Odpowiedź na interpelację nr 6236

w sprawie egzekucji przepisów zakazujących co do zasady wyprzedzania pojazdami powyżej 3,5 t na autostradach i drogach ekspresowych, tzw. wyścigu słoni

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 20-12-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 6236 Pana Posła Rafała Webera i Pana Posła Andrzeja Adamczyka w sprawie egzekucji przepisów zakazujących, co do zasady, wyprzedzania pojazdami powyżej 3,5 t na autostradach i drogach ekspresowych, tzw. wyścigu słoni, z uwzględnieniem stanowiska przekazanego przez Komendę Główną Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Odnosząc się do zagadnień podniesionych w wystąpieniu, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że resort spraw wewnętrznych i administracji na bieżąco monitoruje stan bezpieczeństwa w ruchu drogowym i zauważa potrzebę podjęcia niezbędnych działań, zmierzających do dostosowania przepisów prawa do zmieniającej się rzeczywistości.

Z uwagi na znaczenie przedmiotowego zagadnienia został powołany międzyresortowy roboczy zespół złożony z przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Infrastruktury oraz MSWiA. Przedstawiciele wskazanych Ministerstw oraz eksperci Prokuratury Krajowej, Komendy Głównej Policji, Inspekcji Transportu Drogowego oraz Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego podjęli skoordynowane działania, mające na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego. Podczas prac zespołu omówiono możliwości związane z penalizacją najcięższych przestępstw komunikacyjnych oraz dokonano analizy nowych rozwiązań prawnych. Istotne jest bowiem stworzenie odpowiednich regulacji, tak aby system eliminowania z ruchu drogowego osób rażąco naruszających przepisy prawa był skuteczny.

Efektem prac zespołu są przygotowane propozycje zmian w zakresie przepisów prawa karnego i administracyjnego, mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa na drogach w Polsce poprzez wprowadzenie nowych mechanizmów kontrolnych i edukacyjnych, a także zwiększenie odpowiedzialności za przestępstwa i wykroczenia drogowe. Przedmiotowe propozycje obejmują m.in.:

• dodanie w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny^[1] nowego przestępstwa polegającego na organizowaniu lub uczestniczeniu w nielegalnych wyścigach albo na prowadzeniu pojazdu w sposób rażąco naruszający zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym;
• dodanie w ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń^[2] nowego wykroczenia sankcjonującego zachowanie polegające na celowym wprowadzeniu pojazdu w poślizg (tzw. drift) lub doprowadzenie do utraty styczności z nawierzchnią chociażby jednego z kół pojazdu (jazda na jednym kole);
• surowszą odpowiedzialność za niestosowanie się do zakazu prowadzenia pojazdu (art. 244 kk) poprzez:
• dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów,
• podwyższoną odpowiedzialność za spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym lub z ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu (kara pozbawienia wolności od 1 do 10 lat),
• możliwość orzeczenia przepadku pojazdu,
• podwyższenie dolnej granicy świadczenia pieniężnego z 5 000 do 10 000 złotych (górna do 60 000 złotych);
• ograniczenie możliwości redukcji punktów na szkoleniu (którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego) do określonych kategorii naruszeń przepisów ruchu drogowego.

Ponadto informuję, że zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym^[3], czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie należy do zadań Policji. Należy wskazać, że podniesienie efektywności działań Policji zostało ujęte w zadaniach priorytetowych Komendanta Głównego Policji na latach 2021-2025, które obligują komendy wojewódzkie (Stołeczną) Policji do prowadzenia działań, ukierunkowanych na obszar dopuszczalnej prędkości, bezpieczeństwa pieszych czy też kierowania do służby optymalnej liczby policjantów ruchu drogowego.

Odnosząc się do wnioskowanych przez Panów Posłów danych, uprzejmie informuję, że w tabeli poniżej zawarto informacje w zakresie pytania numer 1 niniejszego wystąpienia.

Z kolei dane w zakresie liczby wypadków drogowych, spowodowanych przez kierujących pojazdami powyżej 3.5 t oraz ich ofiar, tj. informacje stanowiące odpowiedź na pytania 3 i 4 niniejszej interpelacji, przedstawiono w poniższej tabeli.

Przedstawiając powyższe pragnę poinformować, odnosząc się zarazem do pytania numer 2, że nie dokonywano analiz w zakresie zależności pomiędzy mniejszą liczbą wystawionych mandatów a liczbą wakatów w pionie ruchu drogowego. Należy wskazać, że w omawianym okresie, średniodobowa liczba policjantów ruchu drogowego skierowanych do służby na drodze była niższa zaledwie o 1%. Jednocześnie podkreślam, że Policja, zwłaszcza komórki organizacyjne właściwe ds. ruchu drogowego, w ramach posiadanych sił i środków, podejmują szereg działań ukierunkowanych na zwalczanie niebezpiecznych zachowań uczestników ruchu drogowego.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 17, z późn. zm., dalej: kk.

^[2] Dz. U. z 2023 r. poz. 2119, dalej: kw.

^[3] Dz. U. z 2024 r. poz. 1251.

^[4] Naruszenie przez kierującego pojazdem kategorii N₂ lub N₃ zakazu wyprzedzania pojazdu samochodowego na autostradzie i drodze ekspresowej o wyłącznie dwóch pasach ruchu przeznaczonych dla danego kierunku jazdy.

^[5] Naruszenie przez kierującego pojazdem kategorii N₂ lub N₃ lub zespołem pojazdów o długości ponad 7 m, na autostradzie lub drodze ekspresowej o trzech lub więcej wyznaczonych pasach ruchu na jezdni w jednym kierunku, obowiązku korzystania wyłącznie z dwóch pasów ruchu przeznaczonych dla danego kierunku, znajdujących się najbliżej prawej krawędzi jezdni.