Interpelacja nr 5949

do ministra kultury i dziedzictwa narodowego

w sprawie opieki nad polskimi mogiłami, w szczególności tymi znajdującymi się na cmentarzu leśnym Wilmersdorf Waldfriedhof w Güterfelde

Zgłaszający: Tadeusz Woźniak, Michał Woś, Maria Kurowska, Piotr Uruski

Data wpływu: 01-11-2024

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z interpelacją dotyczącą opieki nad miejscami pochówków Polaków poległych, pomordowanych, zamęczonych lub zmarłych z innych przyczyn w czasie II wojny światowej, w szczególności tych znajdujących się na cmentarzu leśnym Wilmersdorf w Güterfelde w Niemczech. Na terenie całego świata, a zwłaszcza na obszarach byłego Związku Radzieckiego, III Rzeszy Niemieckiej i terenów przez nich okupowanych, znajdują się liczne miejsca pochówku Polaków, którzy ponieśli śmierć w wyniku prześladowań, działań wojennych i represji okupacyjnych.

Szczególną uwagę pragnę zwrócić na cmentarz w Güterfelde, gdzie na terenie „kwatery sowieckiej” z nieznanych powodów pochowanych jest 101 Polaków, o czym brak jakiejkolwiek wyraźnej wzmianki na terenie cmentarza. Nie istnieją mogiły Polaków, a nad kwaterą góruje jedynie obelisk poświęcony sowieckim ofiarom II wojny światowej. Informacje o pochówkach Polaków są jedynie śladowe w Internecie, co czyni to miejsce nieznanym i praktycznie niewidocznym dla współczesnego społeczeństwa polskiego i niemieckiego.

W związku z tym pragnę zapytać:

1. Czy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje podjąć działania mające na celu upamiętnienie Polaków pochowanych na cmentarzu leśnym Wilmersdorf w Güterfelde, szczególnie w zakresie widocznego oznaczenia miejsc ich spoczynku?
2. Czy istnieją plany dotyczące stworzenia imiennego wykazu osób pochowanych w tej kwaterze z wyszczególnieniem imion i nazwisk, daty urodzenia i śmierci i ewentualnie innych informacji dotyczących spoczywających w tej kwaterze Polaków?
3. Czy istnieją plany dotyczące umieszczenia tych informacji w dostępnej dla osób odwiedzających cmentarz formie, np. na tablicach informacyjnych, aby każda osoba mogła łatwo odnaleźć nazwiska ofiar?
4. Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby zapewnić godną pamięć i odpowiednią opiekę nad polskimi mogiłami, które znajdują się poza granicami kraju, a szczególnie w miejscach, gdzie Polacy byli represjonowani, jak w przypadku terenów zajmowanych przez Związek Radziecki i III Rzeszę Niemiecką?
5. Czy istnieją plany budowy pomnika upamiętniającego spoczywających w tej kwaterze Polaków lub odtworzenia mogił poszczególnych osób?
6. Czy minister lub przedstawiciel Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a szerzej mówiąc przedstawiciel państwa polskiego w randze ambasadora lub konsula składa z okazji świąt państwowych, stosownych rocznic, czy uroczystości Wszystkich Świętych lub Dnia Zadusznego choćby symboliczne kwiaty poświęcone 101 Polakom bezimiennie spoczywającym na terenie tak zwanej „kwatery sowieckiej”?
7. Czy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego współpracuje z zagranicznymi instytucjami i organizacjami, które opiekują się cmentarzami wojennymi, w celu zapewnienia odpowiedniego upamiętnienia polskich ofiar, nie tylko na cmentarzu leśnym Wilmersdorf w Güterfelde, ale także w licznych miejscach Europy i świata?

Mając na uwadze trudną historię narodu polskiego oraz pamięć o ofiarach zbrodni i prześladowań, podkreślam konieczność działań, które uczczą tych, którzy oddali swoje życie w obronie ojczyzny, a których mogiły pozostają zapomniane i nieodpowiednio oznakowane. Wszelkie inicjatywy na rzecz upamiętnienia polskich mogił za granicą są nie tylko wyrazem szacunku wobec naszych przodków, ale również moralnym obowiązkiem państwa polskiego.

Z wyrazami szacunku

Tadeusz Woźniak
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej