Interpelacja nr 6668

do ministra nauki

w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich

Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski

Data wpływu: 27-11-2024

Szanowny Panie Ministrze,

zgodnie z informacjami zawartymi w artykule opublikowanym przez Dziennik Gazetę Prawną w budżecie państwa na 2025 rok przewidziano wzrost wydatków na szkolnictwo wyższe o 5%, co odpowiada wskaźnikowi inflacji. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zapowiedziało, że te środki mają być przeznaczone na podwyżki wynagrodzeń na uczelniach. Jednak ministerstwo odmówiło przygotowania nowelizacji rozporządzenia w sprawie minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, od którego wyliczane są stypendia doktoranckie. W efekcie te stypendia, mimo wcześniejszych zapowiedzi, pozostaną na dotychczasowym poziomie, co oznacza brak ich waloryzacji od 1 stycznia 2025 roku.

Brak waloryzacji stypendiów doktoranckich spowoduje obniżenie ich realnej wartości w warunkach wysokiej inflacji i rosnących kosztów życia, w tym czynszów w akademikach i kosztów energii. Praktyka polegająca na pozostawieniu decyzji o zwiększeniu stypendiów poszczególnym rektorom, jak podkreślają środowiska doktoranckie, jest w Polsce rzadkością i nie zapewnia realnej ochrony poziomu życia doktorantów. Obecny brak wsparcia dla tej grupy może wpłynąć negatywnie na zainteresowanie podjęciem studiów doktoranckich, co stanowi zagrożenie dla potencjału naukowego i gospodarczego kraju.

W ostatnim czasie do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wpłynęło aż dwadzieścia interpelacji dotyczących wynagrodzeń profesorów, a co za tym idzie – stypendiów doktoranckich. Zostały one złożone przez posłów niemal wszystkich ugrupowań politycznych, którzy pytali, na jaką podwyżkę stypendiów doktoranckich i wynagrodzeń na uczelniach mogą liczyć naukowcy, czy jest planowany wzrost subwencji na 2025 rok oraz czy możliwe jest szybsze wprowadzanie zmian w wynagrodzeniach, aby uniknąć opóźnień i konieczności wypłacania wyrównań w okolicach marca. Niestety, mimo licznych interpelacji i sygnałów podnoszonych przez środowiska naukowe i doktoranckie, ministerstwo nie podjęło działań zmierzających do realnej poprawy sytuacji. Brak odpowiedzi na te postulaty wzmacnia wrażenie, że problemy młodych naukowców nie znajdują miejsca w priorytetach ministerstwa, co może skutkować pogorszeniem kondycji polskiej nauki i dalszym spadkiem zainteresowania karierą akademicką.

Szkolnictwo wyższe, w tym kształcenie doktorantów, jest fundamentem rozwoju technologicznego i intelektualnego Polski. Brak odpowiedniego wsparcia tej grupy może osłabić pozycję polskiej nauki w obliczu międzynarodowych wyzwań i kryzysów. Waloryzacja stypendiów doktoranckich jest niezbędnym krokiem, aby zapobiec ich realnemu spadkowi wartości i zapewnić młodym naukowcom godne warunki do rozwoju.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje dokonać waloryzacji stypendiów doktoranckich od 1 stycznia 2025 roku przez podniesienie minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora w rozporządzeniu? Jeśli nie, jakie są powody rezygnacji z tej formy wsparcia?
  2. Czy ministerstwo rozważa zwiększenie środków przeznaczonych na szkolnictwo wyższe w przyszłym budżecie państwa ponad zaplanowany wzrost o 5%?
  3. Czy ministerstwo dostrzega problem związany z rosnącymi kosztami życia doktorantów, w szczególności ze wzrostem czynszów w akademikach i kosztów energii, i jakie kroki zamierza podjąć, aby poprawić ich sytuację?
  4. Jak ministerstwo ocenia wpływ braku waloryzacji stypendiów doktoranckich na motywację młodych naukowców do podejmowania studiów doktoranckich?
  5. Czy ministerstwo prowadzi dialog ze środowiskami doktoranckimi w celu wypracowania rozwiązań, które zapewnią utrzymanie realnej wartości stypendiów?

Z poważaniem

Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP