do ministra finansów
w sprawie problemów związanych z unikaniem płacenia podatku VAT przy sprzedaży pojazdów importowanych
Zgłaszający: Jan Kanthak, Grzegorz Lorek, Rafał Bochenek, Michał Woś
Data wpływu: 25-11-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w związku z narastającym problemem unikania płacenia podatku VAT przez nieuczciwych przedsiębiorców zajmujących się importem i sprzedażą pojazdów używanych. Praktyka ta, będąca procederem znanym zarówno w branży motoryzacyjnej, jak i wśród organów skarbowych, przynosi negatywne skutki zarówno dla budżetu państwa, jak i dla nieświadomych obywateli nabywających pojazdy, które stają się przedmiotem postępowań karno-skarbowych.
Na podstawie zgłoszeń obywateli oraz analiz ekspertów w tej dziedzinie schemat działania przedstawia się w sposób następujący:
1. Rejestracja fikcyjnej firmy – Osoby odpowiedzialne za proceder zakładają firmy zarejestrowane na „słupy“, tj. osoby niewypłacalne lub trudne do pociągnięcia do odpowiedzialności finansowej. Tego rodzaju firmy posiadają numery NIP UE umożliwiające zakup samochodów za granicą w cenie netto.
2. Zakup pojazdów za granicą – Firma nabywa pojazdy od zagranicznych przedsiębiorstw, np. leasingowych, płacąc za nie kwoty netto (bez podatku VAT).
3. Sprzedaż na rynku polskim – Importowane pojazdy są odsprzedawane końcowym nabywcom w Polsce. Transakcje te realizowane są na podstawie faktur VAT-marża, faktur ze stawką VAT „zw.“ (zwolnioną), bądź faktur opiewających na 0% VAT. Dzięki temu unika się opłacenia pełnej stawki 23% VAT należnej przy sprzedaży samochodów importowanych.
4. Rejestracja pojazdów przez nabywców – Końcowy nabywca pojazdu, w dobrej wierze, rejestruje zakupiony samochód w wydziale komunikacji. Procedura rejestracyjna nie wymaga weryfikacji, czy importer odprowadził należny podatek VAT.
5. Postępowanie skarbowe po likwidacji firmy – Organa skarbowe po około 3-6 miesiącach, na podstawie wewnątrzwspólnotowych deklaracji transakcji, identyfikują zaległości podatkowe. Niestety, w tym czasie firmy zajmujące się nieuczciwym handlem często zostają rozwiązane, a ich majątek znika. W efekcie odpowiedzialność za uregulowanie zaległości przenosi się na końcowego nabywcę samochodu, który staje przed koniecznością zapłaty zaległego podatku wraz z odsetkami.
Opisany proceder prowadzi do szeregu negatywnych konsekwencji:
1. Straty budżetu państwa – Nieopłacone podatki VAT powodują znaczne uszczuplenie dochodów Skarbu Państwa.
2. Problemy prawne dla obywateli – Nieświadomi nabywcy samochodów często dopiero po kilku miesiącach, a nawet latach dowiadują się, że ich pojazd jest przedmiotem postępowania karno-skarbowego. Urząd Skarbowy w tym przypadku ma 5 lat na dochodzenie zaległości podatkowych. W przypadku wykrycia nieprawidłowości nieświadomy obywatel jest zmuszony do zapłaty zaległości podatkowych z odsetkami lub staje przed ryzykiem konfiskaty pojazdu do czasu zakończenia postępowania.
3. Osłabienie uczciwej konkurencji – Uczciwi przedsiębiorcy, odprowadzający należny VAT, stają w nierównej sytuacji konkurencyjnej wobec podmiotów unikających opodatkowania, co wpływa negatywnie na rynek motoryzacyjny.
Obecny system nie przewiduje skutecznych mechanizmów weryfikacji prawidłowości opłacania VAT w trakcie rejestracji pojazdów. Wydziały komunikacji opierają się jedynie na dostarczonych dokumentach, które formalnie spełniają wymogi, a urzędy skarbowe nie dysponują narzędziami umożliwiającymi natychmiastowe sprawdzenie, czy VAT został odprowadzony.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Finansów jest świadome skali tego procederu i jego wpływu na budżet państwa oraz obywateli?
2. Jakie działania zostały dotychczas podjęte w celu rozwiązania problemu unikania płacenia VAT przy sprzedaży pojazdów importowanych?
3. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zmian legislacyjnych lub proceduralnych, które umożliwią skuteczną eliminację takich praktyk?
4. Czy są przewidywane działania edukacyjne lub informacyjne skierowane do obywateli, mające na celu uświadomienie im ryzyka związanego z zakupem pojazdów od nieuczciwych importerów?
5. Czy Ministerstwo Finansów współpracuje z organami administracji samorządowej, takimi jak wydziały komunikacji, w celu uszczelnienia systemu i zapewnienia weryfikacji dokumentów rejestracyjnych pod kątem obowiązku opłacenia VAT?
6. Czy rozważane są zmiany w systemie podatkowym lub rejestracyjnym, np. wprowadzenie centralnego rejestru transakcji, który umożliwiałby bieżącą weryfikację historii pojazdu i spełnienia obowiązków podatkowych przez sprzedawców?
Opisany problem nie tylko obciąża budżet państwa, ale również naraża obywateli na poważne konsekwencje finansowe i prawne. Podjęcie skutecznych działań w tej sprawie jest kluczowe dla ochrony interesów publicznych oraz dla przywrócenia zaufania do systemu podatkowego i administracyjnego.