w sprawie pozyskania danych dotyczących przewozu osób do lokali wyborczych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański
Warszawa, 09-01-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 6793[1] Pana Posła Henryka Smolarza i grupy Posłów[2] w sprawie pozyskania danych dotyczących przewozu osób do lokali wyborczych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie warto zauważyć, że znowelizowane przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy[3], wprowadzone w 2023 r.[4], w celu zwiększenia frekwencji podczas wyborów, przewidują ułatwienia w dostępie do lokali wyborczych poprzez m.in.: bezpłatny transport do i z lokalu wyborczego dla wyborców niepełnosprawnych o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a także wyborców, którzy najpóźniej w dniu głosowania kończą 60 lat. Ponadto, ww. nowelizacja Kodeksu wyborczego wprowadziła możliwość skorzystania przez uprawnionych wyborców z bezpłatnego gminnego przewozu pasażerskiego, w przypadku gdy na obszarze danej gminy nie funkcjonuje w dniu wyborów publiczny transport zbiorowy lub gdy najbliższy przystanek komunikacyjny jest oddalony o ponad 1,5 kilometra od lokalu wyborczego.
Jednocześnie należy zauważyć, że ww. zadania, określone w art. 37e § 1 oraz art. 37f § 1 Kodeksu wyborczego, są zadaniami z zakresu administracji rządowej zleconymi gminom, a środki przeznaczone na ich realizację zapewniają właściwi miejscowo wojewodowie.
Od czasu wejścia w życie ww. przepisów prawa, wojewodowie przekazywali samorządom środki na transport do i z lokali wyborczych w związku z przeprowadzeniem następujących wyborów: do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w październiku 2023 r., I i II tury wyborów samorządowych w kwietniu 2024 r. oraz wyborów do Parlamentu Europejskiego, które odbyły się w czerwcu 2024 r.
Odnosząc się do wnioskowanych przez Panów Posłów danych, uprzejmie informuję, że w 2023 r., wojewodowie na organizację transportu dla wyborców, wydatkowali środki w wysokości 8 131 514,65 zł (koszty dowozu na wybory do Sejmu i Senatu RP). W 2024 r. wydatki na dowóz do i z lokali wyborczych podczas I i II tury wyborów samorządowych wyniosły 11 001 158,40 zł, natomiast podczas wyborów do Parlamentu Europejskiego – 8 360 187,56 zł. Łącznie, w 2024 r. na organizację transportu dla uprawnionych wyborców wydano 19 361 345, 96 zł.
Przedstawiając powyższe warto nadmienić, że wojewodowie wystąpili do Ministerstwa Finansów także o środki na transport do i z lokali wyborczych w związku z przeprowadzaniem wyborów uzupełniających. Niemniej, wskazane środki, z uwagi na znikomą wartość, nie zostały ujęte w ww. kwotach.
Z kolei w nawiązaniu do pytań 2-5 niniejszego wystąpienia, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie dysponuje danymi w zakresie liczby osób, które zostały objęte bezpłatnym transportem do i z lokali wyborczych. Ponadto, z uwagi na fakt, że projekt nowelizacji Kodeksu wyborczego, był przedłożeniem poselskim, Ministerstwo nie uczestniczyło w wypracowaniu zawartych w ww. przedłożeniu propozycji rozwiązań. W związku z powyższym nie prowadziło i nie prowadzi analiz, w tym socjologicznych, dotyczących wpływu nowych rozwiązań związanych z transportem do i z lokali wyborczych na wysokość frekwencji podczas poszczególnych rodzajów wyborów.
Z poważanie
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Przekazaną, zgodnie z właściwością, przez Pana Karola Grzybowskiego, Podsekretarza Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów pismem z 10 grudnia 2024 r. (sygn. DSP.INT.4610.1288.2024).
[2] Pana Posła Adama Dziedzica, Pana Posła Wiesława Różyńskiego i Pana Posła Michała Pyrzyka.
[3] Dz. U. z 2023 r. poz. 2408, z późn. zm.
[4] Ustawą z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 497, z późn. zm.). Nowelizacja była przedłożeniem poselskim.