wpływu: 28-10-2024

Szanowny Panie Ministrze,

w dniu 14 kwietnia 2024 roku odbyły się obchody 79. rocznicy wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego KL Ravensbrück. Polska delegacja Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych (ZŻNSZ) chciała uczcić pamięć ofiar nazistowskiego terroru, w tym kobiet-żołnierzy z Narodowych Sił Zbrojnych (NSZ) i Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW), które były więzione w tym obozie. Delegacje ZŻNSZ corocznie brały udział w takich uroczystościach. Zawsze z flagami (biało-czerwone z krzyżem NSZ) i opaskami organizacyjnymi. W okresie pandemii podróże były utrudnione, co uniemożliwiło udział w wydarzeniach rocznicowych.

W 2023 roku, czyli rok wcześniej delegacja ZŻNSZ nie została wpuszczona na teren uroczystości. Wobec tej sytuacji polski konsul w Berlinie złożył wieniec w imieniu Związku Żołnierzy NSZ. Jednak już pół godziny później ktoś oderwał biało-czerwoną szarfę od wiązanki ZŻNSZ.

Prezes Zarządu Głównego ZŻNSZ Karol Wołek pismem z 8 kwietnia 2024 roku poinformował dyrekcję Muzeum KL Ravensbrück o planowanej obecności delegacji ZŻNSZ na uroczystościach, argumentując, że kombatantki-członkowie ZŻNSZ były więzione w KL Ravensbrück oraz wyjaśniając znaczenie symboliki ZŻNSZ. Pismo zostało wysłane do wiadomości szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Wydziału Konsularnego Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Berlinie.

Kulminacją dyskryminacji Polaków było zablokowanie, w dniu 14 kwietnia 2024 roku, wejścia delegacji ZŻNSZ ze Szczecina, Trójmiasta, Bydgoszczy, Lublina i Wrocławia na teren uroczystości 79. rocznicy wyzwolenia KL Ravensbrück przez niemiecką policję, działającą na polecenie dyrekcji muzeum. Mimo mediacji niemieckiej policji oraz przedstawiciela Ambasady RP w Berlinie dyrekcja muzeum nie zgodziła się na wejście delegacji ZŻNSZ z symboliką ZŻNSZ na teren uroczystości.

Dyrekcja muzeum zgodziła się tylko, aby delegacja ZŻNSZ wniosła wieniec z biało-czerwoną szarfą, z obietnicą, że tym razem szarfa biało-czerwona nie zostanie oderwana, oraz by delegacja miała flagi narodowe biało-czerwone. Nie wyrażono zgody na wejście członków ZŻNSZ z symboliką organizacyjną: opaskami biało-czerwonymi z napisem NSZ i flagami biało-czerwonymi z krzyżem NSZ. Delegacja zgodziła się na wejście bez flag ZŻNSZ, ale nie zgodziła się na zdjęcie opasek, ponieważ przyjechała nie jako osoby prywatne, tylko jako reprezentacja związku kombatanckiego, a także w imieniu więźniarek KL Ravensbrück i kombatantów NSZ, którzy ze względu na wiek i stan zdrowia nie mogli przyjechać osobiście. Zgodnie z regulaminem muzeum, zamieszczonym na stronie internetowej muzeum, delegacja związku kombatanckiego, jakim jest ZŻNSZ ma prawo wejść z symboliką ZŻNSZ i z flagami organizacyjnymi. Ostatecznie delegacja ZŻNSZ nie została wpuszczona. Członkowie ZŻNSZ złożyli wieniec na grobie Polek pomordowanych przez Niemców w KL Ravensbrück, które zostały pochowane na terenie niedalekiego cmentarza.

Warto dodać, że na terenie obozu w czasie uroczystości była prowadzona agitacja polityczna przez „Antifę” – organizację uznaną przez niemiecki Federalny Urząd Ochrony Konstytucji za „ekstremistyczną”, a przez amerykańskie FBI za „organizację terrorystyczną”. Pracownicy Muzeum KL Ravensbrück stali wśród ekstremistów z „Antify” i nie sprzeciwiali się łamaniu przez nich regulaminu muzeum.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie działania podjęło MSZ i jakie ewentualnie zamierza podjąć w sprawie jawnej i bezprawnej dyskryminacji obywateli polskich, którzy chcieli upamiętnić członków swojej organizacji, będących ofiarami niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych w dniu 14.04.2024 na terenie KL Ravensbrück?
2. Czy w sprawie skandalu, jakim było niewpuszczenie delegacji organizacji kombatanckiej Związku Żołnierzy NSZ do udziału w uroczystości 79. rocznicy wyzwolenia KL Ravensbrück, wbrew regulaminowi i przy jawnej dyskryminacji polskiej delegacji przez dyrekcję Muzeum KL Ravensbrück, zostanie wystosowany protest do MSZ Niemiec lub czy zostanie wezwany ambasador Niemiec do polskiego MSZ?
3. Czy przedstawiciele MSZ wezmą udział lub/i przyczynią się do zorganizowania spotkania, mającego na celu koordynację przyszłorocznej uroczystości 80. rocznicy wyzwolenia KL Ravensbrück, w celu umożliwienia godnego upamiętnienia polskich więźniarek przez delegację polskiego związku kombatanckiego? Spotkanie powinno obejmować przedstawicieli: Związku Żołnierzy NSZ, Muzeum KL Ravensbrück, Ambasady RP w Berlinie i niemieckiej policji.
4. W jaki sposób MSZ zapewni udział delegacji ZŻNSZ w przyszłorocznych oficjalnych uroczystościach 80. rocznicy wyzwolenia KL Ravensbrück, ażeby na terenie Republiki Federalnej Niemiec nie dochodziło więcej do jawnej dyskryminacji polskich obywateli?
5. W jaki sposób MSZ zapewni, aby międzynarodowe miejsce pamięci na terenie KL Ravensbrück i uroczystości wyzwolenia KL Ravensbrük nie były wykorzystywane do jakiejkolwiek jawnej agitacji politycznej oraz do działalności agitacyjnej prowadzonej dotychczas przez eksternistyczną organizację „Antifa”?

Z poważaniem

Poseł na Sejm RP
Michał Wawer