Interpelacja nr 6343

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra sprawiedliwości

w sprawie realizacji praw Sybiraków wynikających z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Zgłaszający: Dariusz Matecki

Data wpływu: 16-11-2024

Zwracam się z interpelacją dotyczącą problemów zgłaszanych przez środowisko Sybiraków, wynikających z trudności w realizacji ich praw przysługujących na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Otrzymałem zgłoszenie od pana Kazimierza - Sybiraka - który od dekad zmaga się z problemami prawnymi związanymi z uzyskaniem przysługujących mu świadczeń. Ustawodawca jednoznacznie uznał, że wszelkie choroby nabyte podczas pobytu na zesłaniu na Syberii są równoważne z urazami odniesionymi podczas działań wojennych, co uprawnia do renty wojennej. Niestety, w praktyce, jak wskazuje pan Kazimierz, przepisy ustawy bywają interpretowane w sposób, który prowadzi do bezpodstawnego pozbawiania Sybiraków należnych im świadczeń.

Kluczowe problemy zgłaszane przez środowisko Sybiraków:

• Interpretacja przepisów – sądy i instytucje odmawiają uznania nabytych podczas pobytu na Syberii chorób jako podstawy do przyznania renty wojennej, pomimo zapisów ustawowych.
• Dyskryminacja w orzeczeniach sądowych – zgłaszane są przypadki, w których odwołania i zażalenia składane przez Sybiraków są uznawane za „niecelowe” bez rzetelnego zbadania sprawy.
• Naruszenie praw historycznych – zwracana jest uwaga na sytuacje, w których fakty historyczne, takie jak pobyt w stalinowskich łagrach, są w sposób nieuzasadniony kwestionowane przez sądy, co prowadzi do dodatkowej krzywdy moralnej wobec ofiar represji.
• Brak weryfikacji działań sądów – skargi kierowane do sądów i innych instytucji są odsyłane bez podjęcia skutecznych działań, co budzi poczucie bezradności wśród osób poszkodowanych.

1. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie analizy realizacji przepisów ustawy o kombatantach w zakresie praw przysługujących Sybirakom, w szczególności dotyczących uznawania chorób nabytych na Syberii za podstawę do przyznania renty wojennej?
2. Jakie mechanizmy nadzoru nad prawidłową interpretacją przepisów ustawy przez sądy są obecnie stosowane i czy ministerstwo rozważa ich wzmocnienie?
3. Czy planowane są zmiany w przepisach, które zagwarantują jednoznaczne stosowanie przepisów ustawy na korzyść Sybiraków, tak aby zapobiec przypadkom odmowy przyznania świadczeń pomimo spełnienia ustawowych warunków?
4. Czy ministerstwo podjęło działania, aby zbadać przypadki naruszania praw Sybiraków w systemie sądowniczym, oraz jakie są ich efekty?

Zgłoszone problemy dotyczą wrażliwej grupy społecznej, której prawa do godnego życia i sprawiedliwego traktowania powinny być szczególnie chronione.

Udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania pozwoli nie tylko rozwiązać zgłaszane trudności, ale również przywrócić wiarę w sprawiedliwość instytucji państwowych.