Interpelacja nr 6177

do ministra cyfryzacji, ministra sprawiedliwości

w sprawie niesprawiedliwego wyroku wydanego na Wykop.pl

Zgłaszający: Janusz Cieszyński, Adam Andruszkiewicz

Data wpływu: 13-11-2024

Szanowny Panie Premierze, Szanowny Panie Ministrze,

wolność słowa w Internecie to jeden z fundamentów demokracji w XXI wieku. Możliwość zamieszczania treści, do których nieskrępowany dostęp może mieć praktycznie nieograniczone grono odbiorców, pozwala na dużo bardziej sprawiedliwy dostęp do informacji niż miało to miejsce w czasach, kiedy monopol na to miały tradycyjne środki masowego przekazu.

Z tego powodu należy ze szczególną uwagą patrzeć na ograniczenia wolności słowa w sieci będące skutkiem zastosowania przez wymiar sprawiedliwości nieproporcjonalnych do skali naruszenia środków. Przykładem może tu być sytuacja Wykopu, popularnego portalu, na którym użytkownicy zamieszczają treści znalezione w Internecie, komentują je, a także promują wśród innych te, które uważają za najbardziej godne uwagi. Administracja Wykopu nie ma wpływu na to, co zamieszczają użytkownicy, i może jedynie reagować na ewentualne naruszenia prawa w serwisie.

W obliczu takich warunków funkcjonowania serwisu kuriozalny wydaje się wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który nałożył na Wykop obowiązek wyemitowania na stronie głównej portalu, przez 30 dni, przeprosin dla pani J. P. Przeprosiny mają bowiem dotyczyć udostępnienia na Wykopie artykułów piętnujących stosowanie przez panią P. tzw. copyright trollingu.

Wyrok SA w Warszawie jest rażąco niesprawiedliwy z kilku powodów:

1. Nawet najpopularniejsze treści na Wykopie nie mają szans funkcjonować na górze strony przez okres choćby zbliżony do wskazanych w wyroku 30 dni. Oznacza to, że przeprosiny dotrą do wielokrotnie liczniejszej grupy odbiorców niż pierwotnie udostępnione informacje na temat działalności pani P.
2. Przeprosiny mają być wyemitowane na najbardziej atrakcyjnej powierzchni reklamowej portalu, co pozbawia jego właściciela istotnej części przychodów przez pełen miesiąc. Skala uszczerbku jest zatem nieproporcjonalna do jakichkolwiek szkód, które mogła ponieść, nieznana szerzej opinii publicznej, pani P.
3. Tak surowy wyrok będzie z pewnością miał efekt mrożący w postaci wprowadzenia nieprzejrzystej cenzury przez administrację Wykopu i podobnych portali, które w obawie przed drakońskimi wyrokami będą ograniczać wolność wypowiedzi w swoich serwisach. Będzie to miało trwały negatywny wpływ na funkcjonowanie w Polsce społeczeństwa obywatelskiego.
4. Jasne jest, że nie jest możliwe wykonanie podobnego wyroku przez jakikolwiek zagraniczny serwis działający w oparciu o podobne zasady, tj. publikujący odnośniki do materiałów wskazanych przez użytkowników. Oznacza to, że podmioty zarejestrowane w Polsce, takie jak Wykop, będą w gorszej pozycji konkurencyjnej wobec i tak znacznie dziś silniejszych platform zagranicznych.
5. Materiał udostępniony na Wykopie jest do dziś dostępny w sieci, a jego rozpowszechnianie realizowało ważny interes społeczny, jakim jest przeciwdziałanie tzw. copyright trollingowi. Wykorzystywanie nieświadomych zawiłości prawa autorskiego podmiotów do osiągnięcia zysku to działalność zasługująca na potępienie, a nie ochronę ze strony polskiego wymiaru sprawiedliwości.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości i Ministerstwo Cyfryzacji znają opisaną wyżej sprawę? Jak Pan Premier i Pan Minister oceniają wpływ powyższego wyroku na wolność słowa w Internecie?
2. Czy polscy sędziowie przechodzą szkolenia pozwalające na zrozumienie specyfiki funkcjonowania najpopularniejszych portali internetowych tak, aby móc wydać sprawiedliwy i proporcjonalny do skali ewentualnych naruszeń wyrok?
3. Jak Pan Premier i Pan Minister oceniają sytuację, w której na Wykop.pl nakłada się sankcję, której z pewnością nie podporządkowałyby się posiadające podobne funkcje serwisy zagraniczne, takie jak Facebook czy X?
4. Czy zamierzają Panowie podjąć interwencję legislacyjną w celu uniknięcia w przyszłości podobnych sytuacji?

Z wyrazami szacunku