Interpelacja nr 6607

do ministra zdrowia

w sprawie projektu ustawy o Krajowej Sieci Kardiologicznej

Zgłaszający: Fryderyk Sylwester Kapinos, Katarzyna Sójka, Dominika Chorosińska, Anna Dąbrowska-Banaszek, Anna Kwiecień, Józefa Szczurek-Żelazko, Tadeusz Chrzan, Janusz Cieszyński, Anna Gembicka, Czesław Hoc, Ewa Leniart, Bolesław Piecha, Patryk Wicher, Teresa Pamuła, Zbigniew Chmielowiec, Kazimierz Bogusław Choma

Data wpływu: 25-11-2024

Szanowna Pani Minister,

jako posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oraz reprezentanci obywateli zaniepokojonych przyszłością dostępu do świadczeń kardiologicznych w Polsce składamy interpelację w sprawie projektu ustawy o Krajowej Sieci Kardiologicznej (KSK).

Kardiologia jest jedną z najważniejszych dziedzin medycyny mającą bezpośredni wpływ na zdrowie i życie milionów Polaków. Choroby układu sercowo-naczyniowego, w tym zawały serca, są jedną z głównych przyczyn zgonów w naszym kraju. Czas reakcji medycznej w przypadku zawału serca jest krytyczny – szybka i profesjonalna interwencja może uratować życie oraz zapobiec trwałemu uszczerbkowi na zdrowiu pacjenta. W obecnym systemie funkcjonuje mapa pracowni hemodynamicznych, co umożliwia pacjentom z zawałem dotarcie do najbliższej placówki w optymalnym czasie około jednej godziny. Ta struktura zapewnia sprawną i skuteczną pomoc będącą kluczową dla wielu pacjentów z ostrymi schorzeniami kardiologicznymi. Budowa systemu oddziałów kardiologii inwazyjnej jest rezultatem wieloletniej inwestycji w zakresie szkolenia specjalistycznego personelu oraz nakładów finansowych w infrastrukturę.

W związku z tym szczególnie istotne jest, aby wszelkie zmiany w systemie opieki kardiologicznej były dobrze przemyślane, aby nie ograniczać dostępu do leczenia i nie pogarszać obecnego standardu opieki. Projekt ustawy o Krajowej Sieci Kardiologicznej, którego założeniem jest przyspieszenie dostępu do diagnostyki oraz leczenia kardiologicznego, a także wprowadzenie jednolitych standardów opieki w całym kraju, wydaje się krokiem w dobrą stronę. Niestety, szczegółowe przepisy projektu zawierają liczne nieścisłości oraz wymogi, które w praktyce mogą przynieść skutki odwrotne do zamierzonych. Przedstawię poniżej najważniejsze zastrzeżenia do zapisów projektu oraz ich potencjalny wpływ na pacjentów:

Wymogi kwalifikacyjne dla ośrodków koordynujących I poziomu (OK I) – projekt ustawy zakłada, że placówki kwalifikowane na pierwszy poziom muszą posiadać między innymi umowę z NFZ na prowadzenie izby przyjęć lub szpitalnego oddziału ratunkowego. W Polsce wiele szpitali monoprofilowych kardiologicznych, które obecnie pełnią kluczową rolę w zabezpieczeniu udzielania świadczeń, posiada izby przyjęć udzielające porad ambulatoryjnych, przyjmujące pacjentów na interwencje planowe i w stanach nagłych z objawami wskazującymi na choroby układu krążenia, lecz nie posiadają umowy z NFZ na ten zakres. Ostatnie konkursy NFZ na izby przyjęć były ogłaszane kilkanaście lat temu, co sprawia, że wymóg posiadania takiej umowy wykluczy wiele placówek z możliwości świadczenia usług w ramach sieci. Może to prowadzić do ograniczenia dostępu do podstawowej opieki kardiologicznej i dalszego obciążenia tych placówek, które spełniają wymogi formalne, lecz nie są w stanie obsłużyć wszystkich potrzebujących pacjentów.
Wymogi kwalifikacyjne dla ośrodków koordynujących II poziomu (OK II) – projekt ustawy przewiduje, że placówki kwalifikowane na drugi poziom muszą posiadać m.in. oddział kardiochirurgii, co ogranicza znaczną liczbę ośrodków kardiologicznych do kwalifikacji na II poziom. Zważywszy, iż dla OK II jest wymóg posiadania pracowni elektrofizjologii, można domniemywać, że zabiegi z zakresu elektrofizjologii i elektroterapii wykonywane w tej pracowni będą zarezerwowane dla jedynie około 30 placówek, które posiadają oddział kardiochirurgii, co oznacza, że dostęp do leczenia specjalistycznego, takiego jak elektrofizjologia czy elektroterapia, będzie ograniczony do nielicznych ośrodków, co stanowi poważne ograniczenie w porównaniu do obecnego stanu, w którym świadczenia te są dostępne w niemal wszystkich oddziałach kardiologii.
Możliwe ograniczenie dostępu do usług dla mniejszych powiatów – wprowadzenie wymogów, których wiele ośrodków kardiologicznych obecnie nie spełnia, zgodnie z ustawą wyklucza je z Krajowej Sieci Kardiologicznej, co może doprowadzić do zamknięcia oddziałów kardiologicznych w mniejszych powiatach i tym samym wykluczenia tych regionów z dostępu do świadczeń. W konsekwencji może to przyczynić się do wzrostu śmiertelności pacjentów oraz zmniejszenia bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli w mniejszych miejscowościach.
Wymóg dodatkowych izb przyjęć dla kardiologii – projekt ustawy wprowadza obowiązek posiadania umowy na izbę przyjęć przy ośrodkach kardiologicznych. Takie rozwiązanie generuje dodatkowe koszty dla systemu ochrony zdrowia, które w obecnej sytuacji mogą okazać się zbędne. Pacjenci z zawałem serca, którzy wymagają natychmiastowej interwencji, zwykle przywożeni są do szpitala transportem medycznym, w związku z czym kierowani są bezpośrednio do oddziałów intensywnej terapii lub pracowni hemodynamiki, które są niezbędne do natychmiastowego ratowania ich zdrowia i życia. Wprowadzenie nowego obowiązku tworzenia dodatkowych izb przyjęć dla pacjentów kardiologicznych może doprowadzić do marnotrawienia środków finansowych oraz niepotrzebnego zamieszania organizacyjnego. Nowe izby przyjęć, które nie są częścią struktur oddziałów ratunkowych, nie przyczynią się do poprawy jakości opieki i dostępności dla pacjentów kardiologicznych, a jedynie spowodują dodatkowe wydatki oraz mogą skomplikować proces organizacji opieki dla pacjentów z innymi dolegliwościami, przychodzących bez skierowania.
Brak jasnych kryteriów kwalifikacji i niejednoznaczne przepisy – projekt ustawy nie precyzuje szczegółowych kryteriów dotyczących kwalifikacji placówek do Krajowej Sieci Kardiologicznej. Kryteria demograficzne, epidemiologiczne czy związane z mapami potrzeb zdrowotnych powinny być jedynie wspierającymi wytycznymi, a nie podstawą prawną do kwalifikacji lub odrzucania placówek z sieci. Niedoprecyzowane wymogi mogą prowadzić do sytuacji, w której decyzje o kwalifikacji będą nieprzejrzyste i zależne od interpretacji administracyjnej, co w efekcie utrudni pacjentom dostęp do opieki.

W świetle powyższych uwag uważamy, że wprowadzenie proponowanych zmian w takiej formie może wywrzeć negatywny wpływ na dostępność i jakość opieki kardiologicznej w Polsce. Istnieje realne ryzyko, że wiele ośrodków zostanie wykluczonych z sieci kardiologicznej, a pacjenci z mniejszych miejscowości, dotychczas mający dostęp do podstawowych i specjalistycznych świadczeń, będą zmuszeni do szukania pomocy w ośrodkach znacznie oddalonych od miejsca zamieszkania. Ponadto wprowadzenie obowiązku tworzenia dodatkowych izb przyjęć w placówkach kardiologicznych wydaje się nieuzasadnione, biorąc pod uwagę sposób, w jaki obecnie organizowane są działania ratunkowe w przypadku zawałów.

Zwracamy się zatem z apelem o ponowne przeanalizowanie zapisów projektu ustawy, tak aby proponowane zmiany faktycznie przyczyniły się do poprawy dostępności i jakości opieki kardiologicznej, a nie do jej ograniczenia, oraz zapytaniem:

Co było podstawą formułowania zapisów ustawy i czy zostały uwzględnione wnioski z trwającego ponad 3 lata pilotażu sieci kardiologicznej?