do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie bardzo niepokojących i bulwersujących polskich rolników, w tym młodych rolników kwestii dysponowania zasobami Własności Rolnej Skarbu Państwa (WRSP) w powiecie drawskim i choszczeńskim przez OT KOWR w Koszalinie i Szczecinie
Zgłaszający: Czesław Hoc
Data wpływu: 28-10-2024
Szanowny Panie Ministrze!
Do mojej filii biura poselskiego w Choszcznie zgłosili się młodzi rolnicy (po raz kolejny) z powiatu choszczeńskiego z nieukrywaną irytacją z jednoczesną zdecydowaną prośbą natychmiastowego wyjaśnienia ich bardzo niepokojących i aktualnie bulwersujących kwestii dysponowania Zasobami Własności Rolnej Skarbu Państwa (ZWRSP) w powiecie drawskim i choszczeńskim przez OT KOWR w Koszalinie i Szczecinie.
Na wstępie, pragnę podkreślić następujące obowiązujące przepisy w aspekcie gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i kształtowania ustroju rolnego.
Zatem, zgodnie z przepisami ustawy z 16 września 2011 r. dotyczącymi tzw. wyłączeń 30% powierzchni użytków rolnych będących przedmiotem dzierżawy, spółka – dzierżawca taki ustawowy obowiązek musi wykonać!
Z kolei, nieruchomości rolne powracające do KOWR z wygasających umów dzierżawy, w myśl art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w pierwszej kolejności mają być zagospodarowane w głównej mierze w drodze wydzierżawiania na powiększenie gospodarstw rodzinnych. Zgodnie z przepisami przywołanej powyżej ustawy wydzierżawianie następuje w drodze przetargów ograniczonych wyłącznie do rolników indywidualnych w rozumieniu przepisów o kształtowaniu ustroju rolnego, zamierzających powiększyć swoje gospodarstwa rodzinne, jeżeli mają oni miejsce zamieszkania w gminie, w której położona jest nieruchomość wystawiona do przetargu lub w gminie graniczącej z tą gminą.
Ponadto proces rozdysponowania nieruchomości Zasobu podlega również opiniowaniu przez Radę Społeczną działającą przy Oddziale Terenowym KOWR.
Podkreślę też, że pod koniec czerwca 2023 r. dokonano zmiany ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Wprowadzono przepisy, które niosą korzystne zmiany dla młodych rolników chcących utworzyć lub powiększyć gospodarstwo rolne.
Szanowny Panie Ministrze!
Dotychczasowymi Zasobami Własności Rolnej Skarbu Państwa (ZWRSP) na terenie gm. Drawna w pow. choszczeńskim (woj. zachodniopomorskim) zarządza Oddział Terenowy (OT) Krajowego Ośrodka Wsparciu Rolnictwa (KOWR) w Szczecinie. Natomiast gruntami ZWRSP w sąsiedniej gm. Kalisz Pomorski w pow. drawskim (woj. zachodniopomorskim) zarządza OT KOWR w Koszalinie.
Otóż, spółka „GoodValley“ sp. o.o. dzierżawi nieruchomości rolne w dwóch sąsiednich gminach – powiatu drawskiego (gm. Kalisz Pomorski) i powiatu choszczeńskiego (gm. Drawno).
Spółka GoodValley sp. z o.o. zgodnie z ustawą z 2011 roku nie wyłączyła 30% gruntów w gm. Kalisz Pomorski (pow. drawski) i tym samym utraciła możliwość wnioskowania do KOWR w Koszalinie o przedłużenie umowy. Nie powinna też mieć możliwości przystąpienia do tworzenia Ośrodków Produkcji Rolnej (OPR), tj. umowy na nieruchomości w tej gminie na 2 tys. ha, zakończoną w lutym 2024 r. Z dokonanej wizji lokalnej wynika, że obecny dzierżawca na niektórych gruntach wciąż prowadzi praktykę rolną. Z nieoficjalnych informacji wynika, że część (ok. 500 ha) gruntów po tej spółce zostanie przeznaczone na powiększenie gospodarstw rodzinnych. Natomiast ponad 600 ha ma być przeznaczone na utworzenie Ośrodka Produkcji Rolnej.
Poirytowani rolnicy apelowali i głośno argumentowali, by utworzyć OPR-y dla mniejszego areału, bo jest wiadomym, że żaden rolnik indywidualny nie może przystąpić do przetargu na OPR z powodu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, która umożliwia prowadzenie gospodarstwa do 300 ha. Wniesione protesty do Rady Społecznej przy KOWR Koszalin sprowadzają się do postawy ich przedstawicieli: „my jesteśmy tylko ciałem opiniodawczym“, z kolei dyrektor OT KOWR w Koszalinie – wg informacji od rolników – oznajmia, że „…wytyczne przychodzą z góry“. Najbliższe posiedzenie Rady Społecznej przy KOWR w Koszalin odbędzie się 29 października (zapewne już po wpłynięciu mojej interpelacji poselskiej).
Szanowny Panie Ministrze!
Z kolei, w gminie Drawno, powiat choszczeński (tutaj gruntami ZWRSP zarządza OT KOWR w Szczecinie), zgodnie z ustawą – spółka GoodValley sp. z o.o. wydzieliła 30% gruntów zapewniając sobie tym samym możliwość (uwaga! – nie obowiązek) wnioskowania do KOWR o przedłużenie umowy dzierżawy (umowa na nieruchomości w tej gminie zakończyła się 1 października 2024 r.!). Obecny dzierżawca już we wrześniu kontynuował praktyki rolne na tych nieruchomościach. Wg informacji od rolników – umowa dzierżawy na nieruchomości gruntów ornych w wysokości 650 ha i zlokalizowanej chlewni w miejscowości Chomętowo (w gm. Drawno) została przedłużona na okres kolejnych 8 lat (z dniem 1 października 2024 r.). Nieoficjalnie też podaje się, że zarząd tej spółki w oparciu o zarządzenie nr 54/2024/Z dyrektora generalnego KOWR z dn. 03 października 2024 r. zmieniające zarządzenie w sprawie wprowadzenia „Wytycznych w sprawie wykonywania umowy dzierżawy nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa“, podpisanego przez z up. dyrektora generalnego KOWR Tomasza Ciodyka (z-pcę dyr. generalnego) – będzie ubiegał się o przedłużenia umowy dzierżawy na kolejne 20 lat!
Szanowny Panie Ministrze!
Rozumiejąc działalność spółki „GoodValley“ sp. z o.o. i doceniając jej dorobek oraz starania o system jakości zgodnie z posiadanym certyfikatem QAFP (System Gwarantowanej Jakości Żywności) wiarygodności i identyfikowalnego źródła produktów – od hodowli, aż po produkt końcowy, jak również zapewnienia o należytej integracji w łańcuchu rolno-spożywczym w aspekcie zrównoważonej i samowystarczalnej produkcji – jednakowoż nie możemy pozwolić – w imię zasady ochrony zaufania obywateli do demokratycznego państwa prawa wynikającej z art. 2 Konstytucji RP – na tworzenie, niezgodnych z przepisami prawa i wbrew zasadom sprawiedliwości społecznej – specjalnych przywilejów dla wszelkich rodzajów spółek, w tym – z kapitałem zagranicznym kosztem krzywdy i niesprawiedliwości polskich rolników, w tym – młodych rolników!
Co więcej, w 2026 roku zakończy się zakaz (!) sprzedaży gruntów rolnych obcemu kapitałowi w naszym kraju. Zatem, masowe przedłużenia umów dzierżawy pozwolą spółkom na znacznego wymiaru wykup polskich gruntów, co na zawsze pozbawi nasze polskie gospodarstwa rodzinne rozwoju i funkcjonowania.
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w trybie pilnym przeprowadzi kompleksową kontrolę w OT KOWR w Koszalinie i Szczecinie w kwestiach przedłużania umów dzierżawy spółkom, w tym spółce „GoodValley“?
2. Czy ministerstwo zrealizuje stosowną analizę postępowania zgodnego z ustawowymi obowiązkami OT KOWR w Koszalinie i dokona odpowiedniego rozstrzygnięcia nadzorczego w kwestii nieuprawnionego przedłużenia umowy dzierżawy oraz możliwości tworzenia OPR spółce „GopdValley“ sp. z o.o. w gm. Kalisz Pomorski, pow. drawskim, pomimo braku ustawowego wyłączenia 30% gruntów rolnych?
3. Czy ministerstwo nie obawia się, że w przypadkach wybiórczego egzekwowania prawa w kwestii braku wyłączeń 30% gruntów zgodnie z ustawowym obowiązkiem, spółki, które wydały grunty rolne i którym zabrano możliwość przedłużenia umowy dzierżawy będą mogły ubiegać się o odszkodowanie i/lub przywrócenia im odebranych gruntów?
4. Czy rzeczywiście Rada Społeczna KOWR w Koszalinie ma tylko wydawać opinię, która w żaden sposób nie wiąże kierownictwo KOWR OT w Koszalinie, a sam dyrektor działa na zasadzie „wytyczne przychodzą z góry“?
5. Czy ministerstwo dokona też stosownej kontroli w OT KOWR w Szczecinie w kwestii umowy dzierżawy na nieruchomości gruntów ornych w wysokości 650 ha i zlokalizowanej chlewni w miejscowości Chomętowo (w gm. Drawno) na okres kolejnych 8 lat, choć umowa dzierżawy zakończyła się w dn. z dniem 1 października 2024 r.?.
6. Czy zarządzenie dyrektora generalnego KOWR z dn. 03 października 2024 r. zmieniające zarządzenie w sprawie wprowadzenia „Wytycznych w sprawie wykonywania umowy dzierżawy nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa“, podpisanego przez z up. dyrektora generalnego KOWR – jest rzeczywiście tak skonstruowane, by umożliwić, m.in. określonej firmie przedłużenie umowy dzierżawy na kolejne 20 lat?
7. Dlaczego nie szanujemy polskich rolników, w tym młodych rolników tworząc prawne bariery i niedostosowane do realiów przepisy prawa dające przywileje i pierwszeństwo spółkom, w tym - spółkom z kapitałem zagranicznym, choć zarówno ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego promuje polskie rolnictwo i młodych rolników?
8. Dlaczego tworzy się OPR-y o areale, np. 600 ha, skoro wiadomym jest, że żaden polski rolnik nie może przystąpić do przetargu, albowiem ograniczają go przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (gospodarstwo rodzinne jest do 300 ha)?
9. Czy ministerstwo posiada dane (nawet szacunkowe), w jakich ilościach gruntów ornych przejmie zagraniczny kapitał w roku 2026 w momencie zakończenia zakazu sprzedaży polskich gruntów (wstrzymanie sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa jest do 30 kwietnia 2026 r.)?