w sprawie powrotu obywateli RP do kraju
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk
Warszawa, 22-01-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 6796 Pana Posła Henryka Smolarza, Pana Posła Adama Dziedzica oraz Pana Posła Wiesława Różyńskiego w sprawie powrotu obywateli RP do kraju, uprzejmie informuję, że zagadnienia stanowiące przedmiot niniejszej interpelacji znajdują się poza zakresem właściwości Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA).
Jednocześnie pragnę wskazać, że w kompetencji Ministerstwa SWiA pozostają sprawy związane z procesem repatriacji rozumianym jako powrót do Polski osób polskiego pochodzenia pozostałych na Wschodzie. Podstawę działania w omawianej kwestii stanowi ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji[1], która określa zasady nabywania obywatelstwa polskiego w drodze repatriacji, prawa repatrianta, a także zasady i tryb udzielania pomocy repatriantom oraz członkom ich rodzin.
Do repatriacji są uprawnione osoby polskiego pochodzenia, które przed 1 stycznia 2001 r. zamieszkiwały na stałe na terytorium obecnych: Republiki Armenii, Republiki Azerbejdżanu, Gruzji, Republiki Kazachstanu, Republiki Kirgiskiej, Republiki Tadżykistanu, Turkmenistanu, Republiki Uzbekistanu albo azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej. Warunkiem wjazdu do Polski w ramach repatriacji jest uzyskanie przez osobę zainteresowaną wizy krajowej w celu repatriacji. Od 1 maja 2017 r. wiza krajowa w celu repatriacji może być również wydana małżonkowi oraz zstępnym do czwartego stopnia osoby uprawnionej do repatriacji, a także ich małżonkom. Przedmiotowa wiza jest wydawana przez konsula, po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw wewnętrznych, jeżeli wnioskodawca posiada warunki pozwalające na osiedlenie się w Polsce bądź powyższe warunki zapewniają mu inne podmioty. Osoba przybywająca do Polski na podstawie wizy krajowej w celu repatriacji nabywa obywatelstwo polskie z mocy prawa z dniem przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe oznacza, że o repatriację mogą ubiegać się wyłącznie osoby nieposiadające obywatelstwa polskiego.
Repatriantom przybyłym do Polski jest oferowane wsparcie zarówno finansowe, jak i niematerialne. Do form bezpośredniego wsparcia finansowego repatriantów należą: jednorazowa pomoc finansowa, przysługująca po przyjeździe oraz pomoc związana z realizacją potrzeb mieszkaniowych. Ponadto, repatriantom jest udzielana pomoc w formie aktywizacji zawodowej oraz kursów języka polskiego.
W latach 2020-2023 r. do Polski przesiedliło się w ramach repatriacji:
Z kolei w 2024 r. (według stanu na 13 grudnia 2024 r.) odnotowano przyjazd w trybie repatriacji ponad 540 osób.
Zdecydowana większość repatriantów przybyłych do Polski posiadała wcześniej obywatelstwo Kazachstanu, a w dalszej kolejności – Rosji.
Z poważaniem
z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2022 r. poz. 1105