w sprawie działań Ministerstwa Spraw Zagranicznych na rzecz zapewnienia dostępności
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 29-01-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 6703 Pań Poseł Iwony Kozłowskiej i Anny Wojciechowskiej w sprawie działań Ministerstwa Spraw Zagranicznych na rzecz zapewnienia dostępności, uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych w 2021r. zleciło Fundacji Polska Bez Barier audyt dostępności w 11 obiektach ministerstwa. Wyniki audytu zostały opisane w raporcie z badania dostępności architektonicznej dla każdego audytowanego obiektu MSZ. Zawierają one zalecenia i wytyczne mające na celu poprawę dostępności do przedmiotowych budynków dla osób ze szczególnymi potrzebami. Zalecenia i wytyczne niewymagające przeprowadzania remontów zostały zrealizowane na bieżąco. Było to między innymi: wykonanie pasów ostrzegawczych w jaskrawym kolorze na pierwszych i ostatnich stopniach biegów schodowych oraz wyposażenie funkcjonujących w budynkach wind osobowych (możliwe do zainstalowania) w dźwiękowy system informacyjny. Zalecenia i wytyczne wymagające przeprowadzenia remontów są realizowane stopniowo, zgodnie z planowanymi i realizowanymi remontami części oraz całych budynków: - w ramach zrealizowanego w 2023 r. remontu pn.: „Przebudowa 5 piętra i instalacji wodno-kanalizacyjnej w budynku MSZ przy al. J. Ch. Szucha 23 w Warszawie” została wyremontowana i przystosowana dla osób ze szczególnymi potrzebami toaleta ogólnodostępna; - w ramach zrealizowanego w 2024 r. remontu budynku biurowego pn.: „Przebudowa oraz zmiana sposobu użytkowania z budynku socjalno-bytowego na budynek administracyjno-biurowy budynku MSZ przy ul. Karmazynowej 1a w Warszawie” została wyremontowana i przystosowana dla osób ze szczególnymi potrzebami toaleta ogólnodostępna, w strefie wejściowej do budynku został umieszczony plan tyflograficzny budynku oraz drzwi wewnętrzne do pomieszczeń ogólnodostępnych w budynku zostały wyposażone w tabliczki informacyjne opisane językiem Braille'a. Drzwi szklane w budynku zostały oklejone pasami ostrzegawczymi dla osób słabowidzących. - w ramach zrealizowanego w 2024 r. remontu toalet w pionie przy Sali Giedroycia w budynku głównym przy al. J. Ch. Szucha 23 została wyremontowana i przystosowana dla osób ze szczególnymi potrzebami toaleta ogólnodostępna. Dziennik podawczy tj. miejsce, w którym obywatel może osobiście złożyć pismo adresowane do MSZ usytuowany jest w sposób dostępny dla obywatela, w przestrzeni wolnej od barier pionowych i poziomych ponadto w razie potrzeby wsparcia udzielają pracownicy MSZ na przestrzeni ostatnich lat, w ramach procesów remontowych i inwestycyjnych oraz adaptacji nowych obiektów pod siedziby urzędów, realizowanych w placówkach dyplomatycznych RP uwzględniano na etapie opracowania dokumentacji projektowej wymogi dostosowania budynku do potrzeb osób niepełnosprawnych. Realizowano także doraźne zakupy wyposażenia wspierającego potrzeby osób niepełnosprawnych. W szczególności w 2024 r.: a) zrealizowano następujące prace: - prace adaptacyjne nowej siedziby Ambasady RP w Abu Zabi (placówka w całości dostosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych); - opracowanie projektu wykonawczego przebudowy Ref. Konsularnego w Ambasadzie RP w Lizbonie (zmiana zagospodarowania terenu i dostosowania wejścia do części konsularnej oraz przebudowa pomieszczeń z zachowaniem standardów projektowania dla osób ze szczególnymi potrzebami). b) rozpoczęto następujące procesy budowlane uwzględniające potrzeby w zakresie zapewnienia dostępności: - realizacja przebudowy siedziby Instytutu Polskiego w Paryżu w zakresie obejmującym przede wszystkim dostosowanie do lokalnych przepisów p. poż i zapewnienie dostępności dla osób niepełnosprawnych (inwestycja znajduje się obecnie w toku realizacji robót budowlanych); - realizacja remontu budynku po WPHI na potrzeby Instytutu Polskiego, mieszkań służbowych oraz pokoi gościnnych w Sztokholmie (inwestycja znajduje się obecnie w toku realizacji robót budowlanych); - realizacja adaptacji willi przy Stefánia út na rezydencję Ambasadora RP w Budapeszcie (inwestycja znajduje się obecnie w toku realizacji robót budowlanych); - opracowanie programu funkcjonalno-użytkowego oraz przygotowania do uruchomienia prac adaptacyjnych nowej siedziby Ambasady RP w Kantonie; - opracowanie programu funkcjonalno-użytkowego oraz rozpoczęcie realizacji prac modernizacyjnych strefy konsularnej w budynku Konsulatu Generalnego RP w Edynburgu; - rozpoczęto prace nad opracowaniem programu funkcjonalno-użytkowego oraz przygotowania do uruchomienia przebudowy i zmiany układu funkcjonalnego Ambasady RP w Atenach; - etap przetargowy inwestycji polegającej na odtworzeniu i rewaloryzacji budynków przy 34 Portland Place i 73 New Cavendish Street w Londynie na potrzeby Instytutu Kultury Polskiej oraz rezydencji ambasadora. c) zakupy inwestycyjne na potrzeby osób niepełnosprawnych: - Zakup podnośnika dla niepełnosprawnych w budynku KG RP w Nowym Jorku; - Zakup rampy mobilnej do Ambasady RP w Paryżu; - Zakup schodołazu do Ambasady RP w Helsinkach; - Zakup mikrofonu okienkowego z pętlą indukcyjną dla Ambasady RP w Tallinnie. W zakresie tematyki systemów zabezpieczenia technicznego, do tej pory opracowano i stosowano wytyczne w zakresie dostosowania interfejsu użytkownika pod kątem widoczności lub możliwości przywołania pomocy. Temat obecnie jest poddawany analizie pod kątem wypełnienia zapisów art. 100 ust 1 ustawy PZP z uwzględnieniem aspektu bezpieczeństwa dyplomatycznego mienia i osób.
Ad 2.
W MSZ powołany został zespół koordynatorów ds. dostępności, aktualnie składający się z dwóch osób, specjalistów ds. BHP i PPOŻ. Kontrole warunków pracy przeprowadzane w MSZ poszerzone są o warunki dostępności osób ze szczególnymi potrzebami. Protokoły z kontroli przekazywane są pracodawcy oraz kierownikom placówek zagranicznych.
Ad 3.
MSZ przeprowadził audyt dostępności swoich przestrzeni zgodnie z wymogami ustawy. Wnioski zostały zawarte w opracowanych raportach z badania dostępności architektonicznej budynków. Są to zalecenia dostosowania budynków do obowiązujących przepisów prawa budowlanego oraz zalecenia poprawy dostępności budynków MSZ dla osób ze szczególnymi potrzebami. Działania podjęte na podstawie przeprowadzonego audytu zostały opisane w punkcie 1. W 2021 r. Biuro Inwestycji przekazało na placówki wytyczne dot. wdrażania wymogów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Jednocześnie zaleciło placówkom wykonanie przeglądów obiektów i opracowanie raportów o stanie dostosowania nieruchomości.
W przypadku nieruchomości o skomplikowanym układzie funkcjonalnym lub nieruchomości wielkopowierzchniowych, sugerowano skorzystanie z usług wyspecjalizowanej jednostki audytującej w zakresie oceny stopnia dostępności z propozycjami likwidacji barier w obszarze architektonicznym oraz komunikacyjnym. Zebrane wówczas informacje pozwoliły na ustalenie poniższych wniosków w zakresie dostosowywania ogólnodostępnych części budynków placówek zagranicznych do potrzeb osób niepełnosprawnych: - obiekty w pełni dostępne dla osób niepełnosprawnych - 46, z czego w 2021 r. dostosowano 4 obiekty; - obiekty w trakcie przystosowywania dla osób niepełnosprawnych - 24; - obiekty niedostępne dla osób niepełnosprawnych - 51. Z czego należy zauważyć, że część obiektów nie mogła być w pełni dostosowana z powodu charakteru obiektu i ograniczeń prawa miejscowego, w tym ochrony konserwatorskiej. Zalecano w takich przypadkach wprowadzenie rozwiązań zastępczych. Opracowanie zostało oparte na odpowiedzi uzyskanej z 94 placówek zagranicznych.
Ad 4.
Funkcjonujące w budynkach windy osobowe zostały wyposażone w dźwiękowy system informacyjny.
Ad 5.
W Ambasadzie RP w Tallinie zakupiono mikrofon okienkowy z pętlą indukcyjną. Ponadto MSZ zapewnia możliwość skorzystania z tłumacza polskiego języka migowego poprzez stronę internetową ministerstwa ttps://tlumacz.migam.org/dyplomacja_govpl od poniedziałku do piątku w godzinach 8-16.
Ad 6.
W MSZ utworzono na stronie intranetowej ogólnodostępną dla wszystkich pracowników zakładkę „Dostępność”. W zakładce zamieszczono szkolenia i poradniki w formie PDF dotyczące między innymi postępowania w kontaktach z osobami ze szczególnymi potrzebami, w tym z osobami głuchymi.
Ad 7.
W 2024 roku Akademia Dyplomatyczna działająca w strukturze MSZ nie kierowała pracowników na szkolenia z języka migowego, ale takie szkolenia miały miejsce w latach poprzednich.
Ad 8.
Wnioski i zalecenia z opracowanych raportów z badania dostępności architektonicznej budynków są realizowane stopniowo zgodnie z zatwierdzonymi w MSZ planami inwestycyjnymi i remontowymi posiadanych budynków. Ich realizacja jest finansowana w ramach budżetów ww. inwestycji i remontów. Wdrażanie wymagań w zakresie dostępności dla osób niepełnosprawnych realizowane jest sukcesywnie w miarę przystępowania do nowych postępowań przetargowych na przeprowadzenie bieżących remontów i inwestycji na poszczególnych placówkach zagranicznych. Wskazane powyżej przedsięwzięcia inwestycyjne w Paryżu, Sztokholmie, Budapeszcie oraz Edynburgu zostaną sfinalizowane w perspektywie najbliższego roku, pozostałe w większości w przeciągu dwóch lat. Nie funkcjonuje niezależny harmonogram wdrażania wyłącznie wytycznych z zakresu dostępności. Finansowanie bieżących dostosowań realizowane jest w ramach środków budżetowych przyznanych placówkom w planach finansowych, w skali ok. kilku tysięcy EUR na jeden obiekt. W przypadku rozbudowanych i wysokonakładowych inwestycji, wymagających szerszego zakresu zmian budowlanych w celu zapewnienia dostępności, podanie uśrednionych danych nie jest możliwe z uwagi na specyfikę i indywidualność każdego z projektów oraz ich zagregowanie w zakresie kompleksowych robót budowlanych. W zależności od specyfiki projektu koszty mogą sięgać nawet kilkuset tys. EUR.
Ad 9.
MSZ wprowadziło do zamieszczanych na stronie internetowej materiałów filmowych teksty ułatwiające zrozumienie treści mówionych przez osoby niedosłyszące i głuche.
Ad 10.
MSZ zapewnia możliwość skorzystania z tłumacza polskiego języka migowego online. Usługa dostępna jest poprzez stronę internetową ministerstwa https://tlumacz.migam.org/dyplomacja_govpl od poniedziałku do piątku w godzinach 8–16.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu