do ministra sprawiedliwości
w sprawie startu funkcjonariuszy Służby Więziennej w wyborach parlamentarnych i samorządowych z list partii politycznych w woj. podkarpackim
Zgłaszający: Adam Dziedzic, Wiesław Różyński
Data wpływu: 19-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z obecną sytuacją geopolityczną a zwłaszcza z uwagi na toczący się konflikt zbrojny w Ukrainie, społeczeństwo wymaga od polityków wdrożenia mechanizmów, które łączą różne grupy społeczne bez względu na sympatie polityczne. Polaryzacja społeczeństwa w Polsce i związana z nią coraz wyraźniejsza dwubiegunowość nie powinny dotyczyć funkcjonariuszy służb mundurowych.
Wobec tej szczególnej grupy wchodzącej w skład administracji państwowej w mojej ocenie Ministerstwo Sprawiedliwości powinno zaimplementować przepis zawarty w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa, tj.: „Art. 139.1. Funkcjonariusz nie może być członkiem partii politycznych ani uczestniczyć w działaniu tych partii lub na ich rzecz.” Przepis ten zastosowany do służb mundurowych, podległych MS pozwoli na wyłączenie funkcjonariuszy z wyborów jako kandydatów z list jakiejkolwiek partii politycznej. Warto zaznaczyć, że wdrożenie tego mechanizmu nie ograniczy możliwości kandydowania w wyborach, jeśli funkcjonariusz będzie na listach pozapartyjnych oraz nie będzie działał na rzecz partii politycznej.
Zwracam się do Pana Ministra z interpelacją w sprawie udzielenia informacji na temat skali i zakresu udziału funkcjonariuszy Służby Więziennej w wyborach parlamentarnych w roku 2023, wyborach samorządowych w roku 2018 oraz wyborach samorządowych w roku 2024.
W związku z przypadkami, w których funkcjonariusze różnych służb (np. zastępcy komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie w wyborach do Sejmu w roku 2023 z listy Prawa i Sprawiedliwości, obecnego funkcjonariusza CBŚP jako kandydata na burmistrza w Ropczycach w roku 2018 oraz radnego w roku 2024 z list KWW Prawo i Sprawiedliwość), byli kandydatami na posłów oraz radnych, zasadne jest udzielenie informacji co do skali zjawiska startu w wyborach przez funkcjonariuszy Służby Więziennej odnośnie do szczebla parlamentarnego oraz lokalnych wyborów samorządowych, tj. gmin, powiatów i sejmików województwa.
Obecne przepisy obowiązujące w Służbie Więziennej regulują jedynie zakaz uczestnictwa funkcjonariuszy w partiach politycznych oraz, że z chwilą przyjęcia funkcjonariusza do służby ustaje jego dotychczasowe członkostwo w partii politycznej. Zasady etyki obowiązujące w Służbie Więziennej („funkcjonariusz i pracownik w wykonywaniu zadań i obowiązków służbowych jest bezstronny i apolityczny”) nie wykluczają startu w wyborach z list partii politycznych a także nie zabraniają działania na rzecz partii politycznej.
Warto zaznaczyć, że obecne przepisy dotyczące Służby Więziennej nie uwzględniają aktualnej polaryzacji społeczeństwa oraz zaangażowania kandydatów w mediach społecznościowych. Zdecydowana większość społeczeństwa, z którą mam styczność, opowiada się za ograniczeniem startu wobec czynnych funkcjonariuszy, którzy decydują się na udział w wyborach z list partii politycznych. Podobne odczucia społeczne dotyczą aktywności medialnej czynnych funkcjonariuszy, którzy publikują w swoich mediach treści polityczne lub komentują treści z wyraźnym wskazaniem swoich sympatii politycznych. Ta sytuacja w mojej ocenie powinna być szczegółowo uregulowana poprzez ujednolicenie zasad etyki funkcjonariuszy z innymi formacjami mundurowymi.
Obecnie Służba Więzienna nie posiada przepisów, które wyłączą funkcjonariuszy z wyborów jako kandydatów z list jakiejkolwiek partii politycznej. Jak wspomniałem takie rozwiązania zastosowano w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa, tj.: „Art. 139. [Zakaz prowadzenia działalności politycznej; zasady przynależności do organizacji i stowarzyszeń] 1. Funkcjonariusz nie może być członkiem partii politycznych ani uczestniczyć w działaniu tych partii lub na ich rzecz.”
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 Regulaminu Sejmu RP przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania (wyłącznie woj. podkarpackie):
1. Ilu czynnych funkcjonariuszy Służby Więziennej, było kandydatami na posłów, prezydentów, burmistrzów, wójtów lub radnych z komitetów wyborczych partii politycznych? Proszę o szczegółową informację z podziałem na okręgi wyborcze, powiaty, gminy wraz ze wskazaniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Proszę o podanie statystyki udziału funkcjonariuszy ww. formacji w wyborach z list partii politycznych (wybory parlamentarne w 2023 r., wybory samorządowe w 2018 r. oraz wybory samorządowe w 2024 r.)
2. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie rozwiązań, które pozwolą na wyłączenie funkcjonariuszy z wyborów, jako kandydatów z list partii politycznych? Takie rozwiązanie posiada Służba Ochrony Państwa.
3. Czy ministerstwo planuje ujednolicenie zasad etyki funkcjonariuszy Służby Więziennej z innymi formacjami mundurowymi, w zakresie manifestacji poglądów i sympatii politycznych (również w mediach społecznościowych) oraz udziału w jakiejkolwiek działalności partii politycznych?
4. Jakie jest stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości wobec możliwości udziału (jako kandydat) podległych funkcjonariuszy w wyborach z list partii politycznych?
5. Jak uregulowany jest tryb uzyskiwania zgody przełożonych na kandydowanie, w szczególności z list partii politycznych? Czy funkcjonariusze są zobowiązani do uzyskania zgody na kandydowanie, czy jedynie napisania raportu informującego o tym fakcie?