w sprawie wychowania fizycznego w klasach 1-3 szkół podstawowych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 27-11-2024
Szanowni Państwo Posłowie,
uprzejmie informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej dostrzega potrzebę wprowadzenia istotnych zmian w podstawie programowej wychowania fizycznego oraz organizacji zajęć wychowania fizycznego w szkołach podstawowych - ze szczególnym uwzględnieniem etapu edukacji wczesnoszkolnej oraz w szkołach ponadpodstawowych.
Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej ma kwalifikacje do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego w klasach I-III szkoły podstawowej, których obowiązkowy tygodniowy wymiar wynosi 3 godziny. Jednocześnie, przepisy umożliwiają powierzenie prowadzenia zajęć wychowania fizycznego w klasach I-III nauczycielowi specjaliście – innemu, niż nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej. Decyzję w tym zakresie podejmuje organ prowadzący szkołę w porozumieniu z dyrektorem szkoły.
Nauczyciel prowadzący zajęcia w klasach I-III szkoły podstawowej jest zobowiązany do realizacji programu nauczania uwzględniającego treści nauczania określone w podstawie programowej edukacji wczesnoszkolnej, m.in. w zakresie wychowania fizycznego[1].
Jednocześnie, uprzejmie informuję, że w związku z pracami nad wdrożeniem od roku szkolnego 2025/2026 nowego obowiązkowego przedmiotu – edukacja zdrowotna oraz planowaną całościową reformą kształcenia ogólnego, 12 listopada br. Minister Edukacji z Ministrem Sportu i Turystyki powołali członków zespołu ds. podstawy programowej przedmiotu wychowanie fizyczne w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Planuje się, że zespół ekspertów opracuje nie tylko podstawę programową wychowania fizycznego, ale także rekomendacje dotyczące organizacji pracy szkół w zakresie rozwoju kultury fizycznej i poprawy stanu aktywności fizycznej uczniów.
Zmieniona podstawa programowa wychowania fizycznego będzie obowiązywała od 1 września 2025 r. we wszystkich klasach szkół podstawowych i ponadpodstawowych.
Należy również zauważyć, że na konferencji zorganizowanej we wrześniu 2024 r., pani Barbara Nowacka – Minister Edukacji wraz z panem Sławomirem Nitrasem – Ministrem Sportu i Turystyki podsumowała wyniki badania kondycji fizycznej dzieci i młodzieży, przeprowadzonego w szkołach w ubiegłym roku szkolnym. Pierwsza edycja tego badania objęła blisko 3,1 miliona uczennic i uczniów w wieku od 10 do 19 lat (uczennice i uczniowie z klas IV-VIII szkół podstawowych i wszystkich klas szkół ponadpodstawowych).
Wyniki wszystkich czterech testów (skoku w dal z miejsca, biegu wahadłowego 10 razy 5 metrów, 20-metrowego wytrzymałościowego biegu wahadłowego – beep testu oraz wytrzymania w podporze w leżeniu przodem na przedramionach – deski), wskazują na malejące kompetencje ruchowe dzieci i młodzieży.
W związku z wynikami powyższych badań kondycji fizycznej dzieci i młodzieży zaplanowano podjęcie przez resort edukacji – we współpracy z Ministerstwem Sportu i Turystyki – następujących działań:
Należy podkreślić, że Ministerstwo Edukacji Narodowej współpracuje z Ministerstwem Sportu w zakresie upowszechniania programów w szczególności wspierających aktywność fizyczną dzieci i młodzieży, np. Programu Aktywna Szkoła – stworzonego z myślą o realizacji strategicznego celu w obszarze kultury fizycznej – Aktywne i zdrowe społeczeństwo. Program ten stanowi kompleksowe wsparcie aktywności fizycznej skierowane w szczególności do dzieci i młodzieży, ale także do osób dorosłych. Dzięki optymalnemu wykorzystaniu przyszkolnej i samorządowej infrastruktury oraz zapewnieniu profesjonalnego wsparcia trenerskiego możliwa jest aktywizacja społeczeństwa na poziomie lokalnym. Program Aktywna szkoła otwiera się na potrzeby wszystkich zainteresowanych aktywnością sportową poza godzinami lekcyjnymi, jak również w weekendy i wakacje. W ramach Programu Aktywna Szkoła zaplanowano również realizację lekcji wychowania fizycznego w klasach I-III szkół podstawowych, wspomaganych przez specjalistów w zakresie wychowania fizycznego.
Reasumując, wychowanie fizyczne m.in. w klasach I-III szkół podstawowych, jako element edukacji, jest bardzo istotne dla dalszego rozwoju dzieci i młodzieży. Stąd resort edukacji przykłada dużą wagę do zapewnienia uczniom, począwszy od pierwszego etapu edukacji, wysokiej jakości zajęć wychowania fizycznego, uwzględniających warunki, infrastrukturę i zróżnicowane zasoby szkół oraz zróżnicowane możliwości i potrzeby uczniów.
Mając powyższe na uwadze, planuje się, że nowa podstawa programowa wychowania fizycznego będzie dawać większe możliwości wyboru przez nauczycieli form aktywności fizycznej uwzględniających wymienione uwarunkowania, a także zostanie ograniczona w zakresie wymagań o charakterze wyłącznie wiedzowym. Planuje się również, jak wyżej wskazano, wsparcie nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej w prowadzeniu zajęć wychowania fizycznego dla klas I-III przez nauczycieli wychowania fizycznego.
Szczegółowe decyzje dotyczące dalszych działań resortu edukacji w zakresie zmian w podstawie programowej wychowania fizycznego, m.in. dotyczących klas I-III szkoły podstawowej, zostaną podjęte po zakończeniu prac prowadzonych przez ekspertów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Określona w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. poz. 356, ze zm.).