Interpelacja nr 6124

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie sytuacji dzieci CODA (Children of Deaf Adults)

Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska

Data wpływu: 08-11-2024

Szanowna Pani Ministro,

w Polsce żyje wiele dzieci CODA, czyli słyszących dzieci niesłyszących rodziców, które z powodu szczególnych okoliczności życia w rodzinach z osobami głuchymi napotykają wyjątkowe wyzwania, wpływające na ich rozwój psychospołeczny i codzienne funkcjonowanie. Ze względu na bariery komunikacyjne oraz brak systemowego wsparcia, dzieci te często są zmuszane do pełnienia ról, które znacząco wykraczają poza ich wiek i możliwości rozwojowe. Codziennością dzieci CODA jest konieczność tłumaczenia, opiekowania się rodzeństwem, a także pomoc rodzicom w kontaktach, co prowadzi do zjawiska parentyfikacji. Z uwagi na brak tłumaczy PJM i ich certyfikacji, słyszące dzieci niesłyszących rodziców zmuszone są do pełnienia roli tłumaczy dla swoich bliskich w relacjach z urzędami, instytucjami oraz w wielu sytuacjach, w których dziecko nie powinno nigdy uczestniczyć. Skutkuje to często przeciążeniem emocjonalnym, obniżeniem poczucia bezpieczeństwa oraz wpływa negatywnie na zdrowie psychiczne dzieci CODA. Zjawisko to wymaga szczególnej uwagi ze strony instytucji odpowiedzialnych za politykę społeczną i zdrowie psychiczne dzieci.

Niestety, brakuje systemowych rozwiązań mających na celu wsparcie dzieci CODA w Polsce, zarówno w formie bezpośredniej pomocy psychologicznej, odpowiedniego przygotowania pedagogów, nauczycieli, pracowników pomocy społecznej, a także braku certyfikacji tłumaczy PJM.

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Czy ministerstwo dysponuje danymi na temat liczby dzieci CODA w Polsce? Jeżeli takie dane nie istnieją, jakie kroki planuje ministerstwo podjąć w celu ich uzyskania?
  2. Czy podjęto działania mające na celu stworzenie platformy międzyresortowej, która zajęłaby się monitorowaniem sytuacji dzieci CODA?
  3. Czy ministerstwo planuje współpracę z organizacjami pozarządowymi oraz innymi resortami (np. edukacji, zdrowia, sprawiedliwości), aby stworzyć spójny system wsparcia dla tej grupy dzieci?
  4. Czy ministerstwo planuje opracowanie programów wsparcia dla dzieci CODA, które uwzględniałyby pomoc psychologiczną oraz wsparcie w zakresie edukacji?
  5. Jakie rozwiązania przewiduje ministerstwo, aby przeciwdziałać zjawisku petryfikacji i wspierać dzieci CODA w ich codziennych wyzwaniach?
  6. Czy ministerstwo przewiduje opracowanie wytycznych dla szkół, poradni psychologiczno-pedagogicznych i innych instytucji wspierających dzieci CODA? Czy w ramach tych działań rozważa się edukowanie specjalistów na temat specyficznych potrzeb dzieci CODA?