do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zawieszenia programu "Czyste Powietrze" i związanych z nim konsekwencji
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 03-12-2024
Szanowna Pani Minister,
program "Czyste Powietrze" od początku swojego istnienia był jednym z filarów polityki proekologicznej państwa, którego celem było ograniczenie emisji zanieczyszczeń i poprawa jakości powietrza w Polsce. Stanowił również istotne wsparcie dla gospodarstw domowych, które chciały zainwestować w nowoczesne, ekologiczne rozwiązania, takie jak wymiana źródeł ciepła czy termomodernizacja budynków. W obliczu kryzysu klimatycznego oraz stale utrzymującego się problemu smogu w wielu regionach kraju program ten stał się symbolem zaangażowania państwa w walkę o czystsze środowisko i lepszą jakość życia obywateli.
Decyzja o jego nagłym zawieszeniu, podjęta bez uprzedzenia i odpowiedniego przygotowania, może budzić uzasadnione oburzenie społeczne. Wielu obywateli, którzy planowali inwestycje przy wsparciu finansowym programu, zostało pozostawionych w sytuacji niepewności i rozczarowania. Warto zauważyć, że te plany często obejmowały nie tylko poprawę efektywności energetycznej domów, ale także realne oszczędności w wydatkach na energię, które są szczególnie ważne w dobie rosnących kosztów utrzymania.
Zaskakujące jest również to, że program zostaje zawieszony po roku od objęcia przez Panią Minister kierownictwa nad resortem, co rodzi pytania o efektywność działań ministerstwa w zakresie jego poprawy i dostosowania do potrzeb społecznych. Co więcej, zawieszenie programu na kilka miesięcy oznacza kolejne opóźnienia w realizacji jego celów oraz możliwy spadek zaufania obywateli do polityki ekologicznej państwa.
Wiele osób w Polsce uważa za bulwersujące to, że decyzja o wstrzymaniu programu została ogłoszona w ostatniej chwili, pozostawiając Polaków bez możliwości dostosowania się do nowych warunków. Taka sytuacja podważa zaufanie obywateli do państwa, które powinno działać w sposób przewidywalny i transparentny, zwłaszcza w obszarach o tak kluczowym znaczeniu jak ochrona środowiska i wsparcie obywateli w realizacji inwestycji proekologicznych.
W ostatnich dniach pojawiły się informacje, że zawieszenie programu "Czyste Powietrze" było spowodowane stwierdzonymi nieprawidłowościami w jego funkcjonowaniu. Pani Minister podczas jednej z konferencji prasowych wskazała na nieszczelności programu, które rodziły duże ryzyko wyłudzeń. Zaznaczyła również, że dotacje na termomodernizacje trafiały bezpośrednio do wykonawców, co w przypadku ich nieuczciwości narażało beneficjentów na straty.
Niemniej jednak, biorąc pod uwagę, że ministerstwo miało rok na identyfikację i naprawę tych nieprawidłowości, rodzi się pytanie, dlaczego zdecydowano się na tak drastyczny krok jak zawieszenie programu, zamiast wprowadzać stopniowe usprawnienia. Eksperci podkreślają, że zawieszenie programu "Czyste Powietrze" pokazuje bezradność administracji państwowej w zderzeniu z rosnącym zainteresowaniem instrumentami finansowymi do walki ze smogiem.
W kontekście powyższego oraz biorąc pod uwagę informacje o zobowiązaniach finansowych ministerstwa wobec osób, które już skorzystały lub planowały skorzystać z programu "Czyste Powietrze", konieczne jest uzyskanie wyczerpujących wyjaśnień dotyczących tej decyzji oraz działań ministerstwa w tym obszarze.
Zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Jakie były konkretne powody decyzji o nagłym zawieszeniu programu "Czyste Powietrze"?
2. Dlaczego program zawieszono z dnia na dzień, nie dając obywatelom możliwości odpowiedniego przygotowania się do zmiany?
3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadziło w ostatnim roku działania mające na celu poprawę funkcjonowania programu? Jeśli tak, to jakie były efekty tych działań?
4. Z jakiego powodu dopuszczono do sytuacji, w której program będzie zawieszony na kilka miesięcy, co oznacza dodatkowe opóźnienia w realizacji inwestycji proekologicznych?
5. Jak ministerstwo planuje zrekompensować obywatelom straty wynikające z zawieszenia programu? Czy osoby, które przygotowywały swoje wnioski w ramach obecnych zasad, mogą liczyć na wsparcie?
6. Jakie efekty osiągnięto dzięki programowi "Czyste Powietrze" od momentu jego uruchomienia? Czy ministerstwo posiada szczegółowe analizy dotyczące wpływu programu na jakość powietrza oraz zmniejszenie emisji zanieczyszczeń?
7. Czy ministerstwo analizowało wpływ przerwy w funkcjonowaniu programu na jakość powietrza w Polsce oraz na zaufanie obywateli do instytucji publicznych?
8. Jakie konkretnie nieprawidłowości stwierdzono w funkcjonowaniu programu "Czyste Powietrze"? Czy ministerstwo posiada szczegółowe dane na ten temat?
9. Dlaczego, mimo rocznego okresu na identyfikację i naprawę nieprawidłowości, zdecydowano się na zawieszenie programu zamiast wprowadzać stopniowe usprawnienia?
10. Jakie działania podjęto lub planuje się podjąć w celu wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości i zapewnienia, że program "Czyste Powietrze" będzie funkcjonował prawidłowo po wznowieniu?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP