Interpelacja nr 6101

do ministra sprawiedliwości

w sprawie wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

Zgłaszający: Michał Połuboczek

Data wpływu: 07-11-2024

Zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce oraz procedurą pilotażową, Polska została zobowiązana do usunięcia problemów systemowych dotyczących niezależności sądownictwa i reformy Krajowej Rady Sądownictwa (KRS). Pragnę również przypomnieć, że zgodnie z krajowym i międzynarodowym kontekstem prawnym, sprawa praworządności w Polsce została szczegółowo opisana w wyrokach ETPCz, m.in. w sprawach Reczkowicz przeciwko Polsce, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce oraz Grzęda przeciwko Polsce. Wszelkie działania mające na celu odbudowę praworządności powinny uwzględniać rekomendacje zawarte w tych orzeczeniach. Należy również zaznaczyć, że w polskim obrocie prawnym funkcjonuje obecnie wiele wyroków wydanych w pierwszej lub drugiej instancji w składzie, w którym zasiadał nieprawidłowo powołany sędzia. Ma to ogromne znaczenie dla obywateli, wobec których takie wyroki zostały wydane, podważając ich pewność prawną i zaufanie do systemu sądowniczego.

1. Jakie konkretne kroki zostały już podjęte w celu implementacji wyroku ETPCz w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce, z uwzględnieniem potrzeby przywrócenia niezależności KRS i zagwarantowania, że członkowie KRS będą wybierani przez sędziów?

2. Jakie plany dotyczące legislacji istnieją w zakresie statusu orzeczeń wydanych przez sędziów powołanych przy udziale nowej KRS oraz zapewnienia niezawisłości i bezstronności sądów zgodnie z wymogami europejskimi?

3. Na jakim etapie znajduje się plan reformy sądownictwa oraz ewentualna zmiana ustawy o KRS, która była przedmiotem weta prezydenta RP? Jakie działania zostaną podjęte, aby uniknąć kolejnych przeszkód prawnych w tym zakresie?

4. Czy planowane są dalsze zmiany ustawowe mające na celu wprowadzenie pełnych rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy i zabezpieczenie środków dla pokrzywdzonych w wyniku orzeczeń wydanych przez neo-sędziów?

5. Czy resort sprawiedliwości planuje wznowić prace nad ustawą, która miałaby na celu wdrożenie wyroków ETPCz, w tym ograniczenie wysokości odszkodowań, co zdaniem części prawników może być sprzeczne z międzynarodowymi standardami praw człowieka?