w sprawie działań na rzecz rozwoju szkolnictwa zawodowego, w tym kontynuacji projektu branżowych centrów umiejętności
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 28-11-2024
Szanowna Pani Poseł,
odpowiadając na Pani interpelację w sprawie działań na rzecz rozwoju szkolnictwa zawodowego, w tym kontynuacji projektu branżowych centrów umiejętności, przekazuję poniższe informacje.
Branżowe centrum umiejętności (dalej: BCU) jest szczególnym rodzajem jednostki oświatowej o ogólnopolskim zasięgu działania, prowadzącej działalność edukacyjno-szkoleniową w zakresie jednej z dziedzin zawodowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 46c ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.- Prawo oświatowe[1] (dalej: ustawa Prawo oświatowe). Ponadto, zadania BCU obejmują prowadzenie działalnościsup>[2]:
Wymogiem warunkującym możliwość założenia branżowego centrum umiejętności jest zawarcie porozumienia między podmiotem zakładającym BCU[3] a organizacją branżową właściwą dla danej dziedziny zawodowej, w celu objęcia BCU wsparciem merytorycznym, kadrowym i organizacyjnym. Na ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania ustawodawca nałożył obowiązek ogłaszania – nie rzadziej niż raz na 5 lat – konkursu mającego na celu wyłonienie branżowych centrów umiejętności tworzących ogólnopolską sieć branżowych centrów umiejętności[4].
W drodze konkursu pn. Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU) realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs), ogłoszonego przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w latach 2022 i 2023, zostały wyłonione BCU, które będą tworzyły ogólnopolską sieć BCU w latach 2023–2028. W kolejnych latach sieć ta będzie rozwijana i uzupełniana o nowe BCU wyłonione w drodze ww. cyklicznych konkursów ogłaszanych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.
Dotychczas przeprowadzono cztery nabory wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć związanych z tworzeniem sieci BCU. Łącznie w ramach tych naborów wyłoniono 121 instytucji, które utworzą 121 BCU. Dotychczas podpisano 100 umów o objęcie wsparciem przedsięwzięć realizowanych w 79 dziedzinach[5]. Jednocześnie uprzejmie informuję, że w grudniu br. odbędzie się dodatkowy nabór w wyżej wymienionym konkursie.
Do Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych[6] zostały dotychczas wpisane 32 BCU, które już funkcjonują lub rozpoczną działalność do 1 września 2025 r. – przedstawia je załącznik „Wykaz BCU_2024-11-24”.
W załączniku do obwieszczenia Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. w sprawie ogólnopolskiej sieci branżowych centrów umiejętności na lata 2023–2028[7] wskazano pierwszą dziesiątkę BCU w ogólnopolskiej sieci, które już rozpoczęły działalność szkoleniową.
W województwie lubuskim zostały utworzone dotychczas dwa BCU:
BCU utworzone w ramach konkursu pn. Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU), realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs) i tworzących ogólnopolską sieć branżowych centrów umiejętności, będą finansowane ze środków tego konkursu, z tym, że w przypadku:
Po zakończeniu realizacji projektów finansowanych ze środków KPO, przewiduje się finansowanie publicznych i niepublicznych BCU, utworzonych w ramach KPO i ujętych w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania określającym ogólnopolską sieć publicznych i niepublicznych BCU, w ramach kwoty potrzeb oświatowych, dotacji (w zakresie BCU dotowanych przez JST) oraz budżetów ministrów. Finansowanie BCU w ramach kwoty potrzeb oświatowych będzie odbywało się dwutorowo, tj. planuje się finansowanie naliczane na ucznia objętego branżowym szkoleniem zawodowym w tych BCU oraz odrębnie – finansowanie placówki BCU. Taki system finansowania BCU będzie obowiązywał od 2027 r. W okresie przejściowym (w latach 2025 i 2026) w przypadku samorządów zaplanowano model finansowania hybrydowego, tj. finansowanie w ramach dotacji celowej (tj. dofinansowanie BCU ze środków pochodzących 9 z rezerwy celowej budżetu państwa) udzielanej jednostkom samorządu terytorialnego, z której środki przeznaczone będą na funkcjonowanie zarówno publicznych, jak i niepublicznych BCU i mechanizm podziału kwoty potrzeb oświatowych oparty na konstrukcji ucznia przeliczeniowego (dot. uczniów objętych branżowym szkoleniem zawodowym w tych BCU). Natomiast w przypadku BCU prowadzonych przez ministrów – finansowanie z budżetów ministrów.
Biorąc powyższe pod uwagę, w art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw[8] zostały ustalone maksymalne limity wydatków z budżetu państwa na realizację zadań związanych z funkcjonowaniem BCU tworzących ogólnopolską sieć branżowych centrów umiejętności na poziomie:
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.
[2] Art. 4 pkt 30a ustawy Prawo oświatowe.
[3] BCU może być założone i prowadzone przez jednostkę samorządu terytorialnego albo inną osobę prawną, osobę fizyczną, albo ministra, o którym mowa w art. 8 ust. 7-11 i 13a-14a ustawy Prawo oświatowe.
[4] Art. 8a ustawy Prawo oświatowe.
[5] Szczegółowe informacje są opublikowane na stronie https://www.frse.org.pl/kpo-bcu-wyniki.
[7] M.P. z 2024 r. poz. 580.
[8] Dz. U. poz. 2005, z późn. zm.